You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • کشف علمی جرائم     Science Crime Detection/ Ciminalistics

     

    کشف علمی جرائم عبارت است از مجموعه‌ای از دانش‌ها و اندوخته‌های علوم پزشکی و حقوقی که در ارتباط با علوم دیگر هستند. این علم به‌طور سامانمند به بررسی و تجزیه‌وتحلیل مدارک مکشوفه از صحنه جرم می‌پردازد (سوانسون و همکاران، 1381: 383). کشف علمی جرائم دارای چندین قواعد کلی است که یکی از این قواعد عبارت است از ارتباط این علم با علومی مانند ریاضیات، فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی، انسان‌شناسی وبسیاری از علوم دیگر (بیابانی، هادیان­فر، 1384: 521).

    متن

    کشف علمی جرائم یکی از دیدگاه‌های سیستمی (مجموعه­نگری وحدت‌گرا) مربوط به علوم جزایی است که با علوم مادی طبیعی و روان‌شناسی ارتباط تنگاتنگی دارد. این رشته همچنین با علوم حقوقی و قضایی از یک‌سو و علوم اداری و مدیریت از سوی دیگر پیوند ناگسستنی دارد (انصاری،1381: 2). در حقیقت این علم از علوم دیگری چون زمین‌شناسی، فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی و ریاضیات متأثر است. ارتباط این علوم با کشف علمی جرائم به این دلیل است که علوم مذکور در کشف دلایل مادی جرم کمک فراوانی می‌کنند.

    کشف علمی جرائم همچون دانش‌های علمی دیگر دارای مراحل مختلفی است. لیکن از نظر کلی این علم از بدو پیدایش تاکنون پیوسته پویا و در حال پیشرفت بوده است. اگرچه کشف علمی جرائم دارای شاخه‌ای متعددی است (سوانسون و همکاران،1381: 50).

    از قرن نوزدهم استفاده از روش‌های علوم تجربی، فیزیک، شیمی، علوم طبیعی و علوم ریاضی به تحقیقات جنایی راه یافت و در خدمت پلیس قرار گرفت. به‌بیان‌دیگر دیگر پیدایش کشف علمی جرائم همگام با تأسیس آزمایشگاه‌های پلیس علمی مانند الفونس بریتون، ادموند لوکارد، بالتازار و غیره است (انصاری، 1381: 49).

    کشف علمی جرائم، یک روش شناخت مبتنی بر عقل عملی «کاربرد عقل در عرصه عمل و تجربه» است که در اصطلاح امروزه، روش‌های علوم تجربی و ریاضی نامیده می‌شود. بر این اساس کشف علمی جرائم از علوم اثباتی است که عمدتاً بر علوم تجربی و دلایل فیزیکی (دلایل مادی و حسی) متکی است. دلایل مادی یا شواهد عینی که دلایلی قابل‌لمس، مشاهده، ارائه و استناد بوده و رد و انکار آن‌ها غیرممکن است. دلایل فیزیکی (مادی) که در کشف علمی جرائم از اهمیت بسیاری برخوردارند، شامل آثار انگشت، خون، مو، اسلحه و پوکه، دست­خط و غیره است که در صحنه جرم یافت و جمع‌آوری می­شود و سپس در آزمایشگاه‌های جنایی بررسی می‌شوند (نجابتی، 1381: 10).

    کشف علمی جرائم دارای تقسیماتی است که کاملاً با هم مرتبط بوده و در پیگیری و کشف جرائم مانند حلقه‌های یک زنجیره به هم پیوسته‌اند. این تقسیمات عبارت است از:

    1- تشخیص هویت افراد (اعم از عادی، مجرمان و اجساد مجهول‌الهویه)؛

    2- بررسی صحنه جرم و جمع‌آوری دلایل و مدارک جرم؛

    3- بررسی آزمایشگاهی دلایل و مدارک جرم؛

    4- آگاهی از شگرد کار و روش‌های ارتکاب جرم؛

    5- شناخت علل و انگیزه‌های مجرمان در ارتکاب جرم؛

    6- تحلیل صحیح از چگونگی وقوع جرائم؛

    7- نحوه صحیح مصاحبه با متهمان، مظنونین و شاکی و بازجویی از آن‌ها (نجابتی، 1381: 13).

    کشف علمی جرائم، شاخه‌ای از علوم جرم­یابی است که با کشف جرم، شناسایی مجرم، تشخیص مجرم از غیر مجرم، اثبات دلایل و مدارک ارتکاب جرم و غیره، به پلیس اجازه می‌دهد که ورای ادله اثبات سنتی جرم، حقیقت را از طریق روش‌های نوین علمی کشف کند، ازاین‌رو کشف علمی مجموعه فن‌هایی است که موضوع آن تعیین اوضاع‌واحوال دقیق ارتکاب جرم است و از سوی پلیس و نظام عدالت کیفری در تحقیقات جنایی مورداستفاده قرار می‌گیرد.

     

    واژه‌های کلیدی:

    کشف علمی جرائم، اثبات جرم، آزمایشگاه جنایی، ادله اثبات، تحقیقات جنایی.

    ارجاعات

    1- انصاری، ولی‌الله (1381)، پلیس علمی، تهران: انتشارات سمت.

    2- بیابانی، غلامحسین و سید کمال هادیان­فر (1384)، فرهنگ علوم توصیفی، تهران،نشرتأویل.

    3- سوانسون، چارلز و همکاران (1381)، تحقیقات جنایی، ترجمه مهدی نجابتی و همکاران، تهران: نشر جهاد دانشگاهی علامه طباطبایی، چاپ دوم.

    4- نجابتی، مهدی (1381)، کشف علمی جرائم، تهران: انتشارات سمت، چاپ سوم.

نظر شما