You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • عمق یابی      Echo sounder

    عمق یابی، اصطلاحی است که در ادبیات دریایی به کار برده می شود و منظور از آن تعیین و اندازه گیری عمق آب به وسیله دستگاه­های مرتبط می­ باشد تا شناورها به هنگام عبور و مرور در سواحل دچار مشکل و خطر نشوند (1).

    یکی از مهم ترین کارهایی که در هدایت شناور (ناوبری)باید انجام داد، تعیین نمودن مقدار آب زیر کیل شناور (ته شناور)است. عمق­یابی به منظور حصول اطمینان در ایمن بودن حرکت در نواحی ساحلی کانال­ها، لنگرگاه ها، مناطق خطر و آبراه­ها و نزدیکی سواحل و جزایر انجام می­ شود (2).

     با توجه به نوع مأموریت­های دریابانی فرماندهی مرزبانی ناجا در سواحل شمالی و جنوبی کشور، مأمورین دریابانی که بر روی شناورها مشغول انجام وظیفه می­باشند، بایستی نسبت به این امر آگاهی کامل داشته باشند تا در حین انجام مأموریت دچار مشکل نگردند.

    عمق­یابی به دو صورت زیر انجام می­ شود:

    1-      عمق­یابی سنتی:در این روش با استفاده از طناب، یک وزنه سنگین قابل پرتاب را به درون آب می­اندازند. این نوع عمق یابی کماکان بر روی شناورهای سنتی مانند لنج های ماهیگیری و قایق­های چوبی وجود دارد.

    2-      عمق­یابی پیشرفته (Depth finder) : این نوع عمق یابی بر اساس انتشار صوت می­باشد. یک پالس صوتی مستقیماً توسط فرستنده عمق یاب به کف دریا ارسال و پژواک(انعکاس) آن توسط گیرنده عمق یاب دریافت می­شود. برای محاسبه عمق آب، باید مدت زمان پالس ارسالی و پژواک دریافتی را اندازه گرفت و آن را بر اساس سرعت صوت محاسبه کنند (3).

     لازم به ذکر است که استفاده از روش عمق یابی صوتی با کشتی، با وجود حصول به دقت بالا، بسیار زمان تر، پر هزینه و در عمق های خیلی زیاد حتی غیرعملی است، این مساله باعث شده است که در حال حاضر استفاده از روش صوتی صرفاً محدود به مناطق ساحلی و تا عمق متوسط گردد (4).

    کلید واژه ها

    عمق یابی، آب ته شناور، کانال ها، لنگرگاه ها، آبراه ها، عمق یابی سنتی، عمق یابی پیشرفته.

    ارجاعات

    1-شریفی منوچهر. ملوانی. تهران: موسسه آموزشی علوم و فنون دریایی و صیادی کیش؛ 1370. ص 44.

    2-    امیری، پرویز. سکان و ملوانی. تهران: معاونت آموزش ناجا؛ 1387. ص 21.

    3- حبیبی، محمدرضا. سکانی و ملوانی. تهران: معاونت آموزش ناجا؛ 1383. ص 132.

    4-  رامین مهر کیامهر و ابره دری مجید. عمق یابی با استفاده از داده های ماهواره ارتفاع سنجی توپکس- پوزایدون. فصلنامه علمی پژوهشی فضای جغرافیایی، سال سیزدهم، شماره 41؛1392. صص 36-21.

    سایر منابع:

    1- مروتی، حسین. فرهنگ علوم دریایی. تهران: انتشارات کعبه دل؛ 1386.

     

     

     

     

نظر شما