You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • امنیت مضیق   Security Bounded

    در نظر گرفتن محور نظامی به ­عنوان تنها بعد امنیت می­باشد (1). در این رویکرد امنیت جنبۀ سلبی دارد. امنیت  در نبود تهدید نظامی معنا پیدا می­ کند، بنابراین سیاست امنیتی متوجه دست یابی به حداکثر توان نظامی برای تفوق بر دشمنان داخلی و خارجی و کسب امنیت است(2).

    مطالعات سنتی امنیت بر محور نظامی به­عنوان تنها گزینه در ابعاد امنیت متمرکز بوده است. تمرکز بر ُبعد نظامی امنیت، تأثیر عمیقی برنظامی محور شدن مطالعات امنیتی گذاشته و مطالعات امنیتی بیشتر به مطالعۀ جنگ و آن هم در حوزۀ مطالعات راهبردی تبدیل شده است.

    اولین نقد در برابر امنیت مضیق، توسط ریچارداولمن(3) در سال 1983م. نگاشته شد. اولمن تمرکز بر امنیت نظامی را زیر سؤال برد و اظهار داشت این تمرکز تصویر بسیار غلطی از واقعیت ارائه می­دهد و باعث کاهش امنیت در سطح کلان می­گردد. از سوی دیگر، نظامی محور بودن امنیت موجب افزایش ناامنی جهانی می­شود. وی در کنار امنیت نظامی به مسائلی مانند رشد جمعیت و کمبود منابع به ­عنوان دیگر مسائل امنیتی تأکید کرد.

    به دنبال نقد اولمن، نقد مؤثر و مطرح بعدی توسط هافندرون (4) مطرح گردید. وی در سال 1991م. اظهار داشت مطالعات امنیتی باید بیش از تمرکز بر امنیت نظامی بر جنبه­ های اقتصادی،  فناوری و داخلی متمرکز باشد. نقدهای بعدی توسط دیوید بالدوین (5)، مطرح شد. از نظر وی حوزۀ مطالعات امنیتی که در جنگ سرد بر مبنای تنگ­نظرانه نظامی قرار داشت، در دنیای پس از جنگ سرد دیگر کاربردی ندارد. زیرا دغدغه خاطرهای امنیت نظامی، تحلیل مسائل امنیتی در سطح داخلی و خارجی را که تابع مسائل نظامی  نیستند، محدود و مشکل می­سازد.

    باری بوزان (6) که یک نوواقع­گراست به شکل بسیار مبسوط­تر، مستدل­تر و قوی­تر امنیت مضیق را زیر سؤال برد و امنیت تک­بعدی را به پنج بخش نظامی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و زیست­محیطی گسترش داد. مکتب کپنهاک مخالف دیدگاهی است که هستۀ مطالعات امنیتی را جنگ و زور می­داند یا پدیده­ها و موضوعاتی را مطالعه می­کند که دارای ویژگی ­های نزدیک و معناداری با جنگ و زور باشد. بوزان و همکاران او به دنبال آن هستند تا دیدگاه رادیکال­تری از مطالعات امنیتی را با بررسی تهدیدات تحمیل شده به اهداف مرجع و امنیتی کردن آن تهدیدات مطرح نمایند. آنها اعتراض سنت­گرایان نسبت به عدم انسجام فکری به جهت موسع کردن موضوعات را جدی می­ دانند، اما قبول ندارند که عقب­ نشینی به هسته نظامی تنها یا بهترین راه برای سروکار داشتن با این نوع از عدم انسجام است. آنان معتقد هستند انسجام را نه با محدود کردن امنیت به بخش نظامی بلکه با بررسی منطق خود امنیت باید به دست آورد (7).

    کلید واژه ها

    امنیت مضیق، امنیت نظامی، ابعاد امنیت، مکتب کپنهاک.

    ارجاعات

    1-     شیهان، مایکل. امنیت بین­الملل. مترجم سیدجلال دهقانی فیروزآبادی. تهران: پژوهشکدة مطالعات راهبردی، 1388، صص 83-63.

    2-     نویدنیا، منیژه. امنیت اجتماعی. تهران: پژوهشکده راهبردی، 1388، ص26.

    3-      Ullman.R

    4-      Haftendorn

    5-      Baldwin.D

    6-      Buzan.B

    7- عبدالله ­خانی، علی. نظریه ­های امنیت. مقدمه­ ای بر طرح­ ریزی دکترین امنیت ملی (1). تهران: مؤسسة فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین ­المللی ابرار معاصر، 1383، صص 143-140.

     

     

نظر شما