You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • عنوان: پیش گیری خانواده محور

    معرف:

    1-معادل انگلیسی: Family-Based Prevention

    2-تعریف:رهیافتی است که از طریق مداخله در فرآیند رشد کودکان و بهبود بخشیدن شرایط زندگی آنان و سالم ساختن محیط خانواده، سعی در حفظ و کاهش عوامل جرم زا و در نتیجه پیشگیری از بزهکاری دارد.( ادریس، 1390: 15)

    متن:

    بسیاری از جامعه شناسان و روانکاوان عقیده دارند که ریشه بسیاری از انحرافات شخصیت را باید در پرورش نخستین انسان جستجو کرد، چرا که اگر منشأ غالب کجروی ها و انواع متنوع بیماری های روانی بررسی شود، نقش پرورشی خانواده در کیفیت رشد شخصیت آشکار خواهد شد. (باقری، 1390: 85)

    «خانواده یک نهاد حقوقی است مشتمل بر مجموع اشخاصی که به وسیله رشته های زناشویی یاخونی یا فرزندخواندگی با یکدیگر پیوند یافته اند . در معنای محدودتر ،کلمه خانوداه معرف شرکت ناشی از زناشویی است که شامل زن و شوهر و فرزندانشان میشود.» (کینیا، 1386: 603)

    پیشگیری خانواده محور از زیرشاخه های پیشگیری اجتماعی رشد مدار محسوب می شود که در آن، عوامل خطر گرایش افراد به ارتکاب جرم در نهادهای جامعه پذیری نخستین خانواده، مدرسه و گروه همسالان مورد شناسایی و ارزیابی قرار می گیرد و با اتخاذ تدابیر مناسب و مرتفع کردن شرایط خطر در این محیطها پیشگیری را محقق می نماید.( مهدوی، 1390: 29)

    عوامل خطر گرایش به ارتکاب جرم در سطح خانواده عبارتند از: 1-فقر عاطفی، تربیتی و اقتصادی والدین، 2-اعتیاد، فروپاشی بنیان خانواده، 3- روابط ناموزون و قهر آمیز بین اطفال و والدین و 4-اقدامات تنبیهی و تشویقی، بی ضابطه و بی قاعده که گاه شدید و گاه با اغماض صورت می گیرد.( ابراهیمی، 1393: 78) پیشگیری خانواده  محور در صدد مرتفع کردن این شرایط خطرساز در نهاد خانواده می باشد.

     روانشناسان،برنامه های خانواده محور را به برنامه های مدیریت آموزش و پرورش والدین ،برنامه ها ی درمانی کاربردی خانواده یا برنامه های مراقبتی خانواده طبقه بندی میکنند.

    1.       مهمترین برنامه های خانواده محور درپیشگیری ازجرم  شامل برنامه هایی نظیر مقرر کردن قواعد ،مقررات و چارچوب  درخانه،استفاده موثروبه موقع ازتحسین،ترغیب وجایزه برای تشویق رفتارهای مشترک وجمعی،تعیین محدودیتهای مشخص وپیگیری نتایج آن،کمک به فرزندان برای تنظیم رفتارهای شان و درک نتایج رفتارهای اشتباه آنها،سپری کردن زمان بافرزندان،نظارت برفرزندان ومحل هایی که به آنجارفت وآمد دارند،مدیریت رفتارهای اشتباه فرزندان واستفاده مناسب ازاستراژیهای خشم وآرامش (جودی و پار و سدی[1]، 2009، ص 44) البته نباید این نکته را از نظر دور داشت که فشارهای اقتصادی و سایر مشکلاتی که والدین را ابراز محبت، عشق، پر انرژی بودن، ارتباط مناسسب با فرزندان و .. در محیط خانوادگی باز می دارد،  بر برنامه های حمایتی والدین و خانواده تأثیر خواهد گذاشت. لذا تأمین نیازهای اقتصادی و رفع اینگونه فشارها برای اثر گذاری مطلوب برنامه های حمایتی خانواده در پیشگیری ار جرایم اهمیت فراوانی دارد

    به این ترتیب باید گفت خانواده به عنوان اولین تکیه گاه تعلقی کودک، تأمین نیازهای اولیه جسمانی، نیاز به امنیت، احترام و مقبولیت را برعهده دارد و به همین دلیلی عامل اصلی جامعه پذیری کودک است . چنانچه کارکرد جامعه پذیری خانواده دچار اختلال شود، کودک در معرض خطر ارتکاب ناهمنوایی و رفتار انحرافی قرار می گیرد. (مهدوی، : 519) بنابراین پدرومادرب اتشویق وآموزش فرزندان به رعایت هنجارهای پسندیده اجتماع وتأمین بهداشت روانی ونیازهای زیستی آنهاوتقویت وافزایش مهارتهای اجتماعی وپرورش وتقویت اعتماد به نفس وحس مسئولیت پذیری وآکنده نمودن محیطی آکنده ازصفاوصمیمیت درفضای خانه وجلب اعتمادوتقویت اعتقادمذهبی واعتقادی فرزندان که در جامعه ی دینی ما ابزار بی نظیر و بسیار تأثیر گذاری محسوب می شود، و ...  میتوانندمهمترین نقش رادرپیشگیری ازوقوع جرم داشته باشند.( آزاد: 260) هم چنین می توان با در  نظر گرفتن تمهیداتی در ارتباط با اشتغال زایی، افزایش امکانات، بیمه خانواده و به طور کلی تامین نیاز های مختلف نهاد خانواده، شاهد کارکرد مطلوب تر نهاد مذکور در پیشگیری از جرایم بود. (ماندانا، 1390:366) باتوجه به کارکردهای مختلف خانواده دررابطه بااطفال و نوجوانان براساس مفروضات پیشگیری رشدمدارچنانچه هریک ازاینکارکردهادچاراختلال شودکودک ونوجوان درمعرض خطربزهکاری قرارخواهد گرفت .مداخله پلیس در زمینه تقویت کارکردهای خانواده نقش پلیس در پیشگیری خانواده محور بهتر نمایان می‌کند. بعد رشدی کارکرد خانواده دارای اهمیت بنیانی است ومداخله پلیس در صورت نقض حقوق رشد مدارانه کودک و نوجوان در خانواده از جمله مداخله در موارد نقض حق بقا و جلوگیری از کودک آزاری وغفلت از  کودکان -حمایت از کودکان در برابربزه دیده گی  از جمله اقدامات پیشگیرانه خانواده محور پلیس است (رجبی پور ،۱۳۸۷ : ۱۴۳)علاوه بر این در زمینه دوکارکرد اساسی دیگر خانواده یعنی کارکرد جامعه پذیری و کارکرده کنترلی که از جمله اساسی ترین کارکردهای خانواده در زمینه پیشگیری از بزهکاری اطفال و نوجوانان است پلیس از جایگاه ویژه ای برخوردار است از آنجا که کارکرده جامعه پذیری خانواده اصولا مبتنی بر آموزش است  در این زمینه پلیس می‌توانند با تدوین برنامه‌های هدفمند و کارشناسی شده در  زمینه کارکرد جامعه پذیری خانواده ها مداخله نموده وبا  برنامه‌های آموزشی برای خانواده‌ها  آنان را نسبت به نقشه جامعه پذیری خانواده ها و تاثیر آن در خطر گرایش به بزهکاری کودکان آگاه نمایند(مهدوی، ۱۳۹۰ :۱۸۴ به بعد) النهایه کارکرد کنترلی خانواده که از کارکردهای مهم خانواده است از نقاط کانونی ورود و مداخله مداخله پلیس است . تفهیم نقش کنترلی خانواده و اهمیت آن در پیشگیری از خطر بزهکاری اطفال است (مهدوی محمود ماخذ یاد شده صفحه ۲۴۲ و ۲۴۹)

     

    واژه های کلیدی: پیشگیری خانواده محور، پیشگیری رشد مدار، عوامل خطر، برنامه های حمایتی خانواده

    ارجاعات:

    الف-فارسی

    ادریس، آزموده، نقش خانواده در پیشگیری از وقوع جرم، مجموعه مقالات ارسالی اولین همایش ملی پیشگیری از جرم-جلد دوم، تهران: انتشارات سازمان عقیدتی سیاسی ناجا، 1390، ص 15.

    باقری، علی، پیش گیری از جرم و خانواده، مجموعه مقالات ارسالی اولین همایش ملی پیشگیری از جرم-جلددوم،تهران: انتشارات سازمان عقیدتی سیاسی ناجا، 1390، ص85.

    کینیا،مهدی، مبانی جرمشناسی، جلد دوم،تهران: دانشگاه تهران، 1386،ص 603.

    مهدوی،محمود،پیشگیری ازجرم،تهران: سمت، 1390،ص29. 

    ابراهیمی، شهرام، جرم شناسی پیشگیری، جلد اول، تهران، میزان، 1393، ص 78.

    آزاد، زهرا، نقش خانواده در پیشگیری از وقوع جرم، مجموعه مقالات علمی-کاربردی پیشگیری ازوقوع جرم، مازندران-بابل،اسفند 1382،تهران: انتشارات قوه قضاییه، 1382،ص 260.

    یادآوری، ماندانا، خانواده و پیش گیری از جرم، مجموعه مقالات ارسالی اولین همایش ملی پیشگیری از جرم-جلد دوم، تهران: انتشارات سازمان عقیدتی سیاسی ناجا، 1390، ص 366.

    مهدوی محمود پیشگیری از جرم چاپ اول تهران انتشارات سمت ۱۳۹۰ صفحه ۱۸۴ به بعد

    رجبی پور محمود مبانی پیشگیری اجتماعی از بزهکاری اطفال و نوجوانان چاپ اول ۱۳۸۷ نشرمنتهی صفحه ۱۴۳

    مهدوی محمود ماخذ یاد شده صفحه ۲۴۲ و ۲۴۹

    ب- لاتین

    FARRINGTON, DAVID P. AND WELSH, BRANDON C. ,Family-based crime prevention, Evidence-Based Crime Prevention, Edited by Lawrence W. Sherman, David P. Farrington, Brandon C. Welsh and Doris Layton MacKenzie, Routledge; 2002, p22.

    Nixon ,Judy and Parr, Sadie, Family intervention projects and the efficacy of parenting  interventions , Prevention and youth crime, Edited by Maggie Blyth and Enver Solomon, The Policy Press; 2009,p.44.

     

    Utting, David, Prevention through family and parenting programmes, Early Prevention of Adult Antisocial Behaviour, Edited by David P. Farrington, Cambridge University Press; 2004, p.257

     



    [1]. Judy and Parr, Sadie

نظر شما