You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • قرار اطلاعاتی

    قرار وسیلۀ برقراری و تداوم ارتباط مأموران و عوامل اطلاعاتی در صحنه است که بهصورت روزمره مورد استفاده قرار میگیرد و با توجه به موقعیتهای خاص و فضاهای خاص، "قرار" اَشکال مختلف پیدا میکند: برقراری تماس بین دو مخبر، برقراری تماس بین مسئول شبکه با یک منبع، برقراری تماس بهصورت سواره، برقراری تماس بهصورت پیاده و ...

    یکی از شیوههای برقراری ارتباطات، اجرای انواع قرارهاست. در شرایط پیچیدۀ امنیتی حاکم بر کشور هدف، که ضروری است عناصر اطلاعاتی، بهویژه گروه ها و هستههای عملیاتی کمتر تردد کنند، اجرای قرار میتواند کارایی مهمی در سازمان داشته باشد. قرار و نحوۀ اجرای آن از اهمیت و حساسیت زیادی برخوردار است و باید آن را عامل مهمي در پیشبرد اهداف دانست و ضروری است در تصمیمی گروهی و ایستگاهی، زوایای ریز یک قرار، طراحی و به اجرا گذاشته شود. شاید با یک سؤال بتوان به اشکالات ریز پاسخ داد (1).

    برای برقراری تماس بین دو منبع، که تعامل آنها با یکدیگر مستمر است، چند نکتة اساسی وجود دارد که باید رعایت شود: انتخاب محل قرار، تعیین زمان قرار و حفاظت قرار.

    درصورت روبهروشدن با کوچکترین مورد هنگام اجرای قرار، باید از اجرای آن خودداری کرد(2). برای مثال، باید با وسایل نقلیه از منطقۀ قرار عبور و و وضعیت را چک کرد، یا اصلاً قرار را اجرا نکرد و به روزهای بعد موکول کرد. فرد باید برای حفظ و بقای خود، ارزش قائل شود و بیگدار به آب نزند تا برای ادامۀ فعالیت، باقی بماند. اینگونه برخوردکردن، نه تنها نشانۀ ضعف نیست؛ بلکه برخورد پیچیده و هوشیارانه با شرایط را نشان میدهد. داشتن هوشیاری و اشراف به محیط پیرامون هنگام اجرای قرار، تضمینکنندۀ ایمنی فرد است.(3)

    انواع قرارهای اطلاعاتی

    انواع قرارها عبارت است از:

    - قرار اصلی؛

    - قرار یدکی؛

    - قرار ثابت؛

    - قرار یکطرفه؛

    - قرار کور.

    الف) قرار اصلی

    معمولاً برای تداوم ارتباطات در سامانههای اطلاعاتی بین عناصر، که مستمراً در یک فرایند در تعامل هستند، قرارها معنی پیدا میکند، بهویژه اینکه این تعامل در فضای حفاظتشدة حریف، قرار داشته باشد، که در اینصورت رعایت نکات ایمنی، تضمینکنندة سلامت مأمور و مأموریت خواهد بود.

    ب) قرارهای زاپاس و یدکی

    در فعالیت پنهان، ممکن است به دلایلی، قرارهای اصلی قطع شود. بنابراین برای قطعنشدن کامل ارتباط، قرار زاپاس طراحی میشود.

    ج) قرار ثابت

    در قرار ثابت افراد پایین یک گروه هستۀ عملیاتی طراحی میکنند و مینویسند و از طریق مسئول گروه و هسته در اختیار مسئول شبکه قرار میدهند. البته مسئول هسته هیچ اطلاعی از زمان و مکان آن نخواهد داشت و این طرح بهصورت رمز در جایی محفوظ میماند. هرگاه مسئول گروه یا مسئول هسته دستگیر یا از صحنه خارج شد، به اجرا در میآید و عمدتاً تصمیم و ابتکار عمل با مسئول شبکه و تشکیلات خواهد بود.

    د) قرار یکطرفه

    در قرار یکطرفه،یک نفر سر قرار حاضر میشود، ولی فرد دیگر که از نظر تشکیلاتی بالاتر است، ملزم به اجرای قرار نیست. او با تشخیص تشکیلات و درصورت ضرورت اجرای قرار، سر قرار حاضر میشود. این نوع قرارها معمولاً در شرایط اضطراری رخ میدهد.

    هـ) قرار کور

    قراری است که با فردی جداشده از تشکیلات یا منبع تکفروشی یا دلال اطلاعات یا یک مخبر، که میخواهد با سازمان ارتباط برقرار کند، اجرا میشود و به لحاظ حفاظت و فریب، حساسیت بالایی دارد.(4) در اجرای قرار، بهویژه قرارهای کور و مشکوک، باید توجه کرد این نوع قرار باید با مجوز مسئول بالاتر اجرا شود، زیرا بسیار خطرناک است.

    کلیدواژه ها

     قرار اطلاعاتی، برقراری ارتباط، قرارهای ثابت، ویژگی محل قرار.

    ارجاعات

    1-      فصلنامة آفاق اطلاعات، پیش شماره اول . زمستان 1390.

    2-      پیرعلی، مصطفی. پوشش اطلاعاتی. تهران: دانشگاه علوم انتظامی، 1391

    3-      کریمایی، علی اعظم. حفاظت عملیات انتظامی. تهران: دانشگاه علوم انتظامی، 1391

    4-      R. J. Stove. The Unsleeping Eye: Secret Police and Their Victims. Encounter Books, San Francisco, 2003.p.79

     

     

نظر شما