You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • کمین ambush    

    کمین اصطلاحی است که در ادبیات نظامی مرزی  به کار می ­رود و عبارت است از تکی توام با غافل گیری و حجم آتش زیاد، از یک موضع پوشیده علیه ستون­های موتوری، پیاده متحرک یا موقتاٌ ثابت دشمن. کمین یکی از قدیمی ­ترین و موثرترین شیوه ­ها، در عملیات نظامی است (1).

    سابقه واقعی کمین را بایستی، در شروع جنگ میان انسان­ها جستجو کرد، به عبارت دیگر، همزمان با شروع تقابل و خونریزی بین انسان­ها، آنها به دنبال به کار بستن تکنیک­ هایی برای از پای درآوردن حریف بودند، که قطعاٌ یکی از این تکنیک ­ها اجرای کمین بر علیه یکدیگر بوده است. اجرای کمین به صورت کلاسیک، برای اولین بار توسط شخصی به نام هانی بال در کشور چین علیه روس­ها به کار برده شد.

    سپس انگلستان آن را اقتباس و بر علیه دشمنان خود به کار گرفت و در جنگ جهانی دوم نیز وارد دکترین نظامی کشورهای دیگر گردید (2).

    کریمایی در تعریف کمین می­گوید: کمین عبارت است از آفند توأم با حجم آتش زیاد از یک موضع پوشیده علیه دشمن به منظور دستگیری و نابودی او و کشف و ضبط آثار به جای مانده در صحنه عملیات (3).

    کمین از موثرترین و قدیمی­ترین روش­های عملیات نظامی است که معمولاٌ با موفقیت­های چشمگیری نیز همراه است. منظور کلی از اجرای کمین، کاهش دادن قدرت و توان رزمی و به ستوه آوردن دشمن با ایجاد رعب و وحشت و پایین آوردن روحیه جنگجویی و در نهایت نابودی آنان است (4).

    کمین از مناسب­ترین تکنیک­ های رزمی چریک، علیه نیروهای رزمی منظم و غیر منظم است و در اصول دکترین تاکتیکی همه کشورها از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. کمین بر اساس اطلاعات و طرح دقیق پی­ریزی و با استفاده از غافلگیری، حیله ­گری و شدت عمل بر علیه ستون­های کامیونی، قطارهای محمول و واحدهای پیاده، رهبری می­گردد. کمین در همه نقاط قابل اجرا است و از جمله کمینگاه­ های خوب می توان به گردنه ­ها و دره­ های تنگ در کوهستان و درختزارها اشاره کرد (5).

    یک عملیات موفقیت آمیز کمین با انتخاب مواضع از پیش تعیین شده و با راعایت اصول غافلگیری، استتار و اختفای کامل، می­تواند از نزدیکترین مسافت دشمن را نابود کرده و از گسترش عملیات و اشغال مناطق بیشتر توسط دشمن شدیداً جلوگیری کند. اصول کلی و اقدامات کنترلی عملیات از طرف یکایک افراد کمین کننده، که غالباً از آتش دشمن در امان هستند، اعمال می شود و با اینکه از نظر تجهیزات و استعداد بسیار کم هستند، اما سعی می­ کنند تا در اسرع وقت، ضربات سنگینی را بر دشمن وارد و از راه­های مختلف عقب نشینی نمایند (6).

    اجرای عملیات کمین با توجه به نوع اقداماتی که در آن صورت می­ گیرد، مصون از آسیب ­ها و تهدیدهای احتمالی نیست که برخی از این تهدیدها عبارتند از:

    افشای محل اجرای کمین برای دشمن؛

    ناهماهنگی بین نیروهای عمل کننده در کمین؛

    سهل انگاری و فقدان آمادگی؛

    عدم رعایت تاکتیک عملیاتی؛

    عدم شناخت کافی از منطقه درگیری (7)؛

    آماده به کار نبودن سلاح ها؛

    پیش بینی عملیات ضدکمین (8).

    انواع کمین

    مهمترین انواع کمین عبارتند از:

    • کمین نزدیک

    کمین نزدیک عبارت از یک کمین نقطه ای که عناصر هجوم در مسافت هجومی مناسب وموثر و در نزدیکی کشتارگاه، به طور مخفیانه کمین نموده و مسافت هجومی آنان به اندازه 40 الی 50 متر و یا در برد پرتاب نارنجک دستی خواهد بود. این نوع کمین­ها ناگزیر در جاهای باز و بدون پوشش اجرا می­شود (9)؛ مانند کمین عنکبوتی. در صورت کشف این نوع کمین قبل از شروع عملیات، نیروهای دشمن به راحتی می ­توانند عناصر کمین را زیر آتش سنگین گرفته و آنها را از بین برند و یا اسیر نمایند (10).

    • کمین دور

    کمین دور، بر خلاف کمین نزدیک که نوعی کمین نقطه ­ای است، در زمره کمین­های منطقه ­ای محسوب می­شود و استفاده از آن تاریخچه ­ای قدیمی دارد و هنوز هم در عملیات وسیع چریک ­ها، به عنوان بهترین تاکتیک مورد استفاده واقع می­ شود. بر اساس تجربه ثابت شده است که برای ضربه زدن به نیروها و ستون­های قوی دشمن، این گونه کمین کارایی بالایی دارد. چرا که کیلومترها منطقه را می­ پوشاند و ایجاد ناامنی می­کند.

    در این گونه کمین، معمولاً تلفات زیادی به دشمن وارد شده و بیشتر نیروی وی، صرف تأمین محورها و جاده می­ شود.کمین دور، معمولاٌ در زمین­هایی که میدان دید و تیر مناسبی به هدف داشته باشند و یا در مواضعی که منظور از کمین، فقط اجرای تیراندازی به دشمن می­باشد، مستقر می­ شوند (11).

    • کمین عنکبوتی

    کمین عنکبوتی، در زمین­های باز و صاف(کویرها، زمین­های هموار بین کوه­ها) انجام می­شود و محدودیت آن این است که راه­های عقب نشینی، متکی به موانع نبوده و در صورت رسیدن نیروی احتیاط یا کوچکترین اشتباه، عناصر کمین دچار مشکلات زیاد شده و حتی ممکن است، نابود شوند.

    این نوع کمین، برای اولین بار در ویتنام، توسط ویت کنگ­ها بر علیه نیروهای آمریکایی در دشت اجرا شد، زیرا کلیه کمین­ها تا آن زمان، در مناطق کوهستانی و سخت اجرا می­شد و نیروهای آمریکایی تصور آنرا نمی­کردند که ویت کنگها یک شیوه و تاکتیک جدید بکار برند. با این نوع کمین، نیروهای آمریکایی، شکست سختی خوردند(12).

    کلیدواژه­ ها:

    کمین، غافلگیری، ستون های موتوری، عملیات نظامی، توان رزمی.

    ارجاعات:

    1-      نوروزی محمد تقی. فرهنگ دفاعی امنیتی. تهران: انتشارات سنا؛ 1385. ص 540.

    2-      پژوهش و تالیفات. مستندات آموزشی فرماندهان گردان عملیاتی. کرمان: قرارگاه عملیاتی مرصاد؛ 1384. ص 73.

    3-      کریمایی علی اعظم. حفاظت عملیات انتظامی. تهران: دانشگاه علوم انتظامی؛1391. ص 30

    4-      مودتی علی. رزم انفرادی. تهران: معاونت آموزش و تربیت ناجا؛ 1390. ص 226.

    5-      اداره کل پژوهش و تالیفات. جنگ های ویژه. تهران: معاونت آموزش و تربیت ناجا؛ 1382. ص 23.

    6-      احمدی بهروز. عملیات گشتی، کمین و ضد کمین. تهران: معاونت آموزش و تربیت ناجا؛ 1375. ص 57.

    7-      Grossman, D. Trained to Kill. Professorenforum-Journal; 2001.pp.4-8

    8-      کریمایی علی اعظم. همان. ص 88

    9-      Gupta K.K. Camouflage in the non-visible region, J. Indust.Text; 2001.pp. 27-42.

    10-        احمدی بهروز.همان. ص 70.

    11-        گروه آموزش نظامی. جنگ های نامنظم. تهران: دانشکده افسری امام علی (ع)؛ 1384. ص 103.

    12-        Wisner, Louis A. Victims and Survivors Displaced Persons and Other War Victims in Viet-Nam. New York: Greenwood Press; 1998. p.310

    سایر منابع:

    1-   رستمی محمود. فرهنگ واژه های نظامی. تهران: ایران سبز؛ 1386.

    2-     کشاورزی تیمور. فرماندهی گردان رزمی. تهران: معاونت آموزش و تربیت ناجا؛ 1385.

    3-  احمدی بهروز. تاکتیک گردان. تهران: معاونت آموزش و تربیت ناجا؛ 1380.

نظر شما