You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • حمیت قسمتی Esprit de corps  

    حمیت قسمتی، اصطلاحی است که در ادبیات مرزی، انتظامی و نظامی به کار برده می­ شود و عبارت است از وفاداری و افتخار و علاقه­ مندی همراه با اشتیاق افراد یک سرزمین نسبت به محل سکونت خود(1).

    حمیت قسمتی منعکس کنندۀ وضعیت روحی گروه به طور کلی است. حمیت قسمتی در واقع افتخاری است با ریشه عمیق نسبت به سرزمین مربوطه و وفاداری و اشتیاق به آن که به وسیله اعضا به ویژه، در قبول و پذیرش مسئولیت از روی میل و علاقه جلوه ­گر می­ شود. حمیت قسمتی به صمیمیت و فداکاری افراد و به احترام عمیق افراد نسبت به سرزمین اطلاق می­گردد (2).

    بیشتر خطوط مرزی در جهان، به ویژه در کشورهای جهان سوم، از رأس الخط کوهها و پهنه بیابانها و ... عبور داده شدهاند. این امر باعث تأثیرگذاری شرایط جغرافیایی بر نحوۀ استقرار و جابه ­جایی جمعیت شده است. از این رو، مناطق مرزی به طور عمده، مناطق توسعه نیافته و زندگی در آنها به شیوههای اولیه و به­ویژه متکی بر اقتصاد رمه گردانی همراه با کوچ روی است. این امر، احساس تعلق به زمین و سرزمین را در بین مرزنشینان کاهش میدهد که خود منشاء مشکلات و پیامدهای ناشی از بی ثباتی توسعۀ اقتصادی به دلیل بی­ثباتی جمعیت میگردد.

    در مراحل بعدی، به ویژه در شرایطی که مرزها محل ناآرامیهای نظامی، سیاسی و امنیتی باشد، جمعیت به تدریج از مناطق مرزی به محلهای امن­تری کوچ میکند و بار دیگر، تراکم جمعیت در مناطق مرزی کمتر و ناپایداری جمعیت بیشتر میشود. این پدیده در فرایند توسعه و امنیت مناطق مرزی، تأثیر منفی میگذارد(3).

    ناپایداری جمعیت و در نتیجه آن، ضعیف بودن احساس تعلق به زمین و سرزمین، امکان سوء استفاده دشمن از جمعیت مرزنشین و به کارگیری افرادی از آنان در عملیات خرابکارانه در پوششهای گوناگون و همچنین عبور اسلحه و اطلاعات را در بسیاری از مناطق مرزی کشور افزایش میدهد. البته عوامل و نیروهای مخالف تاثیرگذار در امنیت و توسعۀ مناطق مرزی ممکن است به طرق مختلف، مستقیم یا غیرمستقیم مانع از استقرار جمعیت در مناطق مرزی شوند. این امر گاهی با استفاده از تهدید و ارعاب مانند وادار کردن مرزنشینان به شرکت در عملیات قاچاق یا شرارت یا آتش زدن خرمنهای کشاورزی و گاهی به صورت تشویق و تطمیع جمعیت مرزنشین به شرکت در عملیات قاچاق و وابسته کردن آنان به قاچاق از طریق راندن جمعیت از روی زمین است(4).

    کلیدواژه ­ها

    حمیت قسمتی، افتخار، تعلق مکانی، مرزنشینان، حمیت سرزمینی.

    ارجاعات

    1-    روشنی، علی اصغر و نوراله فرهادیان. فرهنگ اصطلاحات جغرافیای سیاسی- نظامی. تهران: دانشگاه امام حسین (ع)، 1385، ص 94.

    2-    رستمی، محمود. فرهنگ واژ­های نظامی. تهران: ایران سبز، 1386، ص 361.

    3-   حیدری، محمد و سهراب انعامی علمداری. ژئوپلیتیک مرز و الگوی مدیریت و کنترل مرزهای شرقی ایران .فصلنامه بین المللی ژئوپلیتیک، شماره27،1391، ص 194.

    4-    عندلیب، علیرضا. نظریه پایه و اصول آمایش مناطق مرزی جمهوری اسلامی ایران. تهران: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی،1380، ص 212

     

     

نظر شما