You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  •  

    دادخواست      petition-plea

    نوشتهاي كه دادخواه به دادگاه نويسد و دادخواهي كند؛ عرضحال (1). واژه دادخواست را فرهنگستان به جاي واژه عرضحال كه از جمله در ماده 18 قانون اصول محاكمات حقوقي مصوب 1329 هجری به كار رفته بود، تعيين نموده است (2).

    مطابق ماده 48 قانون آيين دادرسي مدني، شروع رسيدگي در دادگاه، مستلزم تقديم دادخواست مي ­باشد.(3) دادخواست، در لغت به معني واخواهي کردن، عدالت طلبيدن از دادگاه مي­باشد. دادخواست، بيان ادعا نزد مراجع قضايي در اوراق مخصوص است.به عبارت ديگر، دادخواست بيان خواسته و دعوي، نزد مراجع قضايي بر روي برگهاي چاپي مخصوص است و در حقيقت، عرض حالي است كه خواهان به مرجع صالح قضايي ميدهد (4). به وسيله دادخواست «كسي كه دادخواهي ميكند (خواهان)، طرفِ خود را به دادرسي ميخواند (خوانده)، يعني او را به دادگاه دعوت ميكند تا با حضور طرفين، ترافع و احقاق حق به عمل آيد» (5).

    دادخواست داراي انواعي است که عبارتند از:

    ·         دادخواست بدوي يا نخستين:سندي است که به وسيله آن خواهان با رعايت مقررات، با تسليم دادخواست خود به دادگاه­هاي بدوي، درخواست رسيدگي و صدور رأي را مي­نمايد و در مقابل شکايت از رأي يعني دادخواست­هاي واخواهي- تجديد نظر- فرجام -اعاده دادرسي- اعتراض شخص ثالث و يا ورود ثالث، به کار مي­رود.

    ·         دادخواست طاري: هر دادخواستي که در جريان دعواي اقامه شده تنظيم گردد، در صورت وحدت منشأ و يا ارتباط کامل با دعواي اقامه شده با دعواي اصلي، دادخواست طاري مي­گويند؛ مانند دادخواست متقابل يا دادخواست جلب ثالث.

    ·         دادخواست اصلی: سندي است که به وسيله آن خواهان، دعواي بدوي يا شکايت از رأي را اقامه مي­کند، مثل: دادخواست اوليه- تجديد نظر- فرجام.

    ·         دادخواست کتبي و شفاهي: دادخواست کتبي و شفاهي منحصراً در ماده 503 قانون آيين دادرسي مدني، به کار رفته است (6). اگر چه مواد 49 به بعد قانون مزبور، مبين اين امر است که دادخواست بايد به صورت کتبي تقديم شود، اما دادخواست شفاهي و موارد استفاده از آن در هيچ يک از مواد قانوني، پيش بيني نشده است (7).

    دادخواست بايد حاوي نكات زير باشد:

    1- نام، نام خانوادگي، نام پدر، سن، اقامتگاه و حتيالامكان شغل خواهان. در صورتي كه دادخواست، توسط وكيل تقديم شود، مشخصات وكيل نيز بايد درج گردد.

    2- نام، نام خانوادگي، اقامتگاه و شغل خوانده.

    3- تعيين خواسته و بهاي آن مگر آنكه تعين بها ممكن نبوده و يا خواسته، مالي نباشد.

    4- تعهدات و جهاتي كه به موجب آن، خواهان خود را مستحق مطالبه ميداند، به طوري كه مقصود، واضح و روشن باشد.

    5- آنچه كه خواهان از دادگاه درخواست دارد.

    6- ذكر ادله و وسايلي كه خواهان براي اثبات ادعاي خود دارد، از اسناد و نوشتجات و اطلاع مطلعين و غيره، ادله مثبته به ترتيب و واضح نوشته ميشود و اگر دليل، گواهي گواه باشد، خواهان بايد اسامي و مشخصات و محل اقامت آنان را به طور صحيح معين كند.

    7- امضاي دادخواستدهنده و در صورت عجز از امضا، اثر انگشت او (8).

    کلید واژه ها

     دادخواست، خواهان، خوانده، مرجع قضایی، احقاق حق.

    ارجاعات:

    1. معین، محمد. فرهنگ فارسي معين. انتشارات فرهنگ نما با همكاري انتشارات كتاب آراد؛1387.

    2.       شمس، عبدالله. آيين دادرسي مدني.جلد دوم. انتشارات دراك؛ 1387. ص 14.

    1. ماده 48 قانون آيين دادرسي دادگاههاي عمومي و انقلاب در امور مدني(مصوب 21/1/1379).

    4.       بهرامی، بهرام.آيين دادرسي مدني. تهران: مؤسسه فرهنگي انتشارتي نگاه بينه؛1385.ص 162.

    1. جعفريلنگرودي، محمدجعفر. مبسوط درترمينولوژي حقوق. جلدسوم.تهران: انتشارات گنج دانش؛ 1387. ص1852.
    2. ماده 503 قانون آيين دادرسي مدني.
    3. ماده 49 قانون آيين دادرسي مدني.
    4. ماده 51 قانون آيين دادرسي دادگاههاي عمومي و انقلاب در امور مدني(مصوب 21/1/1379).

     

نظر شما