You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • عنوان: پیشگیری آموزش ­محور

    معرفی:

    1- معادل انگليسي:    Education Oriented Prevention  

    2- تعریف:

    رویکردی که با تأکید بر نقش آموزش به عنوان متغیری تأثیرگذار در بزهکاری و بزهدیدگی، بر لزوم ارتقای سطح تحصیلات و استانداردهای آموزشی و مهارت­ آموزی افراد در پیشگیری از وقوع جرم تأکید می ­نماید.   

    متن: آموزش از جنبه ­های مختلف با جرم ارتباط دارد و می­تواند به عنوان یکی از متغیرهای مؤثر در پیشگیری از آن نیز محسوب گردد. منظور از آموزش، مجموعه تعالیمی که در قالب آموزش و پرورش رسمی و نظام­مند ارائه می­شود و علاوه بر آن آموزش­های غیررسمی که از طریق والدین، خانواده، همسالان یا دیگر کنش­های اجتماعی فراگرفته می ­شود را در بر می ­گیرد (گردون[1]، 2009، ص 60). آموزش می­تواند از ارتکاب جرم توسط بزهکار جلوگیری و از سوی دیگر از بزهدیدگی افراد نیز پیشگیری کند.

    از کارکرد پیشگیرانه آموزش از بزهکاری افراد تاکنون تبیین ­های مختلفی ارائه شده است. آموزش بر رفتار فرد در آینده و ارزیابی او از خود و محیط پیرامون او تأثیر می ­گذارد. از جمله این موارد می­توان به این موضوع اشاره نمود که آموزش در انتخاب­ های فردی مؤثر بوده و از اینکه برای دست­یابی به اهداف به هر وسیله ­ای دست بزند، جلوگیری می ­نماید و از طرف دیگر نوعی عاقبت اندیشی نسبت به نتیجه­ ی رفتارها (از جمله مجازات) را به افراد می ­آموزد. این کارکرد دوگانه آموزش سبب می­شود تا فرد از ارضای فوری نیازهای خود از طریق ارتکاب جرم خودداری کند. از سوی دیگر آموزش مناسب فرد، فرصت­ های گوناگونی را در زندگی در اختیار او قرار می­ دهد و این موضوع در نهایت به بهبود کیفیت زندگی او منتهی می­ شود. تجربه زندگی با کیفیت، انگیزه ارتکاب جرم و دیگر رفتارهای ضد اجتماعی را کاهش می­دهد. در همین راستا، متخصصین اصلاح و درمان با لحاظ این فرض که آموزش ضعیف بزهکاران عاملی مهم در گرایش آن­ها به بزهکاری محسوب می­گردد، بر بهبود شرایط مدارس و ارتقای استانداردهای آموزشی تأکید نموده­اند (کلیو[2]، 2001، ص 242). 

    تحلیل­ های مذکور ناظر بر پیشگیری اولیه از بزهکاری است. پیشگیری اولیه شامل اقداماتی می­ شود که جهت گیری آن برهم زدن اوضاع و احوال جرم ­زا در محیط فیزیکی و اجتماعی است.(نجفی ابرند آبادی، :760)

    دورنگه داشتن افراد از ارتکاب رفتارهای مجرمانه از جمله اهداف این پیشگیری­ ها محسوب می ­گردد. اما آموزش علاوه بر این مرحله در پیشگیری از تکرار جرم نیز تأثیرگذار است. در بسیاری از موارد آن­چه بزهکار را به تکرار جرم سوق می ­دهد، این است که به دلیل نداشتن تحصیلات کافی، دستیابی به شغل برای او امکان پذیر نمی­گردد و لذا به ارتکاب مجدد جرم رو می­ آورد (فای[3]، 2014، ص 7) شواهد تجربی در امریکا حاکی از آن است که نرخ دستگیری مجدد، محکومیت مجدد و حبس مجدد در میان بزهکارانی که دوره دبیرستان را به پایان نرسانده­ اند به مراتب بیشتر از افرادی است که این دوره را گذرانده ­اند. هر چند ارتباط مستقیمی میان سطح تحصیلات و ارتکاب جرم وجود ندارد اما با توجه به همبستگی قابل اعتنای میان این دو متغیر نهادهای اصلاح و درمان در غرب برنامه­های مختلفی به منظور ارتقای سطح تحصیلات و بهبود کیفیت زندگی مددجویان در دستور کار قرار گرفته است (دنیل[4]، 2008، ص 612).

    اما به رغم تأثیر انکار ناپذیر آموزش بر پیشگیری از وقوع برخی جرایم به ویژه نزاع­ها و برخی جرایم مالی از جمله سرقت­ و... باید توجه توجه داشت در جرایمی که مستلزم دانش بالا و آموزش­های تخصصی علمی است، سطح تحصیلات بزهکاران در وضعیت بالایی قرار دارد (گیبرت[5]، 2011، ص 327). جرایم رایانه ­ای، برخی از جرایم اقتصادی از جمله کلاهبرداری ­های مرسوم در بازار اوراق بهادار و دیگر جرایم سازمان­ یافته جدید مستلزم دانش بسیار بالایی است که اساسا از عهده­ی مرتکبین جرایم خرد و مرسوم خارج است بنابراین در برنامه­ریزی­ها و سیاست­گذاری­ها این تفاوت میان بزهکاران باید مورد توجه قرار گیرد.

     اما با توسعه مطالعات بزهدیده شناسی و توجه ویژه به نقش بزهدیده درفرایند ارتکاب جرم از نیمه دوم سده بیستم، متغیر آموزش در سطح قربانیان جرم نیز مورد توجه قرار گرفته است. بر اساس این رویکرد اگر برای سبک زندگی و نحوه رفتار روزمره بزهدیده سهمی از احتمال وقوع جرم را قائل باشیم، در اینصورت می­توان با آموزش برخی از مهارت­های زندگی و تغییر در الگوهای رفتاری از ارتکاب بسیاری از جرایم پیشگیری نمود. آموزش گرچه در همه­ی اقشار جامعه کارکرد دارد اما با توجه به ناآگاهی کودکان از خطراتی که آن­ها را تهدید می­کند، در پیشگیری از بزهدیدگی اطفال اهمیت مضاعفی  پیدا می­کند (دیوید[6]، 2008، ص 42 و 65). هم­چنین به دلیل پیشرفت­ها و تغییرات مستمر در حوزه­ی فناوری اطلاعات، پیشگیری از جرایم رایانه­ای تا حد زیادی به ارائه­ی آموزش­های منظم به کاربران فضای مجازی وابسته می­باشد.

    در مجموع به نظر می­رسد با توجه به کارکرد مهم آموزش در پیشگیری از بزهکاری و بزهدیدگی، باید این متغیر مهم در برنامه ­ریزی­های و سیاست­گذاری­های کلان مورد توجه ویژه قرار گیرد اما از آن­جایی که این امر به ویژه در سطح کلان آن، فراتر از صلاحیت­ های شناخته شده برای نهادهای عدالت کیفری است اتخاذ رویکردی چندنهادی و همکاری نهادهای مختلف از آموزش و پرورش و صداوسیما با نهادهای متولی عدالت در این زمینه، ضروری به نظر می­رسد. با توجه به جایگاه مهم آموزش و پرورش و کارکردهای سه گانه رشدی وجامعه پذیری و کنترلی مدرسه و نظام آموزش و پرورش در ایران و جهان برنامه های مداخله ای فراوانی با رویکرد آموزشی و پرورشی در کشورهای مختلف جهان در حال اجرا است به گونه ای که پیشگیری مدرسه محور به عنوان یکی از مهمترین رویکردها در پیشگیری رشد مدار مطرح است .در ایران قوانین متعددی از این رویکرد پشتیبانی می‌کند که از آن جمله می‌توان اصول ۳و ۳۰ قانون اساسی قانون آموزش و پرورش عمومی و اجباری اصلاحیه ۱۳۵۰ ماده ۱۰ قانون اهداف و وظایف آموزش و پرورش قانون تامین وسایل و امکانات تحصیلی اطفال و نوجوانان ایرانی مصوب ۱۳۵۳ و اساسنامه نهضت سوادآموزی مصوب ۱۳۶۲ را نام برد .همچنین از جمله برنامه های ملی و بین المللی آموزشی محور که در کشورهای مختلف دنیا تجربه شده است می توان به برنامه های زیر اشارهکرد

    -برنامه تحرک فکری

    -افزایش قابلیتهای یادگیری

    -برنامه آموزشی کوانتوم

    -آموزش استراتژی های یادگیریت وسط معلم

    -برنامه مداخله ای پیش دبستانی

    -برنامه تقویت مهارت‌های زبانی وادبی کودکان

    -برنامه مدیریت خشم وکسب مهارت‌های سازگاری

    -تقویت مهارت‌های ارتباطی

    رنامه کاهش اضطراب

    -برنامه مقابله با زور گویی (مهدوی1390: ۴۸۰تا۴۶۷)

    واژه ­های کلیدی:

     آموزش، پیشگیری از بزهکاری، پیشگیری از بزهدیدگی، استانداردهای آموزشی، مهارت­ های زندگی

    ارجاعات:

    الف- فارسی

    نجفی ابرند آبادی، علی حسین، مباحثی در علوم جنایی(تقریرات)، ویراست ششم، ص760

    محمودمهدوی پیشگیری ازجرم چاپ اول۱۳۹۰انتشارات سمت صفحه۴۸۰تا۴۶۷

    ب- لاتین

    . Crews Gordon A., Education and Crime in, Miller, Mitchell (editor), 21st Century Criminology, 2009, p60

    . Hollin, Clive, Rehabilitation in, McLaughlin Eugene et al(editor). The Sage Dictionary of Criminology, Sage Publication, 2001, p242

    . Taxman, Faye S.(et al), Actualizing Risk-Need-Responsivity in, Encyclopedia of Criminology and Criminal Justice, Gerben Bruinsma et al(editors), Springer, 2014, p7

    . Lee, Daniel R, ibid, p612

    . Geis, Gilbert, White-collar and corporate crime : a documentary and reference guide, Greenwood, 2011, p327

    . Finkelhor, David, Childhood Victimization, Oxford University Press, 2008, pp42,65,107,108

    . Shipley, Todd G. et al, Investigating Internet Crimes, Elsevier Inc, 2014, p384

     

     



    [1]. Gordon

    [2]. Clive

    [3]. Faye

    [4]. Daniel

    [5]. Gilbert

    [6]. David

نظر شما