You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.




  • حرکات به عقب     Retrograde movements

    حرکات به عقب، اصطلاحی است که در ادبیات نظامی به کار می رود و عبارت است از هر نوع حرکتی که یک یگان به سمت عقب و به منظور دور شدن از دشمن انجام می دهد. حرکات به عقب، همیشه توأم با واگذاری زمین به دشمن می باشد. بر خلاف پدافند که مستلزم درگیری قطعی است، در حرکات به عقب فرمانده از درگیری قطعی با دشمن اجتناب می ورزد. انواع حرکات به عقب شامل: عقب نشینی، عملیات تأخیری و عقب روی ـ هر کدام از این حرکات در مدخلی جداگانه شرح داده شده است می باشد (1).

    حرکات به عقب یا عملیات به عقب، مانوری است که به سمت عقب و در جهت دور شدن از دشمن انجام می گیرد. این حرکت یا عملیات، قسمتی از یک طرح مانور یا سناریوی بزرگ تری است که به منظور به دست آوردن مجدد ابتکار عمل و در نهایت شکست آفند دشمن، اجرا می شود.

     منظور از اجرای حرکات به عقب، اصلاح و بهتر کردن وضعیت جاری و یا جلوگیری از وضعیت بدتری است که ممکن است اتفاق بیافتد. اهداف این حرکات در راستای منظور های فوق، عبارتند از به دست آوردن زمان، حفظ تمامیت یگان ها، اجتناب از نبرد در شرایط نامناسب، کشاندن دشمن به یک موضع یا وضعیت نامناسب. حرکات به عقب، ممکن است تسهیلاتی در رابطه با استقرار مجدد یگان ها در مواضع، کوتاه کردن خطوط ارتباط و مواصلاتی، یا به کار گیری نیروهایی را که عقب نشینی کرده اند در جای دیگر فراهم سازد (2).

     اجرای حرکات به عقب به ـ ویژه از نظر فرماندهی و کنترل ـ بسیار مشکل است، چرا که حرکات به عقب در جهت دور شدن از دشمن و غالباٌ تحت فشار دشمن اجرا می شود؛ لذا فشارهای جسمی و روانی زیادی بر نیروهای خودی وارد می نماید. آنها قطع تماس و دور شدن از دشمن را نشانه شکست می دانند و اگر این حرکات با نظم و ترتیب و کنترل شدید همراه نباشد، به بی نظمی و اغتشاش و فرار وحشت زده ی نیروهای خودی از مقابل دشمن، منتهی خواهد شد.

    اجرای موفقیت آمیز حرکات به عقب به رهبری، فرماندهی قوی، سازماندهی بسیار دقیق، اجرای با نظم وترتیب، کنترل شدید و تقویت روانی نفرات، نیاز مبرمی دارد.

     یک حرکت به عقب سازمان نیافته یا از هم گسیخته، چنانچه در مقابل دشمن قوی و آگاه اجرا شود، به فاجعه ای مصیبت بار ختم خواهد شد.در حرکات به عقب، یگان ها از درگیر شدن قطعی با نیروهای دشمن اجتناب ورزیده و تلاش های تأمینی و حفاظت اطلاعات، بایستی به منظور ممانعت از دست یابی دشمن به اطلاعات حیاتی در مورد طرح ها و حرکات خودی و همچنین کسب اطلاعات در باره وضعیت دشمن و میزان آگاهی او از وضعیت خودی به شدت افزایش یابد، تا به هنگام اجرای عملیات حرکات به عقب، غافلگیر نشده و طرح های خودی، نقش بر آب نگردد (3).

    کلید واژه ها

     حرکات به عقب، عملیات به عقب، مانور، اجتناب از نبرد، عقب نشینی.

    ارجاعات:

    1-   احمدی، بهروز. تاکتیک گردان. تهران: معاونت آموزش و تربیت ناجا؛ 1380. ص 82.

    2-   معاونت تحقیق و پژوهش. دکترین عملیات نیروی زمینی. تهران: دانشکده فرماندهی و ستاد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی؛ 1385. ص 11-1.

    3-   سمیعی، فیروز و سایرین. آئین نامه عملیات 2/ 01- 3 م جلد دوم ( عملیات پدافندی حرکات به عقب لجستیک احضار نیرو). تهران: ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران؛ 1385. ص 85.

    سایر منابع:

    1-   نوروزی، محمد تقی. فرهنگ دفاعی امنیتی. تهران: انتشارات سنا؛ 1385.

    2-   کشاورزی، تیمور. کلیات تاکتیک و هدایت دسته. تهران: دانشگاه علوم انتظامی؛ 1384.

    3-   معاونت تحقیق و پژوهش. اصول و قواعد اساسی در رزم. تهران: دانشکده فرماندهی و ستاد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی؛ 1386.

    4-   سنبلی، محمد رسول. اصول و قواعد اساسی در رزم. تهران: دانشگاه امام علی (ع)؛ 1389.

    5-   رستمی، محمود. فرهنگ واژه های نظامی. تهران: ایران سبز؛ 1386.

نظر شما