You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • بیولوژی جنایی  Forensic biology      

    بکارگیری علوم زیستی در حل مسائل قانونی و حقوقی و مطالعه ارتباط نمونه های جنایی به متهم و مظنون را، بیولوژی جنایی می گویند (1)

    بیولوژی که از ترکیب دو کلمه یونانی بیو(bio) یعنی حیات و لوژی (logie) یعنی شناسی تشکیل شده است در زبان فارسی "زیست شناسی" ترجمه می شود. این علم، مطالعه ساختمان و عملکرد موجودات زنده از تک سلولی گرفته و پر سلولی را برعهده دارد. شاخه های مختلف این علم به تناسب نمونه های به جامانده در صحنه های جرم و یا موضوعات مطروحه در پرونده های قضائی، به دادگاهها درکشف جرم کمک می کند.

    مردم شناسی جنایی، گیاه شناسی جنایی، حشره شناسی جنایی، دندانپزشکی جنایی و فناوری های مختلف، بر پایه پروتئین ها و دی ان ای(DNA ) از زیر شاخه های مختلف علوم زیستی هستند. بیولوژی جنایی برای اثبات اینکه مظنونی در صحنه جرم حضور داشته و یا نه، برای شناسایی محصولات غیرقانونی از گونه های درحال انقراض، حل مسائل جنایی با مقایسه نمونه های صحنه جرم با مظنون، رسیدگی و بررسی سقوط هواپیما در اثر برخورد با توربین های بادی هواپیما استفاده می شود. بیولوژی جنایی، فناوری مقدم در آزمایشگاه جنایی می باشد. یک کارشناس بیولوژی جنایی، بقایای بیولوژیکی پیدا شده در لباس ها و اسلحه ها و سایر مدارک را تجزیه و تحلیل می کند تا بتواند علت و زمان مرگ را تعیین نماید. او لکه های خون و مایعات بیولوژیک، تار مو، استخوان، حشرات، گیاهان و بقایای حیوانی را آزمایش می کند، تا بدینوسیله پلیس و قضات را در شناسایی هویت قربانیان و مجرمین و کشف حقایق پشتیبانی کند.

    یافته های بیولوژیست جنایی بصورت یک گزارش کارشناسی تهیه و حفظ می شود، پرداختن به جزئیات در این گزارش،  از اهمیت زیادی برخوردار است، زیرا هرگونه بی توجهی مسیر رسیدگی به پرونده را تغییر و دادگاه را گمراه می کند. در بسیاری از موارد کارشناس بیولوژی از یافته های خود در دادگاه به عنوان شاهد، شهادت می دهد. بیولوژی جنایی، در بررسی آلودگی های محیطی و بیوتروریسم و عوامل خطر زای عمومی، نقش بسزایی دارد. کارشناسان بیولوژی، متناسب با شرح وظایف خود در داخل آزمایشگاه جنایی در رشته های آنالیز دی ان ای، مردم شناسی جنایی، آسیب شناسی جنایی، حشره شناسی جنایی، گیاه شناسی جنایی و بیوشیمی، متبحر هستند.

    با توجه به اهمیت نمونه های بیولوژیک به جامانده در صحنه های جرم در کلیه کشورها، یکی از دپارتمان های مهم آزمایشگاه جنایی پلیس و پزشکی قانونی، به نام آزمایشگاه بیولوژی جنایی نامگذاری می شود. این آزمایشگاه، از یونیت ها و بخش های سرولوژی، بافت شناسی، ژنتیک، گیاه شناسی و جانورشناسی تشکیل می شود. کار در این بخش ها، با توجه به آلودگی نمونه های جنایی به آلوده کننده های زیستی مثل ویروس های ایدز و هپاتیت از کارهای بسیار سخت، خطر آفرین، خسته کننده و ملال آور است. مراحل مختلف آزمایش بقایای بیولوژیک عبارتند از: تعیین نوع لکه ها از طریق آزمایشات شیمیایی و میکروسکوپی، که برای تشخیص لکه خون از سایر لکه ها از تست های ادلر، کاستل میر، لومینسانس و برای تشخیص بزاق از تست آمیلاز و برای تشخیص لکه های منی از تست های فسفاتاز اسید و پی اس آ استفاده می شود.

    پس از تشخیص بنیان خون ( تعلق لکه خون به انسان )، با بهره گیری از تکنیک های سرولوژیک یعنی واکنش بین آنتی ژن و آنتی کر با استفاده از روش ابزورپشن الوشن (جذب آنتی کر در یک مرحله و پس دادن آن در مرحله دیگر ) نسبت به تعیین گروه خونی در سیستم ABO اقدام می شود. گفتنی است برای تعیین گروه خونی در سیستمABO  از لکه های بزاق و اسپرم و تارمو از همین روش استفاده می شود. امکان تعیین گروه های دیگر خونی مثلMNS, Rh , Kell , Duffy و سایر گروهها از طریق دانش سرولوژی وجود دارد. بدلیل منحصر به فرد نبودن گروههای خونی، با رشد علوم و فنون زیستی از دانش فنیHLA Typing  و از سال1985 میلادی از دانش فنیDNA Typing  استفاده می شود (2)

    کلید واژه ها

    بیولوژی جنایی، سرولوژی، ابزورپشن الوشن، سیستمABO،  HLA Typing،DNA Typing .

    ارجاعات

    1-     Elkins KM. Forensic DNA biology: a laboratory manual. Waltham, MA: Academic Press, 2013, 198 pp.

    2-     Anderon GS, Cervenka VJ (2002) Insects associated with the body: their use and analyses. In: Haglund WD, Sorg MH (eds) Advances in forensic taphonomy: method, theory and archaeological perspectives. CRC, Boca Raton, Fla., pp 173–200ححشرهs

نظر شما