You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • استرداد       Redemption

    استرداد، اصطلاحی است که در ادبیات مرزی و حقوقی به کار برده می­شود و در لغت به معنای باز پس گرفتن، درخواست باز گردانیدن، بازدهی و پس فرستادن آمده است و در اصطلاح حقوقی به مجموعه اقداماتی گفته می­شود که برای برگردانیدن بزهکار، از کشور محل سکونت به کشور محل وقع جرم، صورت می گیرد. استرداد مجرمین عبارت است از پس گرفتن متهم یا محکوم علیه، که پس از ارتکاب جرم و یا قبل از اجرای حکم محکومیت، از قلمرو سرزمین محل وقوع جرم، خارج شده است (1).

    استرداد به مجموعه اقداماتی گفته می ­شود که برای برگردانیدن مجرم از کشور محل سکونت، به کشور محل وقوع جرم صورت می­ گیرد و عبارت از تحویل یک متهم، یا فرد مجرم، به کشوری است که فرد در قلمرو آن، متهم به ارتکاب جرم شده است و در حال حاضر، در کشوری که از آن تقاضای تحویل شده، به سر می برد.

     در ماده یک لایحه قانونی استرداد مجرمین مصوب 14 اردیبهشت ماه 1339، این چنین آمده است: «در مواردی که بین دولت ایران و دولت خارجه قرارداد استرداد منعقد شده باشد، استرداد طبق شریط مذکور در قرارداد، به عمل خواهد آمد و چنانچه قراردادی منعقد نشده یا منعقد گردیده است و حاوی تمام نکات لازم نباشد، استرداد طبق مقررات این قانون، به شرط معامله متقابل به عمل خواهد آمد».

     در خصوص استرداد مجرمین و متهمینی که در خاک ایران مرتکب جرم شده و پس از فرار در کشور همسایه سکونت نمایند، مأمورین باید با جمع­آوری ادله و شواهد در خصوص جرم انتسابی، عکس، تابعیت مجرم یا متهم، محل اختفای او در کشور مقابل و تاریخ و نقطه فرار وی از مرز، مراتب را به صورت کتبی، به مرزبان کشور مقابل اعلام نموده و در صورت ایرانی بودن متهم یا مجرم، تقاضای استرداد و در صورتی که تبعه کشور مقابل باشد، درخواست مجازات آنها را داشته باشند.

    همچنین چنانچه متهم یا مجرم در خاک کشور مقابل مرتکب جرم شده و به خاک ایران فرار نماید، در خصوص دستگیری و بازداشت وی اقدام کنند. در چنین شرایطی، چنانچه فرد ایرانی باشد، بایستی نسبت به مجازات او اقدام نمایند و در صورت غیرایرانی بودن وی، نسبت به استرداد وی، برابر حکم مراجع قضایی و مفاد معاهدات مشترک مرزی اقدام خواهد گردید (2).

    ایران جزء قدیمی ترین اعضای سازمان بین المللی پلیس جنایی به شمار می رود. قبل از ادغام نیروهای انتظامی دفتر ارتباط اینترپل ایران یکی از دوایر اداره کل تشخیص هویت شهربانی کل کشور محسوب می شد که امور مربوط به دستگیری و تعقیب تبهکاران بین المللی را به عهده داشت و با ارتباط دائمی و مستمری که با مراکز اینترپل در دیگر کشورهای عضو داشت، نسبت به تعقیب و استرداد مجرمین بین المللی اقدام سریع به عمل می آورد. در حال حاضر اهم ماموریت های اداره کل پلیس بین الملل ناجا به شرح زیر است:

    • انجام اقدامات لازم در زمینه شناسایی، دستگیری و استرداد مجرمین متواری به خارج از کشور و انجام اقدامات لازم مشابه در زمینه درخواست های واصله  از اینترپل سار کشورها.
    • پیگیری جرایم ایرانیان در خارج از کشور
    • انعکاس جرایم اتباع بیگانه در جمهوری اسلامی ایران به اینترپل کشور متبوع آنها
    • تبادل اطلاعات پلیسی با دبیرخانه مرکزی سازمان اینترپل.
    • اقدام در خصوص ردیایی و شناسایی گمشدگان ایرانی در خارج از کشور و اتباع خارجی گمشده در داخل کشور.(3)

    کلیدواژه­ ها:

     استرداد، بازگردانیدن، پس فرستادن، قلمرو سرزمین، محکومیت.

     ارجاعات:

    1- رضایی غلامرضا. رسیدگی به مسایل مرزی. تهران: دانشگاه علوم انتظامی؛ 1384. ص 75.

    2- رحمتی راد محمد حسین. مرزبانی،گذرنامه و اتباع بیگانه. تهران: معاونت آموزش ناجا؛ 1374. ص 35.

    مخدوم حمید رضا. نقش اینترپل در زمینه استرداد مجرمین و راه های بهینه کردن آن.فصلنامه کارآگاه، دوره دوم، شماره4؛1387، ص 102

    سایر منابع:

    1- سلیمانی مهدی. مجموعه قوانین و مقررات مرزی و امنیتی. تهران: وزارت کشور معاونت امنیتی و انتظامی؛ 1381

     

نظر شما