You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • مهاجر      Immigrant

    اصطلاحی است که در پلیس امنیت عمومی کاربرد دارد. مهاجر در لغت به معنای کسی است که از موطن خود به جایی نقل و مکان کرده باشد (1).  در ادبیات مرزی مهاجر به شخصی از اتباع بیگانه گفته می شود که بر اساس قانون مهاجرت به کشور دیگری کوچ نماید و با قبول تابعیت آن کشور، در آنجا سکونت کند.

    بند 5 ماده 52 قوانین و مقررات امنیتی و مرزی، مهاجرین را این گونه تعریف نموده است. مهاجرین اشخاصی هستند از اتباع بیگانه، که طبق مقررات قانون مهاجرین، از کشور متبوع خود مهاجرت و در کشور دیگر تابعیت قبول نموده و مشغول کسب و کار می گردند (2).

    در تعریف دیگری ابراهیم صنایعی آورده است: مهاجر، بیگانه­ای است که بر طبق مقررات مهاجرت از کشور متبوع خود مهاجرت نموده و در کشور دیگری با پذیرفتن تابعیت آن کشور اقامت نموده است (3).

    غلامحسین خطابی در کتاب مرزبانی تعریف مهاجر را این گونه آورده است که: مهاجر به اشخاصی اطلاق می شود که طبق قانون مهاجرت از کشور متبوع خود کوچ کرده و با سکونت در کشور دیگری تابعیت کشور جدید را کسب می نماید (4).

    مهاجرت در لغتنامه جمعیت شناسی سازمان ملل چنین تعریف شده است: مهاجرت شکلی از تحرک جغرافیایی یا تحرک مکانی است که بین دو واحد جغرافیایی صورت می گیرد. این تحرک جغرافیایی، تغییر اقامتگاه از مبدأ با محل حرکت به مقصد یا محل ورود می­باشد (5).

    «رولان پروسا» جمعیت شناس فرانسوی، مهاجرت را حرکات افراد یا گروه­ها می­داند که تغییر دائمی یا طولانی محل اقامت معمولی فرد را به دنبال دارد. به نظر وی درتحلیل حرکات جمعیتی به سه نکته باید توجه کرد:

    الف) دایمی یا طولانی بودن مدت اقامت در محل جدید؛ 

    ب) وجود فاصله زمانی و زمان انجام مهاجرت؛

    ج) وجود فاصله مکانی بین دو محل (6).

    فاصله مکانی در مهاجرت، با عبور از مرز تقسیمات اداری یا سیاسی مشخص می­شود. در حالت کلی این مرز می­تواند مرز سیاسی،یعنی مرز بین کشورها وسرزمین­ها باشد که عبوراز آن بسته به مورد، مهاجرت­های بین المللی ومهاجرت­ های خارجی را مطرح می­کند. «مهاجرت­های بین المللی» بین دو کشور مستقل انجام می­گیرد و مهاجرت­های خارجی (International migration) بین دو سرزمینی جریان می­یابد که در عرف بین­المللی حداقل یکی از آن دو، کشور مستقلی محسوب نمی ­شوند. در مقابل ممکن است فردی محل اقامت معمولی خود را در یک کشور یا سرزمین معینی تغییر دهد و در محل جدید مستقر شود که در چارچوب مقررات و تقسیمات سرزمینی آن کشور، مهاجرت تلقی شود. این نوع مرزها را مرز تقسیم بندی­های داخلی یک کشور یا سرزمین گفته و جابجایی انجام گرفته «مهاجرت داخلی (External migration)» نامیده می­شود. بدین ترتیب در مهاجرت­های بین­ المللی عبور از مرز بین دو کشور و در مهاجرت­های داخلی عبور از تقسیم بندی­های داخلی یک کشور معین مطرح است (7).

     بنابراین مهاجرت بین­المللی را می توان مجموعه­ای از فرایندها با ابعاد مختلف دانست که به عبور از مرزهای سیاسی کشور، به صورت فردی، خانوادگی و گروهی اشاره دارد (8).

     در این میان برخی کشورها، مرزهای خود را به روی ده­ها هزار مهاجر که زندگی شان در خطر است، بسته­اند. مقامات این کشورها در مورد علت عدم حمایت از مهاجران، دلایل زیر را ارائه کرده­اند:

    خطر اخلال در کشور میزبان؛

    امکان بروز تنش در سیاست خارجی با کشور همسایه­ای که مهاجران از آنجا کوچ کرده ­اند؛

    عدم وجود امکانات مالی (9).

    کلید واژه ها

    مهاجر، بیگانه، سکونت، مهاجرت.

    ارجاعات:

    1.    معین، محمد. فرهنگ فارسی. چاپ 15. جلد 4. تهران: انتشارات سپهر؛ 1379.

    2.    سلیمانی، مهدی. مجموعه قوانین و مقررات مرزی و امنیتی. تهران: وزارت کشور؛ 1381. ص 243.

    3.      صنایعی، ابراهیم. اصول و مبانی مرزبانی. تهران: جهان جام جم؛  1384. ص 84.

    4.   خطابی، غلامحسین. مرزبانی. تهران: معاونت آموزش ناجا؛ 1374. ص 31.

    5. دریاباری، جمال الدین. بررسی پدیده مهاجرت و بازگشت جمعیت در مناطق جنگ زده استان خوزستان. تهران: فصلنامه جمعیت، شماره 61؛ 1386. ص 2.

    6.     زنجاني، حبيب الله. مهاجرت. تهران: انتشارات سمت؛1380. ص 6.

    7.         همان. ص 8.

       8. Waters J L. Immigration, International Encyclopedia of Human Geography. 2009.p. 298

    9.   بیابانی، غلامحسین و عصار، محمد تقی. وضعیت مهاجرت­های غیرقانونی در جهان. تهران: فصلنامه جمعیت، شماره 61؛ 1386. ص 65.

     

نظر شما