You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • جنگ نامنظم        Irregular war

    جنگ نامنظم، اصطلاحی است که در ادبیات نظامی به کار می ­رود. جنگ نامنظم، یکی از انواع جنگ ویژه است و عبارت است از اقداماتی که توسط یک گروه داخلی، خارج از قواعد و قوانین نظام سیاسی، با هدف کسب قدرت صورت می­گیرد (1).

    جنگ­ های نامنظم، عملیات مشترک نظامی و غیر نظامی که هدف آن پشتیبانی از عملیات منظم رزمی و هدف های دیگر آن فروپاشی حکومت موجود در کشور هدف یا مبزبان، است. این نوع جنگ­ها هم علیه حکومت کشور میزبان(عملیات براندازی و جنگ­های چریکی)و هم علیه نیروهای اشغالگر(عملیات پارتیزانی) و هم علیه ترکیبی از نیروهای اشغالگر و رژیم دست نشانده، اجرا می­ گردد (2).

    این گونه عملیات­ها، با استفاده از ساکنان و منابع بومی انجام می شود و شامل سه بخش اصلی براندازی، مقاومت، جنگ چریکی و نیرنگ و فرار بوده و معمولاً به وسیله منابع خارجی پشتیبانی و هدایت می­ شود (3).

    جنگ نامنظم، به عنوان یک طیف وسیع عملیات­های نظامی و شبه نظامی توصیف می­گردد که در سرزمین دشمن، تحت اشغال دشمن، تحت کنترل دشمن یا یک سرزمین حساس ویژه از لحاظ سیاسی، به مورد اجرا گذارده می­ شود. جنگ­ های نامنظم، از طبیعت نیمه آشکار، مخفی یا غیره منتظره برخوردار می ­باشند و البته محدود به انواع یاد شده نمی­ گردند. جنبه­ های به هم مرتبط جنگ ­های نامنظم، ممکن است به صورت جداگانه یا تلفیقی از سوی افراد ورزیده و آموزش دیده بومی، به مورد اجرا در آیند. معمولاٌ این افراد بومی، در درجات مختلف از سوی قدرت یا قدرت­های خارجی، در همه وضعی ت­های زمان صلح و جنگ، پشتیبانی و هدایت می­ شوند.

    جنگ­های نامنظم، به منظور بهره­برداری از آسیب ­پذیری­های نظامی، سیاسی، اقتصادی یا روانی دشمن، به اجرا در می­آیند. این جنگ­ها، با فراهم آوردن پشتیبانی و هدایت برای نیروهای مقاومت بومی در محل مناسب، یا بوسیله عملیات یک جانبه نیروهای یک کشور، به مورد اجرا گذارده می­ شود (4).

    موفقیت جنگ نامنظم، به میزان زیادی به پشتیبانی مردم محلی از قبیل کمک‌های غذایی، دادن پناهگاه و کمک به حمل و نقل آماد مورد نیاز آنان و امتناع از دادن اطلاعات به نیروهای ضدجنگ نامنظم، بستگی دارد (5).

    اصول جنگ نامنظم

    • همیشه سبک حرکت می­کنند و یا تجهیزاتی را به همراه دارند که برای رزم، لازم و در زمره احتیاجات ضروری باشد، در غیر این صورت، سنگینی بار و تجهیزات، موجب خستگی، کندی عمل، و شکست در رزم می­شود
    • فقط هنگامی مبادرت به افند(حمله) می­نمایند که موفقیت خود را، حتمی تشخیص دهند؛
    • از دشمن به هنگام اجرای عملیات تعقیب، سلب آسایش می­ نمایند؛
    • اقدام به قتل و ترور مامورین دولتی که مبادرت به همکاری نمی­نمایند؛
    • انجام شناسایی کامل مناطق؛
    • سعی در از بین بردن فرمانده دشمن و یا عناصر حساس در آفندها (6).

    کلیدواژه ها

     جنگ نامنظم، منابع بومی، عملیات پارتیزانی، جنگ چریکی، نیروهای مقاومت بومی.

    ارجاعات

    1-   نوروزی محمد تقی. فرهنگ دفاعی امنیتی. تهران: انتشارات سنا؛ 1385. ص 302.

    2-  اداره کل پژوهش و تالیفات. جنگ­ های ویژه. تهران: معاونت آموزش و تربیت ناجا؛ 1382. ص 3.

    3-  نوروزی محمد تقی. همان. ص 302

    4- گروه آموزش ­های مشترک. اصول و قواعد اساسی جنگ های نامنظم. تهران: دانشکده فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران؛ 1386. ص 2.

    5-      Sun Tzu. The Art of war. London: Oxford University press; 1963.p.26

    6-      Dell a Porte, Marie Diane. Social Movements. London: Blackwell;2005.pp.45-52

     

     

نظر شما