You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • اطلاعات جغرافیائی     Geographical Information  

    اطلاعات جغرافیائی، مسائل و آگاهی هائی در مورد اوضاع طبیعی و مصنوعی است که دانستن آنها در تعیین روش ها و طرح های عملیات نظامی و انتظامی و هدف های اقتصادی و سیاسی کشور، موثر و سرنوشت ساز می باشد (1).

    جغرافیا،علمی است که به مطالعه محیط انسانی کره زمین می پردازد ،یا این که کره زمین را از دیدگاه محیط انسانی مورد مطالعه قرار دهد. به عبارت بهتر، جغرافیا عبارت است از مطالعه علمی روابط انسان و محیط، حال این محیط، محیط زیست طبیعی باشد یا محیط زیست انسانی اقتصادی و امنیتی استراتژیک.

    جغرافیای سیاسی و سیاست جغرافیائی یا ژئوپلتیک دو مبحث مکمل هم از یک موضوع است که به مطالعه نقش آفرینی قدرت سیاسی در محیط جغرافیائی می پردازد. در جغرافیای سیاسی، تاثیر انسان بر جغرافیا در مواردی چون موقعیت ها، مرزها، سرزمین ها، ملت ها و منطقه ها مطالعه می شود. به عبارت دیگر جغرافیای سیاسی عبارت است از، مطالعه اثر گذاری تصمیمات سیاسی صاحبان قدرت درمحیط جغرافیائی، مانند تقسیمات کشوری و مرزبندی های سیاسی روی صحنه جغرافیائی.

     ژئوپلتیک یا سیاست جغرافیائی، عبارت است از مطالعه اثرگذاری عوامل جغرافیائی در تصمیم گیری های سیاسی صاحبان قدرت، مانند ارزیابی نقش و موقعیت های جغرافیائی و منابع طبیعی در برنامه ریزی های مربوط به پیشبرد اهداف سیاسی. از نگاهی دیگر، در حالی که جغرافیای سیاسی از نقش آفرینی های سیاسی در چهار چوب کشور سخن می گوید، سیاست جغرافیائی یا ژئوپلتیک، از نقش آفرینی های سیاسی محیطی در چهار چوب مفهوم قدرت سخن دارد. بدین ترتیب ژئوپلتیک عبارت است از مطالعه روابط همکاری یا رقابت میان قدرت ها بر اساس امکاناتی که محیط جغرافیائی در اختیار می گذارد یا امکاناتی که در این راستا می توان از محیط جغرافیائی گرفت (2).

    شاخص های اطلاعات جغرافیائی ، عبارتند از: نقشه کشور، اوضاع طبیعی، قابلیت عبور و مرور وسائط نقلیه، ارتباطات مناطق حساس و مراکز ارتباطی،مراکز جمعیتی موسسات مهم اقتصادی، مراکز مهم دولتی ( لشگری و کشوری )، اوضاع جوی.

    از یک نگاه دیگر اطلاعات جغرافيائي، اطلاعاتی که مفاد آن ، موضوعات جغرافيائي مورد نظر سازمان اطلاعاتي را ارائه مي نمايد. در اين مقوله ابزاري مثل نقشه هاي جغرافيائي، جي پي اس، جي آي اس و عکس هاي هوائي و اطلس هاي جغرافيائي ، راه گشا مي باشند. مصاديق اطلاعات جغرافيائي ، عبارتند از: راه ها، نقاط مواصلاتي، عوارض طبيعي بويژه در مرزها ، راه آهن و ميزان گسترش آن، اوضاع جوي و ميزان بارش نزولات آسماني.

    1 ) راه ها، از بهترين خطوط ارتباطي هستند ؛ که در توسعه زندگي بشر نقش اساسي دارند. از نظر نظامي و انتظامي وقتي راه باشد حضور نيروهاي نظامي و انتظامي در صحنه ، با سهولت مقدور شده و امنيت ايجاد خواهد شد.

    2 ) نقاط مواصلاتي، نقاطي هستند که در آن ، چند شبکه راه با هم برخورد مي کنند. اين نقاط ،در زمان صلح محل عبور کالاها و مال التجاره ها و در زمان جنگ ، محل عبور پشتيباني هاي جنگي مي باشند و در هر دو وضعيت ، بايد مورد توجه قرار گرفته و از ترافيک روان و امني ، برخوردار باشند.

    3 ) عوارض طبيعي- بويژه در مرز ها، از لحاظ نظامي داراي ارزش زيادي بوده ؛ به عنوان عوارض حساس مورد محاسبه قرار مي گيرند.اين عوارض، در مرزها ارزش ويژه اي پيدا مي کنند. در مرزهائي که عوارض حساس در داخل کشور خودي قرار دارند، نگهباني از اين مرزها، به سهولت مقدور مي باشد.

    4 ) راه آهن و ميزان گسترش آن : راه آهن به عنوان يک راه پاک از لحاظ حفظ محيط زيست، ارزان قيمت از لحاظ اقتصادي، مطمئن از لحاظ خطرات ترافيکي، در حمل ونقل شهري و برون شهري دنياي امروز نقش بسيار مهمي را ايفا مي نمايد. طول خطوط راه آهن يکي از شاخص هاي توسعه يافتگي در دنياي امروز به حساب مي آيد. ترابري ريلي امروزه به سه شکل زير سطحي ( مترو )، سطحي ( تراموا )  و روي سطحي ( منو ريل )و با بهره برداري ازانرژي برق در کشورها مورد استفاده داشته و مي تواند مشکل گشاي مساله مهم ترافيک گران قيمت و خطرناک و آلوده کننده محيط زيست خودروئي باشد. سياستمداران و مديران شهري خادم ملت ،اين صنعت را در هرسه بعدآن توسعه داده وهزينه هاي ملي را ، کاهش مي دهند.

    5 ) اوضاع  جوي، تغييرات آب و هوائي و نزولات خيرآسماني ، در توسعه زندگي انسان ، نقش بسزائي دارد. مقوله کم آبي در دنياي امروز جزو اهم مشکلات کشورهاي جهان بشمار مي­رود (3).

    کلید واژه ها

     اطلاعات، جغرافیا، اوضاع طبیعی.

    ارجاعات

    1 مبانی اطلاعات، معاونت آموزش، چاپ سوم، سال 1373، ص 33.

    2 مجتهد زاده پیروز، جغرافیای سیاسی وسیاست جغرافیائی، سمت، چاپ اول سال1381، ص 19- 21.

    3 اصول و مبانی اطلاعات، مرکز تحقیقات کاربردی پاوا، چاپ اول، سال 1390، ص 60 - 61.

     

     

     

نظر شما