You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  •  نیرنگ  ruse

    نیرنگ، عبارت است از فریب دادن حریف با ارسال علائم و نشانه ها و اطلاعاتی که به آنها نیاز دارد، برای سوق دادن او به مسیری که نتیجه آن ، مطلوب ما می باشد (1).

    نیرنگ، به مفهوم حیله و فریب در متن زندگی جوامع بشری وارده شده و نوع ارتقاء یافته آن ، در سیاست داخلی و سیاست خارجی هم مورد استفاده قرار می گیرد. تاریخچه نیرنگ، قدمت آن را از زمانی که انسان یاد گرفت با قرار دادن طعمه درآب ویا با تقلید صدای پرندگان، شکار را فریب داده و به نزدیک خود بکشاند و آنها را شکار کند ، می باشد. انگلتون ( Engelton) می گوید: « وقتی صاحب یک خانه ، در غیبت خود چراغ های خانه اش را روشن می گذارد تا دزدان را دفع کند؛ واقعیت را دگرگون جلوه نمی دهد، بلکه سعی می کند با تحریک مخاطب ، از خود محافظت کند و از طریق این علامت ، دزدان بالقوه را به این تصور اندازد که در خانه اش ، کسی هست. وقتی اطلاعات نادرست ، به صورت هنر حکومت در می آید : کشورها از سازمان های جاسوسی خود استفاده کرده و سعی می کنند به تدریج ، تصویری را ترسیم کنند که دشمنانشان را تحریک کرده و آنها را وادار سازند تا داوری غلطی را ، به عمل آورند. این هنر حکومت ، سرویس های جاسوسی را وادار می کند اسرار مخفی را به دشمن رد کنند. در زمان صلح ، انتشار اطلاعات نادرست ، ممکن است به صورت کار اصلی یک سازمان اطلاعاتی در آید.

     نیرنگ عمل پیچیده ای است. برای ادامه آن ، کسی که دست به نیرنگ می زند؛ نیاز به تغذیه اطلاعاتی دارد، او باید به ذهن قربانی نیرنگ ، نفوذ کند. سرویس های جاسوسی ، برای موفقیت نیرنگ خود، نه تنها باید به مبادله اطلاعات نادرست که قسمت آسان عملیات است اقدام کنند، بلکه باید همچنین تصمیم بگیرند آیا این اطلاعات ، مورد قبول قرار می گیرد یا خیر ؟ و در صورت بلاتکلیفی ، برای اعتبار دادن بیشتر به آن، چه پیام های دیگری لازم است. این کار ، به نفوذ به سازمان جاسوسی حریف نیاز دارد، که عامل این نفوذ را موش کور می نامند ؛ عنصری که سال ها قبل استخدام شده و در سازمان حریف به موقعیتی رسیده است که به ذهن سرویس جاسوسی متبوع خود دسترسی دارد. ارتباط بین نفوذ و نیرنگ ، غیر قابل انکار است. با استفاده از عامل نفوذی است ، که سازمان جاسوسی اجرا کننده نیرنگ ، قادر است اطلاعات ارسالی خود را مرتبا اصلاح کرده و زمینه های پذیرش بیشتر آن را ، فراهم نماید » (2).  

    مطالعه متون تاریخی و اطلاعاتی نشان می دهد که، دولت ها ، از تجربه زیادی برای به کارگیری نیرنگ برخوردارند و حتی دولت های مدرن از نیرنگ به عنوان یک شق ثالث انسانی و ارزان ، برای نیرو بخشیدن به تلاش خود در تنظیم رفتار مردمشان استفاده می کنند. در حوزه انتظامی هم، از نیرنگ برای مبارزه با مجرمان استفاده می شود. در شهر واشنگتن پلیس برای جمع آوری سارقان در سطحی گسترده، به خرید اموال دزدیده شده در یک انبارمحلی ، اقدام کرد و برای کالاهای سرقت شده ، قیمت بالاتری نسبت به دیگر خریداران ارائه نمود. روش های نیرنگ نزد دولت ها، تنها به مهار کردن جنایتکاران متعارف محدود نشده، بلکه برای کنترل ناراضیان سیاسی هم موثر بوده است.    

    انگلتون، نیرنگ را آینه اطلاعات جاسوسی می پنداشت .آنها ( اطلاعات جاسوسی و قرینه اش در آینه یعنی نیرنگ) مانند دو قلوهای شبیه بسیار به هم نزدیک هستند و شباهت بین آنها ، اتفاقی نیست. نیرنگ باید آنقدر واقعیت را خوب تقلید کند ، که پذیرفته شود.آنچه یکی از دوقلوها را مشروع و دیگری را نامشروع می سازد، کیفیتی است که به آسانی قابل تحقق نیست ؛ حالت فکری حریف است. اگر حریف نداند، اطلاعاتی را که دریافت کرده وارونه شده است، یعنی نادرست است، اطلاعات ارسالی توسط سیستم نیرنگ، اطلاعات جاسوسی موفقی بوده است (3).

    برای استفاده از نیرنگ ابتدا باید ببینیم که حریف ما از طریق چه مجاری اطلاعات دریافت می کند و به عبارت دیگر، چه مجاری برای دریافت اطلاعات در اختیار دارد. همچنین مطمئن شویم تا آنجا که می شود ،  می توانیم مدرک در اختیارش قرار دهیم. بعدا، سایرمجاری را که نمی توانیم از طریق آنها مدرک مثبتی به حریف ارائه نمائیم، مسدود کرده ویا بی اعتبار سازیم. 

      عناصر نیرنگ ، شامل : فریب دهنده، مجاری اطلاعات نادرست، قربانی نیرنگ، مجاری تغذیه می باشند. در این چرخه ،فریب دهنده، مبادی طراحی و اجرای نیرنگ می باشد. مجاری اطلاعات نادرست، ماموران دو جانبه دستگیر شده و یا شناخته شده می باشند. قربانی، حریف است. مجاری تغذیه، می تواند سیستم های ارتباطی حریف باشد (4).

    طرح فریب ، طرحی است که توسط آن ، سازمان اطلاعاتی حریف با توجه به عملیات قبلی یا جاری ، عاملی را از سوی خود سر راه دستگاه اطلاعاتی مورد نظر قرارمی دهد تا از وی به عنوان منبع استفاده شود و به این ترتیب در سازمان جاسوسی حریف نفوذ می کند . یا با در اختیار گذاشتن اطلاعات جعلی رقیب خود را گرفتار سردرگمی و ابهام می سازند تا در کار او اختلال ایجاد کنند . (5 )

    کلید واژه ها

    نیرنگ، فریب دادن، حیله.

    ارجاعات

    1 جزوه درسی حفاظت اطلاعات.

    2 اپشتین لدوارد جی، نیرنگ، ترجمه فریدون دولتشاهی، انتشارات اطلاعات، چاپ اول، سال 1370، ص32.

    3 همان. ص 109 132.

    4 همان. ص 132 138.

    5   بهپور احمد ، ترجمه کتاب  کا گ ب امروز ، موسسه خدمات فرهنگی رسا ، چاپ اول ، سال 1379 ، پاورقی ص109 .

     

     

     

     

     

نظر شما