You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  •  بررسی اطلاعاتی    Survey intelligence

    بررسي اطلاعاتي، فن آوري وتبدیل اطلاعات توليد شده  به گزارش هاي اطلاعاتي است، اين فن به عنوان يکي ازتخصص هاي مهم اطلاعاتي به شمار می رود. بررسي اطلاعاتي، مکانيزم کشف واقعيت است و در سطوح استراتژيک و ملي الزاما، تصميمات مقامات سياسي و مسئولان مملکتي مبتني برگزارش هاي اطلاعاتي تهيه شده در مبادي بررسي اطلاعاتي می باشند (1).

    بررسی اطلاعاتی ، کلیه اقداماتی است که در باره اخبار پرورش یافته ، به منظور تهیه گزارش های اطلاعاتی انجام می گردد . به عبارت بهتر ، اطلاعات تهیه شده در رده های جلو سازمان اطلاعاتی با وصول در مبادی مرکزی و قسمت تخصصی آن یعنی مبادی بررسی اطلاعاتی ، در یک فرایند چهار مرحله ای شامل : طبقه بندی اطلاعات ، تجزیه و تحلیل اطلاعات ، تطبیق و ترکیب اطلاعات و بایگانی و نگهداری اطلاعات ، تبدیل به گزارش های تخصصی و قابل بهره برداری در تصمیم گیری های مقامات مملکتی می گردند . بررسی اطلاعاتی ، یک مرحله ارزیابی اطلاعات و بسیار مشروح تراز پرورش اخبار است که ، در رده های جلو و توسط عوامل اطلاعاتی عملا انجام می گردد (2 ).

    ضرورت بررسي اطلاعاتي، در آن است که با اين فعاليت اهداف اطلاعاتي تعيين، دستورالعمل جمع آوري اخبار تهيه و صادر، برروي اخبار گردآوري شده قضاوت نهائي انجام گرفته، مجوز پرداخت پاداش منابع، مامورين، مخبرها  صادر و بالاخره با تفکيک و طبقه بندي و تجزيه و تحليل و ترکيب اطلاعات جزئي تهيه شده نسبت به تهيه گزارش هاي اطلاعاتي اقدام و محصولات اطلاعاتي در اختيار مشتريان اطلاعاتي ، يعني فرماندهان و افسران ستاد ومقامات سياسي قرار مي گيرد.

    اهميت  بررسي اطلاعاتي، در آن است که اگر اين بررسي انجام نگردد کار توليد گزارشات اطلاعاتي در رده هاي بالاي ستادي و مملکتي با مشکل مواجه و در تصميم گيري هاي آنان خلل وارد خواهد شد. در دنياي امروز ، هيچ فرمانده نظامي و سياستمدار با تجربه اي بدون دريافت برآوردهاي اطلاعاتي و آگاهي کامل از موضوع مورد نظر مبادرت به تصميم گيري نمي نمايد. برآورد اطلاعاتي مهم ترين محصول مبادي بررسي اطلاعاتي است.     

    ماموريت سازمان بررسي اطلاعاتي ، عبارت است از تعيين نيازمندي هاي اطلاعاتي و پيشنهاد آن به فرمانده و تهيه و صدور دستورالعمل جمع آوري اخبار، دريافت اخبار دريافت شده و قضاوت در پيرامون صحت و سقم و قابليت اعتماد منابع،تهيه گزارشات اطلاعاتي مورد نياز فرماندهان ومديران و مقامات سياسي کشور.

    سازمان بررسي اطلاعاتي ، مي تواند برمبناي ماموريت واگذار شده به سازمان اطلاعاتي ، از تنوع موضوعي برخوردار باشد. در اين زمينه ، هرسازمان اطلاعاتي ، کار تخصصي خود را انجام مي دهد. سازمان اطلاعاتي پليس ، مي تواند برحسب موضوعات مربوط به خود ، از مبادي مشروحه زير برخوردار باشد: اداره سياسي، اداره اجتماعي، اداره اقتصادي، اداره نظامي و انتظامي، اداره امنيتي (3).

      نکته قابل توجه در مبادي بررسي اطلاعاتي سازمان هاي اطلاعاتي ، اين است که تقسيم کار در اين مبادي ، موضوعي است. افسران اطلاعاتي در اين جايگاه ، براي اين که بتوانند کار کنترل و ارزيابي و قضاوت خود در خصوص اخبار گردآوري شده را به خوبي انجام دهند؛ بايد تخصص و يا تجربيات موضوعي دانشگاهي داشته و از همه مهم تر، بايد به علم تحليل گري آشنا باشند. همان طور که ترنر(Turner ) مي گويد : افراد اين سازمان در سيا اکثرا افراد داراي تحصيلات دکتري مي باشند و در باره موضوع موردنظر و واگذاري به خود صاحب نظرمي باشند  (4).

    جايگاه بررسی اطلاعاتی در سازمان اطلاعاتي ، درمدار اطلاعات درگام هاي اول و چهارم قرار دارد. به اعتباري مي توان گفت که بررسي اطلاعاتي ، مغز سازمان اطلاعاتي است. اگر مغز نباشد ، سيستم ، نرم افزار موردنيازخود براي انجام فعاليت هاي مورد نظر را ، دراختيار نخواهد داشت. اين مبادي ، محل تفکرات اطلاعاتي و تحليل هاي اطلاعاتي است.تحليلگر اطلاعاتي ، عنصري از کارکنان بررسي اطلاعاتي بشمار مي رود.که با توجه به تحصيلات و تجربيات خدمتي در رابطه با موضوع ارجاع شده به او حرف آخر را مي زند و اين حرف است که مي تواند تصميم ساز باشد (5).

    فردوست مي گويد: « اداره کل هفتم ساواک با بررسي اطلاعات واصله ازاداره کل دوم (جمع آوري) و نيز بررسي کتب و مجلات و روزنامه هاي مربوط به کشورهاي هدف و نيز اخبار راديويي روزانه به خوبي مي توانست، ماهيانه يک بولتن را جع به هر يک از کشورهاي هدف تنظيم کند و وضع کشور مربوطه را در آن ماه ترسيم نمايد »  (6).   

    کلید واژه ها

    بررسی، اطلاعات، تصمیمات مقامات سیاسی.

    ارجاعات

    1-     سازمان اطلاعاتی در فرماندهی انتظامی، مرکز تحقیقات کاربردی پاوا، سال 1393، ص 275.

    2-     جزوه درسی بررسی اطلاعاتی ، دانشگاه علوم انتظامی ، ص 1 .

    3-     سازمان اطلاعاتی در فرماندهی انتظامی، مرکز تحقیقات کاربردی پاوا، سال 1393، ص 278.

    4-     ترنراستنسفيلد، پنهان کاري ودموکراسي،ترجمه دکتر حسين ابوترابيان،انتشارات اطلاعات،چاپ پنجم، سال 1373،ص280.

    5-     سازمان اطلاعاتی در فرماندهی انتظامی، مرکز تحقیقات کاربردی پاوا، سال 1393، ص 293.

    6-     فردوست حسين، ظهور وسقوط سلطنت پهلوي، جلد اول، موسسه مطالعات و پژوهش هاي سياسي، چاپ پنجم، سال 1371، ص 323.

     

     

     

     

     

نظر شما