You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • عوارض حساس               Critical terrain

    عوارض حساس، اصطلاحی است که در ادبیات نظامی و مرزی به کار می رود و عبارت است از محل یا منطقه ای که تصرف و نگهداری و کنترل آن، مزیت قابل ملاحظه ای را برای هر یک از نیروهای متخاصم، فراهم می نماید. عامل اصلی در تعیین حساس بودن یا نبودن یک عارضه، به قضاوت و تجزیه و تحلیل بررسی کننده وحدود مزیت قابل ملاحظه آن در یک وضعیت خاص، بستگی دارد (1).

    عوارض حساس، قطعه ای از سرزمین ها با خصوصیات ویژه جغرافیایی اعم از طبیعی یا مصنوعی است که از اهمیت راهبردی زیادی برخوردار باشد و اشغال، نگهداری، انهدام یا کنترل آن، برتری قالب ملاحظه ای را برای یک نیرو فراهم می سازد (2).

     در طول تاریخ جنگ های مختلف، تا کنون بارها و بارها فرماندهان  درک کرده اند که گاهی یک برآمدگی یا یک عارضه جزیی اعم از طبیعی یا مصنوعی در اجرای طرح های پدافندی و آفندی سببب پیروزی یا شکست ارتش ها شده است. بر نیروها واجب است، که بررسی تأثیر عوارض مهم و حساس را به زمان جنگ واگذار نکرده و هنگام عملیات آفندی و پدافندی به طور دقیق این عوارض را شناسایی و ارزش حیاتی آن را درک کرده و در حفظ و نگهداری آن بکوشند.

     بررسی عوارض مهم وحساس در مناطق عملیاتی و تجزیه و تحلیل این پدیده طبیعی یا مصنوعی در عملیات تاکتیکی، مهم و سرنوشت ساز است. هر کدام از این عوارض، دارای ارزش و اهمیت تاکتیکی و استراتژیکی مربوط به خود می باشد. استفاده به موقع از ویژگی ها و مزایای عوارض مهم و حساس موجود در منطقه خودی یا منطقه دشمن، ضربات مهلکی را به پیکر دشمن وارد می کند.

    تنوع سرزمین های کویری و کوهستانی کشور ایران و گستردگی آن در دورترین نقاط مرزهای کشور و همچنین وجود عوارض حساس، در این مناطق، و رفت و آمد اشرار را تسهیل نموده، و ویژگی و امتیازهای خاصی را برای آنان فراهم می کند. زیرا این گروه ها با استقرار در ارتفاعات، معابر، گذرگاه ها و تنگه ها، نیروهای دولتی را تحت نظر می گیرند و اقدام به انجام مأموریت های خود می نمایند.

     فرماندهان، برای انجام عملیات در چنین مناطقی، باید نسبت به شناسایی عوارض حساس قبل از درگیری اقدام نموده و اولین اهداف آنها باید به اشغال درآوردن و یا کنترل این عوارض باشد، تا بلا تکیه به محاسن، عوارض حساس، وضعیت مناسبی را برای ادامه عملیات به هنگام درگیری، ایجاد نمایند

    . عوارض مهم و حساس طبیعی، عبارتند از: عوارضی که بشر در خلق و ایجاد آنها دخالتی ندارد؛ مانند کوه ها، صخره ها، باتلاق ها، پرتگاه ها، جنگل ها، رودخانه ها و غیره. عوارض مصنوعی عبارتند از: عوارضی که به دست بشر ساخته و ایجاد شده اند، مانند پل ها، جاده ها، مسیرهای زه کشی شده، خندق ها، موانع، ایجاد میادین مین و غیره (3).

    کلید واژه ها

    عوارض حساس، شناسایی عوارض، باتلاق، پرتگاه، خندق.

    ارجاعات

    1-  روشن، علی اصغر و نوراله، فرهادیان. فرهنگ اصطلاحات جغرافیای سیاسی- نظامی. تهران: دانشگاه امام حسین (ع)؛ 1385. ص 173.

    2-     نوروزی، محمد تقی. فرهنگ دفاعی امنیتی. تهران: انتشارات سنا؛ 1385. ص 489.

    3-     احمدی، بهروز. تاکتیک اشرار. تهران: دانشگاه علوم انتظامی؛ 1384. ص 21.

    سایر منابع:

    1-  رستمی، محمود. فرهنگ واژه های نظامی. تهران: ایران سبز؛ 1386.

    2-کشاورزی، تیمور. کلیات تاکتیک و هدایت دسته. تهران: دانشگاه علوم انتظامی؛ 1384.

    3-  معاونت تحقیق و پژوهش. عملیات پدافندی. تهران: دانشکده فرماندهی و ستاد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی؛ 1385.

    4-    کشاورزی، تیمور. طرح ریزی و هدایت عملیات مرزی. تهران: دانشگاه علوم انتظامی؛ 1385.

     

نظر شما