You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • سازمان مرزبانی Border  guarding  organization

    سازمان مرزبانی، اصطلاحی است در ادبیات مرزی و مفهوم آن عبارت است از دستگاهی که مراقبت و کنترل مرزها ، اجرای معاهدات و پروتکل­های مصوبه مرزی و استیفای حقوق دولت و اتباع مرزنشین جمهوری اسلامی ایران در مرزها و محدوده انحصاری و اقتصادی دریاها، جلوگیری از وقوع تجاوزات و عملیات خلاف قاعده از طرف اتباع کشور همسایه در خاک یکدیگر، و رسیدگی به وقایع و اتفاقات مرزی و فیصله آن در محل و ... را بر عهده دارد (1).

    مرزهای سرزمین پهناور ایران در ادوار مختلف تا امروز به اشکال خاصی حفاظت و نگهداری شده است. و این امر در قرن گذشته توسط ساکنین مرز و عشایر مرزی انجام می­پذیرفت (2). تا اینکه با تثبیت نسبی مرزها و تنظیم قراردادهای انتظامات مرزی، این امر به کمیسرهای مرزی یا کلانتران مرز واگذار گردید. در سال 1350 به دلیل وقوع حوادث مهم مرزی، توجه مسئولین به مرز معطوف و با توجه به اهمیت و نقش مرزبانی، تقویت یگان­های مرزی ضرورت پیدا نمود و جایگاه تشکیلاتی آن نیز در حد معاونت ژاندارمری کل کشور، ارتقا پیدا کرد (3).

     پس از تشکیل نیروی انتظامی در سال 1370 اداره مرکزی مرزبانی تحت عنوان اداره کل مرزبانی ناجا در زیر مجموعه معاونت امنیت قرار گرفت.در نهایت در سال 1378 با توجه به اهمیت خاص مرز و مرزبانی و مشکلات عدیده موجود در نوار مرزی کشور، با پیشنهاد مقامات ذی ربط و تصویب فرماندهی معظم کل قوا ساختار جدید فرماندهی مرزبانی ناجا تشکیل و راه­اندازی گردید (4).

     در سازمان جدید، فرماندهی مرزبانی در تابعیت مستقیم فرماندهی ناجا بوده، ضمن اینکه ضعف و خلأ موجود ساختار استانی در استان­های مرزی با تشکیل فرماندهی­های مرزبانی استان­ها رفع گردیده و امور مرزبانی­های درجه 1 در مرزهای خشکی به فرماندهان هنگ­های مرزی و در مرزهای دریایی به فرماندهان پایگاه­های دریابانی محول گردیده است، که با تحت پوشش قراردادن گروهان­های مرزی و ساحلی تحت عنوان مرزبانان درجه 2 و پاسگاه های مرزی و ساحلی و برجک­های مرزی و ساحلی، حفاظت از مرزهای کشور را عهده­دار گردیده­اند (5).

     بنابراین مرزبانی به مفهوم یک ساختار سازمانی و اداری، سازمانی است که ضمن مراقبت از مرز، وظایفی را که در این رابطه برای آن تعیین شده است، انجام می دهد. مراقبت و حفظ حدود و ثغور کشور، استیفای حقوق دولت و اتباع مرزنشین، اجرای قوانین و مقررات عمومی دولت، اجرای معاهدات و قراردادهای مرزی در سراسر مرزها، جلوگیری از تجاوزات مرزی و برقرار داشتن انتظامات در نوار مرز، از وظایف سازمانی مرزبانی کشور می باشد (6).

    کلید واژه ها

     سازمان مرزبانی، اجرای معاهدات، محدوده انحصاری،تجاوز مرزی، مراقبت از مرز.

    ارجاعات:


    1-    سلیمانی مهدی. مجموعه قوانین و مقررات مرزی و امنیتی. تهران: وزارت کشور معاونت امنیتی و انتظامی؛ 1381. ص 232.

    2-    رحمتی راد محمد حسین. مرزبانی،گذرنامه و اتباع بیگانه. تهران: معاونت آموزش ناجا؛ 1374. ص 4.

    3-    سروری اسداله. فرماندهی و مدیریت مرزبانی. تهران: دانشگاه علوم انتظامی؛ 1384. ص 29.

    4-  صنایعی ابراهیم. آشنایی با مرزبانی. تهران: دانشگاه علوم انتظامی؛ 1384. ص 7.

    5-  پیله ور، جعفر. سازمان و وظایف مرزبانی. تهران: دانشگاه علوم انتظامی؛ 1385 ص 2

    6-  صنایعی ابراهیم. همان. ص21

    سایر منابع:

    1-  رضایی غلامرضا. رسیدگی به مسایل مرزی. تهران: دانشگاه علوم انتظامی؛ 1384.

    2-  صنایعی ابراهیم. اصول و مبانی مرزبانی. تهران: دانشگاه علوم انتظامی؛ 1384.

     

نظر شما