You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  •  

    شگرد mdus operandi    

    شگرد در لغت به معنای طرح کار هست. همچنین روش کار و فنی است که بیش از هر فن دیگر مورد استفاده انسان باشد، چنانکه گویند: فلان پهلوان در کشتی شگردش کنده کشیدن یا لنگ بستن است (1).

    شگرد شیوه خاصی در انجام دادن کارها است که باید با تدبیر وآگاهی بر جزئیات و ریزه کارها و تسلط همراه باشد (2). شگرد در تعریف عام روشی عملی است که در اثر تکرار و مرور زمان به صورت عادت در آمده است و افراد از این طریق در انجام کارهای خود موفقیت بیشتری حاصل می کنند (3). در تعریف خاص، شگرد عبارت است از روشی که مجرمین به طور عادی در ارتکاب جرم اعمال می کنند (4).

    میزان شناخت شگردهای مجرمان، مدیریت کارآگاهان بر صحنه جرم، شناخت ویژگی­های حوزه مأموریتی توسط کارآگاهان در کشف جرم مؤثر می باشد. بررسی­های مکانی محل وقوع جرم نشان می دهد که مجرمین در ارتکاب جرم غالباً دست به انتخاب منطقی زده و مناسب­ترین فرصت­ها و کم خطرترین مسیرها را برای ارتکاب جرم برگزیده و در این زمینه از شگردهای خاصی استفاده می کنند (5) به طوری که ریسک دستگیری آنها را توسط پلیس به حداقل برساند.آنها همواره و به طور مداوم در حال به وجود آوردن فنون و شگردهای جدیدی برای ارتکاب اعمال خود و یافتن راه های گریز از چنگال قانون می باشند (6).

     بازجویان نیز که در زمینه شناسایی مجرمان وکشف حقیقت و نیل به واقعیت تلاش می کنند،نیاز شدید به آموزش بی­وقفه برای مقابله با شگردهای جدید و پیشرفته مجرمانه دارند (7).

     در حوزه بازجویی از مجرمین نیز شگردهایی متعددی وجود دارد که هر یک از بازجوها از این شگردها استفاده می کنند.شگردها می­ت وانند به شگردهای غیر مستقیم، مستقیم وشگردهای شبکه­ ای تقسیم بندی شوند.

     شگرد غیرمستقیم: در این روش سوژه دارای اطلاعات وسیعی می باشد و بازجو سوالات خود را پیرامون اتهام سوژه به نحوی مطرح می کند که اهداف بازجویی برای سوژه مشخص نباشد (8).

     شگرد مستقیم: این روش در مواردی که سوژه در حین ارتکاب جرم دستگیر می­شود و اتهامش محرز است، استفاده می شود. بدین صورت که بازجو سوالات خود را به صورت مستقیم در مورد اهداف انجام بازجویی مطرح می کند. شگرد شبکه­ای در واقع روش خطی اصلاح شده به صورت دو خطی می باشد. در این روش، یک الگوی خطی بنا می شود و سپس دومین الگوی خطی در همان منطقه به صورت عمود بر الگوی خطی اول برقرار می شود. جستجو کنندگان در طول اولین خط پیش می روند و به صورت روش خطی جستجو می کنند. پس از کامل شدن الگوی خطی اول، جستجو کنندگان در الگوی خط دوم تغییر مسیر می دهند (9).

    کلید واژه ها

     شگرد، تجربه، ارتکاب جرم، انتخاب منطقی، پیشگیری از جرم.

    ارجاعات

    1- دهخدا، علی اکبر. لغت نامه دهخدا.

    2- انوری، حسن. فرهنگ روز سخن. تهران: سخن؛ 1383.

    3- رضایی راد، مجید؛ هندیانی، عبدالله و ذاکر استقامتی، محمدرضا. عوامل موثر بر کشف سرقت منزل در فرماندهی انتظامی تهران بزرگ. فصلنامه مطالعات مدیریت انتظامی، سال چهارم، شماره 3؛1388. صص 383-363.

    4- هاتفی اردکانی، حسین. پی جویی سرقت. تهران:جام جم؛1384. ص 4.

    5-      Bound Michel .urban Social Theory. Oxford university press; 2004. p.53

    6-      Michael, Rowe. Police education, professionalism and diversity. Tasmanian institute of law enforcement studies briefing paper No.9; 2009. pp.3-8

    7- مداحی، قنبر. بازجویی از متهم و نقش آن در کشف جرم در شهرستان تبریز. تهران: دانشگاه پلیس؛1386. ص 3.

    8- عرب محبی، احمد. بازجویی و مصاحبه. تهران: انتشارات معاونت آموزش ناجا؛ 1374.

    9- بیابانی، غلامحسین و هادیانفر، سیدکمال. فرهنگ توصیفی علوم جنایی. تهران: 1384.

     

نظر شما