You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • مرزخشکی Land border

    مرزخشکی، خطوط اعتباری و قراردادی هستند که به منظور تحدید حدود یک کشور بر روی خشکی ترسیم شده­اند(1).

    مرز خشکی،خطی فرضی در خشکی است که در نتیجۀ فشار سیاسی- نظامی دو قدرت علیه یکدیگر پدیدار می ­آید و جداکنندۀ دو سرزمین از یکدیگر است(2).به عبارت دیگر، مرزخشکی، خط مشخصی است که جداکنندۀ دو واحد سیاسی از یکدیگر بوده و این خط به عنوان یک مانع عمل می­کند. هرچند که مرز به تنهایی دارای یک نقش و کارکرد است و آن تحدید حدود منطقه ­ای است که در داخل آن یک نوع قدرت اعمال می شود، ولی به محض آنکه یک منطقۀ مرزی یا خط مرزی وجود آید، نه تنها منظرۀ طبیعی، بلکه عمران و سیاست های کشورهای مجاور را نیز تحت تأثیر قرار می­ دهد(3).

    مرزخشکی، به پدیدۀ فضایی اطلاق می­شود که منعکس کنندۀ قلمرو حاکمیت سیاسی یک دولت بوده و مطابق قواعدی در مقابل حرکت انسان، انتقال کالا، نشر افکار و ... مانع ایجاد کند. بدین ترتیب هدف از ایجاد مرزهای خشکی، اعمال حاکمیت دولت­ها بر مناطق تحت نظارت خود و مردم ساکن در این مناطق بوده است.اما با تحولاتی که درجهان صورت گرفته، مسئله حاکمیت دولت­ها بر مناطق تحت نظارت خود، تضعیف شده است؛ بنابراین مفهوم سنتی مرزها نیز با تحولات جدید دگرگون شده است(4).

    ایران در مرزهای خشکی خود با هفت کشورافغانستان، پاکستان، ترکیه،ارمنستان، جمهوری آذربایجان و عراق، بیش از 6000 کیلومتر مرز خشکی دارد.

    کلید واژه ها

    مرز، مرز خشکی، سرزمین، کشور.

    ارجاعات

    1-     میر حیدر، دره. مبانی جغرافیای سیاسی. تهران: انتشارات سمت، 1371، ص141.

    2-     مجتهد زاده، پیروز.ایده­های ژئوپلتیک و واقعیت­های ایرانی. تهران: نشرنی،1379، ص32.

    3-     پرسکات،جی.آر.وی. گرایش­های تازه در جغرافیای سیاسی. ترجمۀ دره میر حیدر. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 1385، ص65.

    4-     محمد پور، علی و دیگران. نقش تحول کارکرد مرز بر فضای جغرافیایی بخش باجگیران در مرز ایران و ترکمنستان. فصلنامۀ مدرس،1386،ص46.

نظر شما