You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.




  • استتار Camouflage     

    استتار اصطلاحی است که در ادبیات نظامی به کار می­رود و عبارت است از بکارگیری مواد و فناوری­ هایی که به منظور هم رنگ کردن خود و وسایل با محیط، تغییر دادن یا به هم زدن ظاهر اهداف نظامی و زمینه آنها می­ باشد(1).

    انسان از زمان­های قدیم، از اصول و فنون پنهان­ سازی و فریب در شکار و جنگ استفاده کرده است (2). واژه استتار برای اولین بار در جنگ جهانی اول به کار برده شد. در واقع، استتار جنگجویان را از صدمه دشمن حفظ می کند. در حوزه مسایل نظامی، مساله استتار بسیار حائز اهمیت است، تا جایی که وارد کردن بحث استتار در تفنگ­ های مسلسلی، اسلحه­ های ماشینی، توپ و تانک، از اهداف نظامی قرن نوزدهم بوده است (3).

    در مقاصد نظامی، استتار برای تغییر شکل دادن نیروها و تجهیزات در برابر شناسایی دشمن استفاده می­ شود؛مخصوصاً زمانی که نیروها و تجهیزات آنها پیشرفته ­تر می ­شود، استتار برای زنده ماندن و محافظت در برابر تجهیزات، از اهمیت بیشتری برخوردار می­ شود (4).

    با استفاده از استتار به عنوان یک وسیله فریب نظامی، می­توان حتی المقدور فعالیت­ های دشمن را خنثی نموده و باعث غافلگیری او شده و از بروز خسارات جلوگیری به عمل آورد (5). رعایت کلیه موارد مانند عدم تغییر ظاهر یک منطقه و یا زمین، بدون این که شکل، سایه و بافت و رنگ اشیاء به هم بخورد، سبب می­ گردد که مواضع نیروهای خودی از دید دشمن، به ویژه از کشف آن به وسیله هواپیما مصون ماند (6).

    استتار عوامل اطلاعاتی ناجا یا ماموران آگاهی در ماموریت­های محوله و استفاده از فنون اختفا توسط نیروهای مرزبانی، از جمله مصداق­های بکارگیری اصول اختفا توسط کارکنان ناجا می باشد.(7) نيروهاي خودي بايد در روش­هاي استتاري كه براي مأموريت، يگان و تجهيزات خود بكار مي­برند، كاملاً آموزش ديده باشند. تغييري در محيط مأموريت اغلب ملزم آموزش منظم سربازان خواهد بود. فرماندهان بايد هوشمندي نيروها را نيز درنظر بگيرند. تلاش­ هاي بيدقت در استتار، موثر نمي­باشند و ممكن است موقعيت يگان را فاش كنند.

    استتار نظامی به دو دسته کلی استتار نزدیک و استتار دور، قابل تقسیم می­ باشد:

    • استتار نزدیک

    این نوع استتار مربوط به مناطق نزدیک به دشمن است، به نحوی که می­ توان با چشم غیرمسلح نفرات، تجهیزات و سلاح آنان را مشاهده و مورد اصابت قرار داد. در استتار نزدیک ممکن است یک نیروی خودی و سلاح او، در مقابل دیدگان دشمن باشد، اما همرنگی و هم شکلی آنها با محیط به گونه ­ای است که دشمن متوجه حضور وی در منطقه نبرد نشود و با اینکه دشمن به سادگی دیده می ­شود، او به سادگی قادر به دیدن طرف مقابل نیست.این نوع استتار هر چقدر در اجرا، از دقت بیشتری برخوردار باشد، به همان میزان اطلاعات دشمن از نیروهای طرف مقابل را کاهش داده و در طرح­های اجرایی او را با شکست مواجه می­ سازد.

    • استتار دور

    این نوع استتار مربوط به مناطق تجمع نیروها، نیروهای لجستیکی، مواضع توپخانه،ادوات، قرارگاه ها، مقرها و ... است که از انضباط کاملی به لحاظ دید مستقیم برخوردار نیست و تنها از طریق دیده بان نفوذی، نیروی هوایی و ... قابل کشف است. عدم توجه به اجرای اصولی انضباط استتار، دشمن را قادر می­سازد با توجه به نوع تجهیزات خود، اهدافی را مورد هدف قرار دهد (7).

    کلیدواژه ­ها:

     استتار، فریب، گمراهی دشمن، غافلگیری، دید دشمن.

    ارجاعات:

    1- مودتی علی. رزم انفرادی. تهران: معاونت آموزش و تربیت ناجا؛ 1390. ص 101.

    2-      Nishkam A. Textile and camouflage, J. Ind. Text.; 1999.pp. 40-44.

    3-      Burkinshaw S.M. Infra-red camouflage, Rev. Prog. Coloration; 1996.pp. 47-53.

    4-      Gupta K.K. Camouflage in the non-visible region, J. Indust.Text; 2001.pp. 27-42.

    5- اداره کل پژوهش و تالیفات. رزم انفرادی ویژه پاسگاه­های مرزی. تهران: معاونت آموزش و تربیت ناجا؛ 1378. ص 68.

    6- رستمی محمود. فرهنگ واژه­های نظامی. تهران: ایران سبز؛ 1386. ص 123.

    7 - سروری اسدالله. اصول و مبانی پدافند غیرعامل. تهران: دانشگاه علوم انتظامی؛1391، ص 23

    8 -Rubeziene V. Development of visible and near infrared camouflage textile materials. Sci; 2009.pp.173-177.

    سایر منابع:

    1- روشن، علی اصغر و نوراله، فرهادیان. فرهنگ اصطلاحات جغرافیای سیاسی- نظامی. تهران: دانشگاه امام حسین (ع)؛ 1385.

    2- یارندی، محسن و سایرین. دستور رزمی ز- 7 14 رزم انفرادی. تهران: معاونت آموزش نزاجا؛ 1387.

    3- نوروزی، محمد تقی. فرهنگ دفاعی امنیتی. تهران: انتشارات سنا؛ 1385.

    4- قبولیان، حسن. پدافند غیر عامل. تهران: معاونت آموزش و تربیت ناجا؛ 1388.

نظر شما