You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • عنوان: قلمرو مرزی

    معرف:

    1- معادل انگلیسی: Border territory

    2- تعریف: قلمرو یعنی: منطقه حکومت، ناحیه حکمرانی، ملک و ناحیه (1). کلمه مرزی نیز عنوانی است که موارد مربوط به مرز را در بر می گیرد. با این توصیف، قلمرو مرزی ناحیه و محدوده مرز یک کشور را شامل می شود.

    متن:

    قلمرو مرزی مبین گستره جغرافیایی حاکمیت و صلاحیت کشورهاست و از جمله موضوعات مشترک و مورد مطالعه جغرافیای سیاسی، علوم سیاسی، روابط بین الملل، حقوق بین الملل و فقه سیاسی است. این مفهوم که یکی از ارکان پایدار تشکیل دهنده کشور و حفظ حدود و ثغور آن  است، جزء اصول اولیه همه حکومت­هاست؛ به گونه ای که امروزه تمامیت ارضی و مرزی مترادف با استقلال و وحدت ملی شناخته می­شود (2).

    قلمرو قسمتی از کره زمین است که دولتی بر آن حاکمیت دارد. قلمرو یک حکومت شامل آب و خاک و فضا و هر آنچه در آن­جا قرار دارد، نیز می­شود (3).

    از نگاه جغرافیای سیاسی، قلمرو کشور مکانی است جغرافیایی که اولاً برای سکونت گروه انسانی، ثانیاً کالبدگیری مفهوم کشور و ثالثاً برای اعمال حاکمیت حکومت، وجود سرزمین معین را یکی از عوامل اصلی سازنده کشور تعریف می نماید (4).

    از سوی دیگر، هرجایی که قوانین و مقررات یک کشور در آن قابل اجرا باشد، قلمرو آن کشور محسوب می­شود. بدین ترتیب، محوطۀ سفارتخانه یک کشور در کشور دیگر نیز جزء قلمرو آن کشور محسوب می­شود. همچنین کشتی­هایی که در آب­های بین المللی حرکت می­کنند، جزء قلمروکشوری هستند که کشتی متعلق به آن و پرچم آن بر عرشه کشتی در اهتزاز است (5).

    حقوقدانان و اندیشمندان سیاسی، مرزهای جغرافیایی و قلمرو کشورها را بر اساس معاهدات و مقررات حقوق بین الملل به رسمیت شناخته­اند و حاکمیت سیاسی و حقوقی هر کشور نیز بر این اساس شکل می­گیرد (6).

    یکی از مهم­ترین مسئولیت­های مرزبانان و مأمورین مرزی، کنترل و حفظ مسیر عبور خط مرز است، زیرا عدم شناخت و آگاهی و یا هر گونه بی­توجهی، باعث بروز اختلافات و درگیری­های مرزی و گاهی ایجاد ابهام در تعیین مسیر عبور خط مرز و احتمالاً باعث بروز اختلافاتی بین دو کشور همسایه می­شود. بنابراین حفظ حدود و ثغور یک کشور به مثابه شرف ملی آن کشور بوده و این وظیفه سنگین باید بدون کوچک­ترین سهل انگاری و با دقت توسط مأمورین مرزی و سایر فرماندهان مسئول در ناجا، به خصوص فرماندهان انتظامی استان­های مرزی انجام پذیرد (7).

    واژه های کلیدی: قلمرو مرزی، منطقه حکومت، مرزبانان، ناحیه حکمرانی، گستره جغرافیایی.

    ارجاعات:

    1-   معین، محمد. فرهنگ فارسی. چاپ 15. جلد 2. تهران: انتشارات سپهر؛ 1379.

    2-   زارعی، بهادر و پوراحمد، احمد. قلمرو جغرافیایی کشور و قانون اساسی ایران. پژوهش­های جغرافیایی. شماره 61؛ 1386. ص 59.

    3-   صنایعی، ابراهیم. آشنایی با مرزبانی. تهران: دانشگاه علوم انتظامی؛ 1384. ص22.

    4-   موسی زاده، رضا. بایسته های حقوق بین الملل عمومی. تهران: نشر دادگستر؛1381. ص 35.

    5-   صنایعی، ابراهیم. اصول و مبانی مرزبانی. تهران: دانشگاه علوم انتظامی؛ 1384. ص23.

    6-   زارعی و پوراحمد. همان. ص 65.

    7-   سروری، اسدالله. فرماندهی و مدیریت مرزبانی. تهران: دانشگاه علوم انتظامی؛ 1384. ص 49.

نظر شما