You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  •  عنوان: بازجوئی

    معرف:

    1 معادل انگلیسی: Interrogation

    2 تعریف: بازجوئی، هنری است که هدف آن ، به دست آوردن حداکثر اطلاعات از مظنون و یا متهم و یا مجرم می باشد (1).

    متن:

    بازجوئی ، یکی از فنون تحقیق دراطلاعات به شمارمی رود وامتیاز آن نسبت به سایرفنون تحقیق عبارتند از: 1 ) بازجوئی ، معمولا آخرین مرحله تحقیق محسوب شده و مصحح و مکمل سایر روش ها و فنون جمع آوری اطلاعات از قبیل نفوذ، تعقیب و مراقبت، شنود و غیره میباشد

    2 ) بازجو با توجه به این که مستقیما با متهمین، مظنونین، شهود و مطلعین در ارتباط است، می تواند برحسب نیاز، از تمامی جزئیات سئوال نماید و حالات و روحیات سوژه خود را منعکس سازد. لذا اعتبار و ارزش کار بازجوئی از دیگرروش های جمع آوری بیشترو بالاتر است

    3 ) دستورات شرعی یا قانونی در بسیاری از موارد امکان استفاده از سایر روش ها را محدودمی کنند

    4 ) به کارگیری شیوه های دیگرتحقیقاتی معمولانیازبه امکانات ونیروی انسانی بیشتری دارند (2).

    نکات اساسی و حائز اهمیت در بازجوئی عبارتند از: بازجو، سوژه، مکان بازجوئی، زمان بازجوئی، گزارش بازجوئی، نتیجه بازجوئی.

    1 ) بازجو،فردی است مسئول ومتخصص درکارخود که بنا بروظیفه قانونی خود کاربازجوئی را انجام می دهد. یک بازجو ، باید دارای شرایطی به شرح زیر باشد: ایمان و اعتقاد به حرفه خود، دارا بودن صبر و حوصله، سعه صدر، حضور ذهن، حافظه قوی، سرعت انتقال، موقعیت شناسی، پشتکار، خودساخته بودن، دارا بودن توکل و اعتماد به نفس، زیرکی، آشنائی به طبیعت انسان، دارا بودن اطلاعات روان شناسی.

    2 )سوژه های بازجوئی،افرادی هستند که دارای مشخصات ویژه ای بوده و باید دقیقا شناسائی شوند. در مرحله شناسائی آنها ، باید وضعیت کامل ازنقطه نظراجتماعی، خویشاوندان، بستگان، دوستان گرایشات، اطلاعات سیاسی ومیزان همکاری های وی بررسی ومشخص گردد.سوژه های بازجوئی، می توانندشامل:خبردهندگان، گواهان و مظنونان باشند.

    3 ) مکان بازجوئی، باید برحسب نوع بازجوئی ، ازلحاظ بلند مدت ویا کوتاه مدت ، متفاوت و متناسب باشد.      

    4 ) زمان بازجوئی، به تناسب نوع جرم ، می تواند ازوضعیت متفاوتی برخوردار باشد. به طور کلی، زمان خاصی را جهت انجام بازجوئی مشخص نکرده اند؛ ولی بهترین زمان برای انجام این کار دراولین فرصت  بعد از انجام جرم می باشد.

    5 ) گزارش بازجوئی، ارائه کلیه اطلاعات و اخبار کسب شده از متهم و یا سایر افراد ، به انضمام نظریه و ارزیابی بازجو، در قالب گزارش بازجوئی می باشد.

    6 ) نتیجه بازجوئی، در راستای بازجوئی مثبت و قابل استفاده، بازجو باید در تمامی مراحل بازجوئی ، هدف آن را در نظر داشته و خط بازجوئی را حفظ نماید.

    اموری را که یک بازجو باید بداند:

    1 ) آگاهی از تئوری های بازجوئی ، که شرط لازم بوده ولی کافی نیست و باید بازجوئی را در عمل آموخت

    2 ) آشنائی با حالات مختلف افراد و به خصوص در برخورد با افراد منافق و دورو

    3 ) آشنائی و شناخت خصوصیات انسانی و آگاهی از تفاوت انسان ها از این لحاظ و این که هرفرد ، ویژگی های خاص خود را دارد

    4 ) داشتن آگاهی های سیاسی و اجتماعی و درک صحیحی از اسلام و انقلاب و دشمنان و دوستان انقلاب

    5 ) آشنائی کامل با اصول و موازین حفاظتی و حیطه بندی

    6 ) اعمال رفتار محتاطانه و در برخی مواقع بد بینانه با متهم، مگر این که خلافش به اثبات برسد.

    روش های بازجوئی عبارتند از: روش مستقیم و روش غیر مستقیم. در روش مستقیم بازجوئی ، سوژه در حین ارتکاب جرم دستگیر شده و اتهامش محرز می باشد ، پس بازجو مستقیما سئوالاتش ر مطرح و پاسخ دریافت می کند . در روش غیر مستقیم ، سوژه دارای اطلاعات وسیعی است ، بازجو سئوالات خود را پیرامون اتهام طوری مطرح می کند که هدف بازجوئی برای سوژه مشخص نباشد .

    تکنیک های بازجوئی ، در حقیقت فن بازجوئی بوده و قالب مشخصی ندارند یا کلیشه ای نیستند و به کارگیری آنها بستگی به تجربه و ذوق و شخصیت سوژه دارد . این تکنیک ها، عبارتند از: تکنیک پرونده و اسناد، تکنیک بررسی سوابق، تکنیک اخراج سریع، تکنیک احساسات، تکنیک آرام، تکنیک شکستن مقاومت، تکنیک اصطلاحات، تکنیک تکرار، تکنیک ملایمت و خشونت، تکنیک بلوف، تکنیک مواجهه، تکنیک تعویض صحنه، تکنیک حد و تعزیر، تکنیک  داستانی، تکنیک سه سئوالی و سه جوابی.

    مرحله تماس بازجو با متهم و آغاز بازجوئی در ارتباط با عواملی مثل ارزش و مقدار اطلاعاتی که سوژه در اختیار دارد، فوریت بازجوئی، روحیات سوژه، دسترسی به سوژه های دیگر، وضعیت اطلاعاتی بازجو و آمادگی او در نحوه به کارگیری زمان و کسب نتیجه مطلوب بازجو را یاری می نمایند.

    مراحل بازجوئی عبارتند از: مرحله طرح ریزی، مرحله آمادگی، مرحله تماس. مرحله طرح ریزی ، مستلزم شناخت کافی بازجو از پرونده و ارزیابی سوژه ، کسب اطلاعات فنی مورد نیاز از پرونده و تعیین اهداف بازجوئی می باشد . در مرحله آمادگی ، بازجو محل کار و شرایط انجام بازجوئی را مهیا می سازد . مرحله تماس ، از اهمیت بسزائی برخوردار بوده و در حقیقت راستای کشف وضعیت سوژه و انتخاب روش و تکنیک بازجوئی موثر می باشد .   

    انواع سئوالات در بازجوئی هم عبارتنداز: سئوالات آماده شده از قبل، سئوالات کنترلی جهت ارزیابی صداقت سوژه، سئوالات نامربوط در جهت پنهان نمودن موضوع اصلی، سئوالات مستقیم و هدایت کننده، سئوالات غیر مستقیم یا پوششی، سئوالات الگوئی جهت نتیجه گیری و جمع بندی کلی بازجوئی.

    واژه های کلیدی: بازجوئی، به دست آردن اطلاعات، مظنون.

    ارجاعات:

    1 مبانی اطلاعات، معاونت آموزش ناجا، چاپ سوم، سال 1373، ص 44.

    2 مصاحبه و بازجوئی، معاونت آموزش ناجا، سال 1374، ص 2 29.

    منابع بیشتر:

     

     

نظر شما