You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • آب های داخلی      Inland  waters

     آب های داخلی اصطلاحی است که در ادبیات دریابانی و حقوق دریاها به کار برده می شود و عبارت است: آب های واقع در بنادر، لنگرگاه­ ها، خورها یا خلیج های کوچک، آب های واقع در بین ساحل کشور و خط مبداء (1).

    جامعه بین­المللی همواره کوشیده است تا قوانین و مقررات لازم جهت استفاده و بهره ­برداری هر چه صحیح­تر از دریاها را تدوین نموده و این مهم را سامان دهد. از جمله موارد مورد بحث، آب­های داخلی می­باشند. منظور از آب­های داخلی، صرفاً آب­هایی نیست که در داخل قلمرو خشکی یک کشور(مانند رودخانه ­ها و دریاچه­ ها) قرار دارد، بلکه به طور کلی مقصود آب­هایی است که بین خط مبداء و سواحل خشکی قرار دارند (2).

     این تعریف از آب­های داخلی از زمانی که هیل(hale) حقوقدان انگلیسی در قرن هفدهم آن را اعلام کرده است، تا کنون تغییری نکرده است (3).

      آب­های داخلی، شامل خورها، خلیجک ­ها و برخی شبه خلیج ­ها و مرداب ­هایی است که پیش از خط مبداء قرار داشته و جزء آب­های هر کشور محسوب می­شوند. آب­های داخلی، تحت حاکمیت کامل دولت ساحلی است و دولت ساحلی بر بستر دریا، آب و فضای هوای فراز آن حاکمیت کامل دارد (4). با این وجود، اعمال حاکمیت بر آب های داخلی تابع مقررات خاصی است.

     کشتی ­ها با ورود به بنادر و آب­ های داخلی، در قلمرو حاکمیت دولت ساحلی قرار می­گیرند. بدین ترتیب، دولت ساحلی می­تواند قوانین خود را بر کشتی و سرنشینان آن(با رعایت قواعد مرسوم در مورد مصونیت­ های دولتی و دیپلماتیک که بیشتر برای کشتی ­های متعلق به دولت­ها وجود دارد) اعمال نماید، اما دولت­های ساحلی فقط در مواردی که منافع آنها در میان باشد، قوانین خود را در این مناطق اعمال می­کنند و مسائل مربوط به امور داخلی کشتی را به مقامات دولت صاحب پرچم واگذار می­نمایند (5).

    ورود کشتی­های خارجی به آب های داخلی هر کشوری، منوط به کسب اجازه از کشور ساحلی است که در صورت لزوم قادر به بستن بنادر خود بر روی کشتی­ های تجاری دیگر دول می­باشد. اما دولت­ها اصل ورود کشتی ­های تجاری را به بنادر خود به عنوان یک قاعده عرفی پذیرفته ­اند.

     در مورد کشتی­ های جنگی دولت ساحلی قادر است با اعلام قبلی، ورود کشتی­ های جنگی را به بنادر خود منع کند، زیرا حق عبور بی­ ضرر در اینجا برای کشتی­های جنگی وجود ندارد (6).

    کلید واژه ها

    آب های داخلی، حقوق دریاها، دریای سرزمینی، مردا ها، بنادر، خط مبدأ، دولت ساحلی.

    ارجاعات:

    1. روشن علی اصغر. فرهادیان نوراله. فرهنگ اصطلاحات جغرافیای سیاسی نظامی. تهران: دانشگاه امام حسین (ع)؛1385. ص 1.
    2. Hindering, A. International Law, Sustainable Development and Water Management. Eburon Academic Publishers; 2004.p.19
    3. چرچیل رابین و آلن لو. حقوق بین الملل دریاها. ترجمه بهمن آقایی. تهران: انتشارات گنج دانش؛ 1383. ص 83.
    4. میرحیدر دره. مبانی جغرافیای سیاسی. تهران: انتشارات سمت؛ 1384. ص 182.
    5. رضایی غلامرضا. شناسایی مرزهای ایران. تهران: دانشگاه علوم انتظامی؛ 1384. ص 10.
    6. Sax, J. L., et al. Legal Control of Water Resources: Cases and Materials. Thomson West; 2006.pp.14-22

    سایر منابع:

    1- زرقانی سید هادی. مقدمه­ای بر شناخت مرزهای بین الملل. تهران: دانشگاه علوم انتظامی؛ 1386.

    2- صادق نیا سهراب. آشنایی با حقوق دریاها. تهران: معاونت آموزش ناجا؛ 1383.

    3- صنایعی ابراهیم. اصول و مبانی مرزبانی. تهران: دانشگاه علوم انتظامی؛ 1384.

    4- بحیرایی حمید. کنوانسیون حقوق دریاها. تهران: انتشارات سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح؛ 1392.

     

نظر شما