You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • شوونیسم        Chauvinism

    شوونیسم عبارت است از طرفداری افراطی و عبث از یک گروهی که شخص عضو آن است. خصوصاً وقتی که این طرفداری با کینه توزی و نفرت نسبت به گروه رقیب همراه باشد(1).

    شوونیسم برگرفته از نام نیکلاس شوون، یکی از سربازان بسیار متعصب و وفادار به ناپلئون بناپارت بود که در طول جنگ های متعدد در دفاع از امپراتورش هفده بار مجروح شد. پس از آنکه بازنشسته شد، بی وقفه و با چنان شوری از شکوه و عظمت پیشوایش و بزرگی فرانسه سخن می گفت که مضحکۀ خاص و عام شده بود. در سال 1831، در نمایشنامه ای نام او را روی شخصیتی نهادند که ناپلئون را مثل بت میپرستید و بدین ترتیب نام شوون (Chauvin) تداعی کنندۀ قهرمان پرستی و میهن پرستی افراطی شد (2).

    لغت نامۀ آکسفورد شوونیسم را «یک باور غیر منطقی و ستیزجویانه که کشور خودت بهتر از همه دیگر کشورهاست» میداند (3).  لغت نامۀ بریتانیکا شوونیسم را میهن پرستی افراطی و بی دلیل و همراه با تعصب میداند (4). شوونیسم مانند یک پدیدۀ اجتماعی نوظهوراست که در دورۀ رقابتهای ملیتی شدید و امپریالیستی اوایل قرن نوزدهم مورد توجه قرار گرفت. به وسیله رسانه های دسته جمعی به خصوص روزنامه-های ارزان قیمت مورد ترویج قرار گرفت، حس ملی گرایی را تشدید کرد و موجب گسترش تنفر از اقلیت-ها و سایر ملتها  شد و با نظامی گری، امپریالیسم و نژادپرستی همراه شد» (5).

    با بسط معنا، شوونیسم طرفداری مفرط و غیرعقلانی به نام هر گروهی که کسی عضو آن است را شامل می‌شود، خصوصاً هر وقت  شامل طرفداری، کینه و بداندیشی نسبت به گروه رقیب باشد. حالت پیچیده شوونیسم، شوونیسم ایدئولوژیک یعنی برتر دانستن «نوع تفکر»، «اندیشه»ها و سرانجام «ایدهآل»های خود نسبت به دیگران است. به بیان دیگر درک انحصاری از حقیقت یا حقایق است که بر بستر درک «مطلق از حقیقت» استوار است. شوونیسم با «ناسیونالیسم» یا ملی گرایی متفاوت است. اما ناسیونالیسم در دست افراط گرایان به آسانی و به سرعت می تواند به شوونیسم مبدل شده و فاشیسم یا برتری خواهیهای دینی و نژادی و ملیتی را سبب شود. بهترین نمونه این وضع ناسیونالیسم به فاشیسم گراییدۀ ایتالیای موسیلینی و گرایش های نژادپرستانه آلمان نازی و ایجاد جنگ جهانی دوم در میانه قرن بیستم است (6).

    در بسیاری موارد شوونیستها به دلیل تعصب و افراط گرایی زیاد به خشونت کشیده میشوند و با پلیس درگیر میشوند. رواج تفکرات شوونیستی قوم پرستی و برتری پنداری قومی در کشورهای چند قومی مانند ایران می تواند تبعات امنیتی خطرناکی داشته باشد و کشور را به آشوب و درگیری بکشد.

    کشور ایران به دلیل اینکه دارای قومیت های مختلفی است، نسبت به بروز این پدیده بایستی حساسیت بیشتری داشته باشد؛ چرا که رسانه های بیگانه و مخصوصاً شبکه های ماهواره ای فارسی زبان سعی میکنند با ترویج ادبیاتی خاص، به ترویج این پدیده دامن بزنند. گروه های قومی مختلفی در ایران ساکن هستند که یک بررسی مردمشناسانه از اقوام ایران، دقیقا بیانگر وجود این تکثر در ساخت نژادی و آداب و رسوم اجتماعی آن است. با توجه به ویژگی های ژنتیک و بوم مناطق مختلف فلات ایران، اگر طوایف لر، لک و اقوام ساکن نواحی شمالی (مجموعاً 17.4 درصد از کل جمعیت ایران) را از مردمان جنوب و مرکز که پارس نامیده می-شوند، جدا کنیم، جمعیت پارس ها حداکثر 37.6 درصد از کل جامعه ایران است. این در حالی است که آذریها 20.2 درصد، کردها 5.9 درصد، ترکهای مرکز ایران 4.8 درصد، ترکمن ها 3.2 درصد، عربها 2.2 درصد، بلوچها 1.5 درصد و سایر اقوام (تاجیک، پشتو، تالش، هزاره، اردو، ایماق، ارمنی، آشوری، هندی، گرجی، روس و ...) 7.2 درصد از کل جمعیت ایران را تشکیل میدهد. لذا عنوان کردن ایران با نام «سرزمین پارسها»یک تعبیر شووینیستی است و جالب آنکه جز از رسانه های جدایی طلب غیررسمی، هیچگاه چنین عنوانی در ادبیات رسمی حکومتی ایران چه قبل و چه بعد از انقلاب اسلامی سال 1979 وجود نداشته است، میتواند این ذهنیت را تقویت کند که این سرزمین تنها به قوم پارس تعلق دارد و چه بسا جنبش های جدایی طلب و تجزیه طلب شکل بگیرند.

    کلیدواژه ها

     شوون، قوم پرستی، افراطی گرایی، ناسیونالیسم.

    ارجاعات

    1- دانشنامه ویکی پدیا انگلیسی زیر واژه Chauvinism. http://en.wikipedia.org/wiki/Chauvinism

    2- min Joo , Hyung. The Soviet origin of Russian chauvinism: Voices from below.

    Communist and Post-Communist Studies. Volume 41, Issue 2, June 2008, Pages 217–242

    3- لغت نامه آکسفورد زیر واژه Chauvinism. http://www.oxforddictionaries.com

    4- لغتنامه  بریتانیکا زیر واژه Chauvinism. http://www.britannica.com

    5- دانشنامه برخط (آنلاین) Encyclopedia.com   زیر واژه Chauvinism.

    6- مجتهد زاده، پیروز. جغرافیای سیاسی و سیاست جغرافیایی. چاپ پنجم. تهران: انتشارات سمت، 1391، ص 84.

نظر شما