You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  •  

     

    تحقیقات محلی       Neighborhood canvass / Local investigation

     

    تحقیقات محلی عبارت است از تحقیق و بازجویی خانه به خانه و مصاحبه مختصر با افراد حاضر در خیابان دربارۀ واقعه‌ای خاص به‌وسیلۀ کارآگاهان و مأموران تحقیق (بیابانی و هادیان فر، 1384: 183). تحقیقات محلی عبارت است از استماع شهادت شهود و اظهارات مطلعان به‌منظور کشف جرم و روشن شدن حقیقت (قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و کیفری).

    متن

    تحقیق در لغت به معنی رسیدگی و بازجویی کردن و به حقیقت امری رسیدن است و مقصود از تحقیق محلی در علم حقوق عبارت است از به دست آوردن و جمع‌آوری اطلاعات اهل محل، در خصوص موضوع اختلاف (عمید،1357 : 229و 304) و مقصود از تحقیق محلی در علم حقوق عبارت است از بدست آوردن و جمع‌آوری اطلاعات اهل محل، در خصوص موضوع اختلاف.( مدنی، 1370: 229)در دعوی حقوقی صدور قرار تحقیق محلی، مستلزم درخواست یکی از طرفین دعوا است و دادگاه نمی‌تواند رأساً مبادرت به صدور چنین قراری کند. چنانچه  به‌موجب ماده 249 ق. آیین دادرسی مدنی طرفین دعوا یا یکی از آنان به اطلاعات اهل محل استناد کند، دادگاه قرار تحقیق محلی صادر می‌نماید(شمس،360:1384). در دعوای کیفری هرگاه برای کشف جرم و روشن شدن موضوع و نکات لازم در مورد شغل و خصوصیات اخلاقی متهم و سوابق زندگی او تحقیقات محلی ضرورت داشته باشد و همچنین در مواردی که شاکی به اطلاعات اهل محل استناد کند، اقدام به انجام تحقیقات محلی می‌شود. تحقیق محلی یعنی انعکاس اطلاعات شهود و مطلعین در پرونده جزایی. به‌بیان‌دیگر تحقیق محلی تمسک به اطلاعات اهل محل است. در تحقیق محلی هم وضع محل و هم تمام اطلاعات محلی‌ها جمع‌آوری می‌شود.

    در تحقیق محلی، با دستور مقام قضایی و به­وسیلۀ ضابطان دادگستری یا کارشناسان، شهود و مطلعان موردتحقیق قرار می‌گیرند. دستور مرجع قضایی برای انجام تحقیق محلی «قرار تحقیق محلی» نامیده می‌شود (مدنی،320:1385).

    تحقیق محلی یکی از ابزارهای مهم و از مهم‌ترین بخش‌های تحقیقات مقدماتی برای جمع‌آوری دلایل مربوط به وقوع جرم و له و علیه متهم است (بیابانی و هادیان فر، 1384: 183­).

    مجری قرار تحقیق محلی

    در جرائم مشهود، پلیس حق دارد هر نوع تحقیقی را که به کشف جرم و روشن شدن موضوع کمک می‌کند، بدون نیاز به هماهنگی با مرجع قضایی انجام دهد؛ اما در جرائم غیر مشهود تحقیقات محلی به­وسیلۀ قاضی دادگاه و یا قاضی تحقیق و یا به دستور آنان و به­وسیلۀ ضابطان دادگستری و یا اهل خبره مورد وثوق قاضی، انجام‌می‌شود.

    تنظیم صورت‌جلسه از تحقیق محلی از قواعد آمره است و پلیس موظف به تنظیم آن است. به‌منظور حمایت از بزه­دیده، مأموران تحقیق باید با دقت کامل، اظهارات مطلعان و شهودی را که از سوی بزه­دیده معرفی شده‌اند، صورت‌جلسه کرده و در پرونده قرار دهند. مأموران تحقیق در تحقیقات محلی به دنبال پاسخ‌های مناسب برای پرسش‌های «چه کسی؟ (متهم است، یا اعلام جرم کرده است؟)، چه چیزی؟(چه چیزی اتفاق افتاده است؟)، چگونه؟ (جرم چگونه و با چه ابزاری و چه شیوه‌ای اتفاق افتاده؟ آیا مسلحانه بوده؟ آیا جمعی بوده است یا تنهایی بوده؟...)، چرا؟ (دلایل ارتکاب جرم چه بود؟ به چه انگیزه‌ای بوده؟...)، چه وقت؟(جرم کی اتفاق افتاده، جرم کی گزارش شده؟ چه وقت پلیس مطلع شده؟ چه وقت پلیس حرکت کرده، در محل رسیده؟ چه وقت دیده شده؟ و...)، کجا؟ (جرم کجا واقع شده؟ قربانی کجا یافت شده؟ شاهد کجا بوده است؟ و...) چه مقدار؟ (صدمه جسمانی یا خسارات مالی وارده چه مقدار است؟ و...) است که در شناسایی متهم، کشف و اثبات جرم مؤثر هستند (قوام، 1390: 245).

    انجام تحقیق محلی بر اساس زمان و محلی است که در قرار تحقیق مشخص شده است. اگر طرفی که درخواست انجام تحقیقات محلی کرده است، به‌موجب تصمیم دادگاه موظف به فراهم آوردن وسایل اجرای قرار است، او باید در دادگاه حاضر شود و پس از اعلام آمادگی، به همراه مأمور مجری قرار، در محل تحقیقات حاضر شود(شمس، 1384: 362). قرار تحقیق محلی باید در محلی اجرا شود که در قرار مشخص شده و نمی‌توان آن را در محل دیگری اجرا کرد (ماده 249 قانون آیین دادرسی مدنی). تحقیقات محلی، ممکن است در طی اولین مراحل یک تحقیق، مناسب باشد. در تحقیق محلی، برای شناسایی شهود، مأموران تحقیق می‌بایست به اجرای تحقیقات محلی خانه به خانه در منطقه وقوع جرم بپردازند. تحقیقات محلی یا تحقیقات خانه به خانه، نه تنها شامل ساکنان محل می‌شود، بلکه شامل مستخدمان فروشگاه‌ها، پیک‌ها، کادر ارائه‌دهنده خدمات عمومی، رانندگان اتوبوس و تاکسی و... نیز می‌شود( لیمن،1393: 114). تحقیقات محلی، یک قدم مفید و مهم در فرآیند تحقیق و تجسس است.

    به‌طورکلی تحقیقات محلی یکی از راه‌های کشف جرائم به‌منظور شناسایی متهم، اثبات جرم و رد آن است. اطلاعات به‌دست‌آمده از تحقیقات محلی جزء دلایل قضایی است(شمس، 1384: 437).

    واژه‌های کلیدی:

     تحقیق محلی، تحقیقات جنایی، مأموران تحقیق، کشف جرم، دلایل قضایی، اثبات جرم.

    ارجاعات

    1. بیابانی، غلامحسین و هادیان فر، سید کمال (1384)، فرهنگ توصیفی علوم جنایی، تهران، انتشارات تأویل.

    2. شمس، عبدالله (1384)، آئین دادرسی مدنی، جلد سوم، تهران: انتشارات دراک، چاپ دوم.

    3. عمید، حسن (1357)، فرهنگ فارسی عمید، تهران: امیرکبیر،  چاپ 13.

    4. قوام، میر عظیم (1390)، نقش پلیس در حمایت از بزه­دیده و آسیب‌های ناشی از جرم، دفتر تحقیقات پلیس پیشگیری جرم،تهران، انتشارات حدیث کوثر.

    5. قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و کیفری، مصوب 1392

    .6لیمن، مایکل دی (1393)، تحقیقات جنایی (علم و هنر)، ترجمه علیرضا لطفی آذر و هاشم عزیزی،تهران، انتشارات کارآگاه.

    7. متین دفتری، احمد (1381)، آئین دادرسی مدنی و بازرگانی، جلد 2، تهران: مجد، چاپ دوم.

    8. مدنی، سید جلال (1385)، آیین دادرسی کیفری، تهران،انتشارات پایدار، چاپ سوم.

    9. مدنی، سید جلال‌الدین؛ ادّله‌ی اثبات دعوی، تهران، گنج دانش، 1370، چاپ چهارم،  

نظر شما