You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • دستور عملیاتی    Operation order

    دستور عملیاتی، اصطلاحی است که در ادبیات نظامی، انتظامی و مرزی به کار می رود و عبارت است از اقدام هماهنگ شده ای به منظور اجرای تصمیم فرمانده در جهت انجام یک عملیات. واژه دستور عملیاتی، کلی بوده و شامل دستورهای عملیاتی برای اجرای عملیات تاکتیکی و همچنین دستورهای حرکت می باشد. فرماندهان یگان های پشتیبانی خدمات رزمی نیز برای تعیین وظایف یگان های خود، از دستور عملیاتی استفاده می نمایند (1).

    دستور عملیاتی، دستور های مفصل و منظمی است که به صورت یک شکل استاندارد، نوشته شده و به منظور هدایت عملیات و اجرای تصمیم فرماندهی است (2).

    برای انجام ماموریت های رزمی نیاز به صدور دستور عملیاتی می باشد، زیرا در این دستورها برای انجام هر چه بهتر ماموریت ها، در خصوص وضعیت دشمن شامل (ترکیب، گسترش، محل حرکت، روحیه، استعداد، آموزش و وضعیت آمادی) و همچنین در خصوص وضعیت نیروهای خودی، ماموریت و نحوه ی اجرای عملیات به طور وضوح شرح داده می شود(3) 

     پس از صدور دستور آگهی، فرمانده، دستور عملیاتی (دستور تکمیلی) را در خصوص اعزام نیروها به ماموریت، صادر می نماید. معمولاٌ دستور عملیاتی نیز امکان دارد ـ مانند دستور آگهی ـ به طور شفاهی صادر شود، اما در صورت تشخیص فرمانده، ممکن است به صورت کتبی نیز صادر شود (4).

    دستور عملیاتی، شامل سه قسمت می باشد.

    1-    سرلوحه، شامل قسمت های زیر است:

    الف: عنوان طبقه بندی ب: عنوان نسخه از نسخه پ: یگان صادر کننده ت: محل صدور  ث: گروه تاریخ و زمان  ج: شماره اعلام وصول.

    2-    متن: این قسمت از پنج ماده، زیر تشکیل شده است:

    ماده 1: وضعیت  ماده2: ماموریت  ماده3: اجراء  ماده4: دستورات اداری و لجستیکی  ماده 5: فرماندهی و مخابرات.

    3-    پایان: در بخش پایانی مشخصات فرمانده قید می گردد و پس از امضاء جمله » رسید اطلاع دهید» نوشته می شود (5).

    کلید واژه ها

     دستور عملیاتی، تصمیم فرمانده، یگان های پشتیبانی، اعزام نیرو، مأموریت.

    ارجاعات:

    1-    رستمی، محمود. فرهنگ واژه های نظامی. تهران: ایران سبز؛ 1386. ص 416.

    2-    احمدی، بهروز. وظایف پایگاه عملیاتی. تهران: معاونت آموزش و تربیت ناجا؛ 1379. ص 25.

    3-     معاونت تحقیق و پژوهش. عملیات برآورد وضعیت. تهران: دانشکده فرماندهی و ستاد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی؛ 1380. ص 5

    4-    نوروزی، محمد تقی. فرهنگ دفاعی امنیتی. تهران: انتشارات سنا؛ 1385. ص 343.

    5-    احمدی، بهروز. تاکتیک اشرار. تهران: دانشگاه علوم انتظامی؛ 1384. ص 86.

    سایر منابع:

    1-    اداره کل پژوهش و تالیفات. متخصص ستادی. تهران: معاونت آموزش تربیت ناجا؛ 1383.

    2-    معاونت تحقیق و پژوهش. عملیات برآورد وضعیت. تهران: دانشکده فرماندهی و ستاد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی؛ 1383.

    3-    کشاورزی، تیمور. طرح ریزی عملیات. تهران: دانشگاه علوم انتظامی؛ 1387.

نظر شما