You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • عنوان:

    پيشگيري

    معرف:

    1- معادل انگلیسی: prevention

    2- تعریف: پیشگیری  در لغت به معنای جلوگیری، دفع و منع سرایت مرض، صیانت و حفظ صحت آمده است. از نظر ریشه شناسی، کلمه پیش گیری دارای دو بُعد است:1- به معنی «پیش دستی کردن، پیشی گرفتن و به جلوی چیزی رفتن» و 2- به معنی «آگاه کردن، خبر چیزی را دادن و هشدار دادن» (1).

    متن:

    پيشگيري به معناي به كاربردن روش‌هاي احتياطي براي جلوگيري از بيماري‌هاي جسمي و رواني يا به عبارت ديگر، انجام اقدامات احتياطي براي جلوگيري از اتفاقات ناخواسته است (2).

    از جمله حوزه هایی که این مفهوم در آن کاربرد دارد، حوزه پیشگیری از جرایم است . پيشگيري از جرم «به مجموعه اقداماتي اطلاق مي‌گردد كه براي جلوگيري از فعل و انفعال زيان‌آور محتمل براي فرد يا گروه و يا هر دو به عمل مي‌آيد. مثل پيشگيري از حوادث كار، جرايم جوانان و حوادث در جاده‌‌ها و ...» (3).

    صاحب نظران پيشگيري از جرم معتقدند که اصطلاح پيشگيري از جرم، تكنيك‌هايي را توصيف مي‌كند كه براي كاهش تعدي به كار گرفته شده‌اند، آن گونه كه اين تكنيك‌ها مانعي براي جرم و مجرمان هستند (4).

    برخي از جرم‌شناسان، پيشگيري از جرم را به دو گونة علمي تعريف نموده‌اند:

    تعريف عام؛ كه در اين تعريف« هر اقدامي كه از ارتكاب جرم جلوگيري و در مقابل آن سد ايجاد نمايد، پيشگيري از جرم ناميده مي‌شود.اين اقدامات شامل جنبة كيفري و غيركيفري است». بر اساس اين تعريف، اقداماتي كه نرخ جرم و بزهكاري را كاهش دهد، در حوزه تعريف عام پيشگيري قرار مي‌گيرد (5).

    در تعريف خاص نيز ‌نظرگاه های متفاوتي ميان انديشمندان اين حوزه وجود دارد كه به آنها اشاره مي‌شود:

    - برخي پيشگيري از بزهكاري را شامل ابزاري مي‌دانند كه دولت به منظور مهار بزهكاري به جهت محدود كردن يا حذف عوامل جرم‌زا (6) به كار مي‌گيرد.

    - برخي ديگر نيز معتقدند كه پيشگيري از جرم در برگيرندة اقداماتي است كه نرخ بزهكاري را كاهش می­ دهد. بدين صورت كه از يك سو علل اثرگذار بر ارتكاب جرم‌ را شناسايي كرده (7) و از سويي ديگر ابتكارات مناسبي را براي مبارزه با اين علل اعمال نمايد.

     - گروهي ديگر نيز بر اين باورند كه پيشگيري از جرم مجموعه‌اي از اقدامات قهرآميزي است كه براي تحقق هدفي ويژه (مهار بزهكاري)، كاهش احتمال وقوع جرم، كاهش شدت بزه در مورد علل جرايم اتخاذ مي‌گردد (8).

    - همچنين گروه ديگري از كارشناسان تأكيد دارند كه پيشگيري هر تدبير و سياست جنايي است كه هدف نهايي آن تهديد حدود امكان پيش آمد مجموعة اعمال جنايي،از راه غيرممكن ساختن، دشواركردن يا كاهش دادن احتمال وقوع  آنهاست(9)، بدون اينكه از تهديد كيفر يا اجراي آن استفاده شود.  

    در جرم شناسی شش نوع پیشگیری قابل تصور است. چهار نوع تحت عنوان پیشگیری متداول و دو نوع دیگر به عنوان پیشگیری جدید مطرح است. پیشگیری های متداول عبارتند از:

    1-پیشگیری از بزهکاری اطفال و پیشگیری از بزهکاری عمومی؛

    2-پیشگیری عمومی و اختصاصی؛

    3-پیشگیری انفعالی و پیشگیری فعال؛

    4-پیشگیری اولیه، ثانویه و ثالث.

    پیشگیری های جدید نیز عبارتند از:

    1-پیشگیری وضعی؛

    2-پیشگیری اجتماعی(10).

    به طور کلی باید گفت که تدابیر پیشگیرانه دارای نتایج قطعی نیستند، لذا به رغم استفاده از شیوه های پیشگیرانه وضعی مانند طراحی محیطی، مصونیت بخشی بزه دیدگان، حفاظت الکترونیکی آماج و کنترل بزهکاران، بزهکاری مهار نشده و افزایش جرم در جوامع ملموس است (11).

    واژگان كليدي:

    پیشگیری از جرم، کاهش کاذبه، پیشگیری وضعی، پیشگیری اجتماعی.

    ارجاعات:

    1-معین، محمد. فرهنگ فارسی. چاپ و صحافی: چاپخانه سپهر ایران. تهران: موسسه انتشارات امیرکبیر؛ 1364.

    2- بیات، بهرام.شرافتی پور، جعفر و عبدی، نرگس. پیشگیری از جرم با تکیه بر رویکرد اجتماع محور.تهران: معاونت اجتماعی و ارشاد ناجا؛1386. ص 21.

    3-رجبي‌پور، محمود. راهبرد پيشگيري اجتماعي از جرم.فصلنامه دانش انتظامي؛1382. ص 45.

    4- هيوزگوردون. پيشگيري از جرم. ترجمه عليرضا ­كلدي، تهران: انتشارات سازمان بهزيستي كشور؛1380. ص 56.

    5- Hughes, Gordon. Understanding Crime prevention: Social Control, risk and late modernity; 2000

    6-پروین، ستار. پیشگیری از جرم با تأکید بر پیشگیری اجتماعی از جرم. فصلنامه مطالعات امنیت اجتماعی، سال سوم، شماره یک؛1386. صص152-137.

    7- Bound Michel .urban Social Theory. Oxford university press; 2004

    8.Rock  p.  new directions in criminological Theory , social studies review;1989.pp.2 – 6

    9-Clarke  r. situational crime prevention : successful case studies . new York: harrow and Hesston;1992

    10-دنيس. پ  روزنبام. پيشگيري از جرم. ترجمه حميدرضا حبيبي، معاونت آموزش ناجا؛1384. ص 45.

    11-خانعلی پور واجارگاه ،سکینه. پیشگیری فنی از جرم. تهران: میزان؛1390. ص 106.

    گروه ارائه دهنده مقاله:

    "تحقيقات جنايي"

نظر شما