You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • اطلاعات جغرافیایی Geographical Intelligence   

    منظور از اطلاعات جغرافیایی، جمع آوری، پرورش، بررسی اخبار و توزیع اطلاعات مربوط به حوزۀ جغرافیایی است. دربارۀ مناطق مختلف حوزۀ استحفاظی که ممکن است برای مقابله با مجرمان مورد استفاده عملیاتی قرار گیرند و در تأمین امنیت خودی مؤثر واقع شود، نیازمند اطلاعات جغرافیایی هستیم (1).

    اندازه و شكل زمين، آب و هوا يا شرايط اقليمي، منابع طبيعي و موقعيت جغرافيايي، عواملي هستند كه در شكل­گيري تصمیمات امنیتی وراهبردهای عملياتي یگان عملیاتی پلیس تأثير فراوان دارند. لذا ايجاب مي­كند كه براي اتخاذ تصمیمات کلان و طرح ريزي­ ها و برنامه ­ريزي راهبردهاي انتظامي، عوامل جغرافيايي مذكور مورد بررسي و تجزيه و تحليل قرار گرفته و مباني اصولي براي تعيين تأثير اين عوامل بر تصميم گيري­هاي راهبردي هدف يا به بيان ديگر شناخت قابليت­ها، نيات و آسيب پذيري­هاي مجرمان (دشمن) وخودي فراهم گردد (2).

    معمولاًمحصول کار سازمان اطلاعات جغرافیایی در طرح ریزی نظامی - انتظامی در رده­هاي  راهبردی، عملیاتی و تاکتیکی مورد بهره برداری قرار می­گیرد.ضمناً سازمان اطلاعات جغرافیایی به هر تشکیلات دیگری که در تنظیم و اجرای خط مشی امنیتی کشور مؤثر است، کمک می ­نماید. اطلاعات جغرافیایی شامل موارد زیر است:

    1-            نقشۀ مناطق جغرافیایی هدف؛

    2-            قابلیت عبور و مرور وسایل نقلیه، ارتباطات، مناطق حساس و مراکز ارتباطی؛

    3-            منابع آب؛

    4-            معلومات جغرافیایی که مورد نیاز عملیات انتظامی در آتیه باشد؛

    5-            مراکز جمعیت، مؤسسات صنعتی، تأسیسات نظامی، مراکز دولتی، هدف­هایی که دارای اهمیت اقتصادی یا روانی هستند(منظور از اهمیت روانی، تأثیر روانیِ دسترسی خودی به آن مرکز، برجمعیتِ نظامی یا غیر نظامی حریف است)؛

    6-            اطلاعات مربوط به اوضاع جوی که ممکن است در عملیات انتظامی تأثیر داشته باشد.

    در دهۀ اخیر، با تسلط شاهراه های اطلاعاتی و طرح دهکدۀ کوچک جهانی، به اعتقاد بسیاری از اندیشمندان از میزان اهمیت اطلاعات جغرافیایی کاسته شده است لیکن به رغم سپری شدن جنگ های کلاسیک و کاهش وضعیت جغرافیایی و ژئوپلیتیک کشورها اطلاعات جغرافیایی کماکان از اهمیت ویژه ای برخوردار است. آنچه به اعتقاد این عده تغیر یافته، نگرش صرف نظامی به ملاحظات جغرافیایی است (3).

    برای جمع آوری اطلاعات جغرافیایی از کلیه روش های جمع آوری که به­طور کلی برای سازمان­های اطلاعاتی مثبت شناخته شده بهره برداری می­شود. در هر مورد با توجه به چگونگی هدف، روش رسیدن به آن تعیین می­گردد. در جمع آوری جغرافیایی عکس­برداری هوایی و اخیراً ماهواره­ها نقش اساسی ایفا می­کنند. البته باید دانست که در عرصۀ فعالیت­های اطلاعاتی، اطلاعات جغرافیایی، سهل­تر از سایر اطلاعات کسب می­شود. افزون بر این، از آنجا که اساساً بسیاری از ملاحظات جغرافیایی کشور معمولاً از ثبات و پایداری نسبی و طولانی برخوردارند، می­توان گفت که اطلاعات جغرافیایی در مقایسه با سایر اطلاعات از ضریب اهمیت و هزینه بری کمتری برخوردار است.

    سازمان­ هاي پليسي و دستگاه­ هاي امنيتي در راستاي وظايف ذاتي خود و به منظور ايجاد امنيت مطلوب بايد اطلاعات جغرافيايي منطقۀ هدف خود را به تناسب گستردگي عمليات دريافت و در تصميم گيري­ها و طرح ريزي هاي عملياتي مد نظر قرار دهند زيرا جغرافيا از عوامل مهم و تأثير گذار بر مؤلفه ­هاي اساسي عمليات­ هاي نظامي - انتظامي(نيروي انساني، تجهيزات و جنگ افزار و تاكتيك ) است و چنانچه فرماندهان از تأثير جغرافيا بر مؤلفه ­هاي موصوف غفلت کنند در عمليات خود ناموفق عمل کرده و سبب تحميل هزينه ­هاي سنگين به سازمان و كشور خواهند شد.

    کلید واژه ها

     اطلاعات جغرافیایی، عملیات نظامی- انتظامی، جغرافیا.

    ارجاعات

    1-     تاجیک، محمد رضا. مدیریت بحران. تهران: نشر فرهنگ گفتمان، چاپ دوم،1384، صص، 177-176.

    2-      بختیاری، تقی. اصول و مبانی اطلاعات. انتشارات دانشگاه علوم انتظامی،1387،ص51.

    3-     مراديان،محسن. راهنمای جمع آوری اطلاعات راهبردی. تهران: مرکز آموزش شهید سپهبد صیاد شیرازی، 1385، ص7. 

نظر شما