You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • مامور  agent

    مامور،فردی است که، درعملیات اطلاعاتی برای انجام برخی ازفعالیت هائی که سازمان اطلاعاتی برای انجام آنها نمی خواهد ازوجود پرسنل رسمی خود استفاده کند، به استخدام پنهانی این سازمان درآمده و مطابق قرارداد و پیمانی که دارد، کارش را انجام داده ودرقبال تعهداتش، مسئولیت دارد (1).

    مامور، نقشی است در فعالیت های اطلاعاتی با ویژگی های خاص خود ، نسبت به سایر نقش ها. فردی که این نقش را برای سازمان اطلاعاتی بازی می کند ، دسترسی ها و توانمندی های با ارزشی از نظر سازمان مخاطب خود ، دارا می باشد که در زمان ضرورت به او مراجعه می شود و همه قواعد حفاظتی کار در دو طرف هم رعایت می گردد . تفاوت کار مامور با مخبر، در آن است که همکاری مامور با سازمان اطلاعاتی در امور عملیاتی است و در این رابطه با سازمان اطلاعاتی قرارداد پنهانی دارد، اما همکاری مخبر با این سازمان در امور خبری و  اطلاعاتی است و در این زمینه هیچ قراردادی وجود ندارد.

     سر مامور، فردی است که بنا به دستور و تحت نظارت رهبرعملیات ، انجام وظیفه نموده و مسئولیت هدایت و کنترل ماموران زیر دست خود را در عملیات اطلاعاتی بر عهده دارد. در یک تعریف عملیاتی می توان گفت که،سرمامور فردی است که دریک شبکه اطلاعاتی ازیک تا چند مامور را کنترل وهدایت می کند و در قبال عملکرد مامورین تابعه خود در برابر رهبر عملیات مسئول و پاسخگو است.

    دراستان های مرزی، بعضا از طرف کشور مقابل تعرضاتی برعلیه مردم مرز نشین کشور خودی انجام می گردد. مثلا مردم یک روستای مرزی افغانی با اسب به یک روستای مرزی ایرانی تعرض کرده و خسارات و تلفاتی را به وجود آورده و علاوه بر این کشور همجوار در این زمینه مسئولیتی نمی پذیرد.در این حالت بهترین راهکار، اعزام یک گروه تفنگدار مسلح اسب سوار مثل متجاسرین اشاره شده در فوق می باشد. در این حالت سازمان اطلاعاتی نمی تواند با تک تک افراد مواجه شده و قرارداد منعقد نماید.دراین جا ، سازمان اطلاعاتی با فردی بنام سر مامور در برابر انجام ماموریت مورد نظر قراردادی منعقد و مسئولیت حسن اجرای کار با شخص سر مامور است (2).

    در کتاب مبانی اطلاعات آمده است: « مامور شخصی است که منبع خبر بوده و یا دارای شرایطی است که به اطلاعات منابع دیگر دسترسی دارد. این اشخاص توسط سازمان جمع آوری اخبار استخدام و اداره می شوند و هیچگونه عضویت دائمی و رسمی در سازمان ندارند. موفقیت مامور در جمع آوری اخبار بیشتر به توانائی های شخص و ابتکارات و میزان دسترسی وی به هدف ها و انگیزه وفاداری به سازمانی است که او را به انجام فعالیت های پنهانی چون سرقت، رونوشت برداری از اسناد و مدارک، گزارش اخبار وادار می کند، بستگی دارد » (3).

    در کتاب واژه نامه اطلاعاتی آمده است: « مامورین اطلاعاتی، عبارت از اشخاصی هستند که برای جمع آوری و کسب اخبار و اطلاعات در یک سازمان پنهانی استخدام شده و واقف به ماهیت عمل پنهانی خود بوده و از جمعیت ها و احزاب و ادارات و موسسات و به طور کلی هر هدفی که مورد نظر باشد اخبار و اطلاعات لازم را کسب و در اسرع اوقات به وسیله مامورین پشتیبانی (یا به هر طریقی که برای آنها تعیین شده تا تماس را ممکن سازد ) به رده بالاتر، رد می نمایند. مامورین مورد نظر، بر دو نوع هستند :

    مامورین تجسس اطلاعات نفوذی، عبارت است از ماموری که در داخل یک سازمان، حزب، موسسه و به طور کلی در داخل یک هدف مشغول به کار بوده وسپس برای دادن اخبار واطلاعات استخدام شود و یا این که قبلا از خارج استخدام شده و به داخل هدف رخنه کرده باشد.

    مامورین تجسس غیر نفوذی،عبارت است از ماموری که در اخل یک سازمان، حزب، موسسه و به طور کلی در داخل یک هدف نبوده ، ولی با معاشرت و استفاده از اشخاصی که در داخل هدف هستند و همچنین به کمک وسائل استراق سمع و بصری ، یا به طرق دیگر، اخبار و اطلاعات لازم را کسب نماید » (4).

    کلید واژه ها

     مامور، عملیات اطلاعاتی، سازمان اطلاعاتی.

    ارجاعات

    1 فرهنگ اصطلاحات اطلاعاتی و امنیتی، دانشکده اطلاعات، 1376، ص 10.

    2 - طرح ریزی اصلی در اطلاعات، مرکز تحقیقات کاربردی پاوا،سال 1393، ص 34 35.

    3 - مبانی اطلاعات، معاونت آموزش ناجا، چاپ دوم، سال 1373، ص 48.

    4 واژه نامه اطلاعاتی، ص 27.

     

     

     

نظر شما