You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • کنترل ارتباطات Communication Control      

    کنترل اطلاعات، اصولا یک اقدام حفاظت اطلاعاتی است و هدف آن ، جلوگیری از خروج اخبار طبقه بندی شده از کشور، با استفاده ازهمه نوع وسائل ارتباطی مانند: نامه، تلفن، تلگراف، دورنگار و غیره برای شناسائی عوامل دشمن و جمع آوری اخبار می باشد (1).

    اصل 25 قانون اساسی می گوید: « بازرسی‏ ونرساندن‏ نامه‏ ها، ضبط وفاش‏ کردن‏ مکالمات‏ تلفنی‏،افشای‏  مخابرات‏ تلگرافی‏ وتلکس‏، سانسور، عدم‏ مخابره‏ و نرساندن‏ آنها، استراق‏ سمع و هر گونه‏ تجسس‏ ممنوع‏ است‏ مگر به‏ حکم‏ قانون »‏. عمل کنترل ارتباطات با استفاده از عبارت آخر این قانون و با حکم قانون ، انجام می گردد.

     در تعریف دیگری کنترل ارتباطات را ،کنترل و نظارت و مراقبت در هر نوع ارتباط با کسب مجوز از مقامات صلاحیت دار قانونی ، به منظور جلوگیری از دسترسی عوامل تهدید به اخبار و اطلاعات طبقه بندی شده خودی و جمع آوری اخبار مورد نیاز کشور، ارائه کرده اند. 

    مواردی که در کنترل ارتباطات ، مورد مطالعه قرار می گیرند؛ عبارتند از: نامه ها، کارت پستال ها، بسته بندی ها، نقاشی ها، یادداشت ها، روزنامه ها، عکس ها، فیلم ها، کتاب ها، بخشنامه ها، جزوه ها، طرح و نقشه ها، نوارها، پیام های رادیوئی و تلفنی، جراید، رسانه های گروهی، درج آگهی ها در جراید، و سایر رسانه ها، اشیاء گمشده و غیره.

    منشاء های سانسور که می توانند جهت کسب اخبار مورد استفاده قرارگیرند ؛ عبارتند از: نامه های وارد شده به کشور و بالعکس، نامه های اسرا از کشور به خارج و بالعکس، سانسور ارتباطات بین المللی، سانسور الزامی ( یعنی سانسور تلگراف های داخلی وخارجی)، سانسور تلگراف های تجاری که ممکن است اخبار اقتصادی مهمی را مبادله نمایند (2).

    از مطالب بالا نتیجه گیری می شود که کنترل ارتباطات دارای دو بعد، مکتوب و رادیوئی می باشد، به عبارت دیگر نوشتاری و شنیداری می باشد. بعد نوشتاری در این زمینه ، کنترل مکاتبات نام دارد. کنترل مکاتبات یکی از مسئولیت های سازمان های اطلاعاتی سلبی می باشد ؛ که در زمان صلح و یا جنگ ، برای به دست آوردن سرنخ و کشف و خنثی کردن عملیات جاسوسی دشمن و جمع آوری اخبار صورت می گیرد. 

    کنترل کننده، فردی است رسمی که به موجب ماموریت و شرح وظایف روزانه خود ، اجازه دارد از انتشار و انتقال برخی از اخبار ، که جنبه امنیتی و دفاعی دارد؛ ممانعت به عمل آورد. انواع کنترل ارتباطات عبارتند از: کنترل ارتباطات نیروهای مسلح، کنترل ارتباطات غیرنظامیان، کنترل ارتباطات زندانیان جنگی.در حوزه ماموریت های پلیس و دررسیدگی به برخی از پرونده های قضائی هم با اعلام نیاز افسر تحقیق مقام قضائی اجازه استفاده از ارتباطات سوژه مورد نظر را صادر می نماید (3).

    منطق سانسور در انواع مختلف داده‌ها متفاوت است. انواع اصلی آن عبارت‌اند از: سانسور اخلاقی، که در طی آن ، هر مطلب خلاف اخلاق حذف می‌شود. سانسورچی، ارزش های پس زمینه متن را زیر سوال برده و دسترسی به آن را محدود می‌کند. از نمونه‌های آن می‌توان به تصاویر مستهجن اشاره کرد.

    سانسور نظامی، فرایند نگهداری از اطلاعات نظامی و تاکتیک‌های نظامی است که می‌بایست به صورت محرمانه و دوراز تیررس دشمن ، صورت پذیرد. از این روش ، در مبارزه با جاسوسی و درواقع افشای اطلاعات نظامی استفاده می‌شود . همچنین سانسور نظامی می‌تواند موردی مانند ایجاد محدودیت در پخش اطلاعات در مورد عملیات‌های نظامی مانند جنگ عراق را دربربگیرد. مثلاً در جنگ عراق دولت آمریکا عکس برداری و فیلم برداری از سربازان کشته شده وپخش آن در رسانه‌ها را محدود می‌کرد.

    سانسور سیاسی، در واقع روشی است که طی آن دولت اطلاعات را از مردم مخفی می‌کند. هدف جلوگیری از ایجاد فضای آزادی بیانی است که ممکن است منجر به شورش شود. دولت‌های مردم سالار معمولاً سانسور سیاسی را آشکارا ناپسند می‌دانند اما به صورت مخفیانه ، به آن دست می‌زنند. هرگونه نارضایتی در مورد دولت به عنوان یک نقطه ضعف در نظر گرفته می‌شود : که می‌تواند حربه‌ای را در اختیار دشمن قرار دهد. تاکتیک‌های مبارزه هم ، به صورت مخفی هستند. به رسوایی واترگیت رجوع کنید.

    سانسورمذهبی، در مورد هرگونه متنی که مخالف یک عقیده خاص است ، اعمال می‌شود معمولاً مذاهب غالب محدودیت‌هایی را بر مذاهب ضعیف تر اعمال می‌کند. همچنین ممکن است مذهبی عقاید مذهب دیگری را در خلاف جهت خود ببیند و از اشاعه آنها جلوگیری کند.

     سانسور شرکتی، نوعی از سانسور است که در طی آن شرکت‌ها از افشای اطلاعات مربوط به وضعیت اقتصادی و بازرگانی شرکت که آنرا به صورت منفی جلوه می‌دهد خودداری می‌کنند. شرکت‌های خصوصی که در «تجارت» مطبوعات نقش دارند گاهی از افشای اطلاعات درآمد تبلیغاتی شان، یا ارزش سهام شان دربازار بورس خودداری می‌کنند تا وجهه خود را ، خوب و مناسب جلوه دهند.

    کلید واژه ها

    کنترل، ارتباطات، سانسور اخلاقی.

    ارجاعات

    1 کتاب جمع آوری و پرور اخبار، معاونت آموزش ناجا، چاپ اول، سال 1388، ص79.

    2 جزوه درسی کنترل ارتباطات.

    3 ویکی پدیا.

           

نظر شما