You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  •  

    مخزن شلیک گلوله    Cartridge

     

    در آزمایشگاه جنایی برای به دست آوردن گلوله آزمایشی و مقایسه آن با گلوله مظنون، از مخزن (روغن یا آب) که متشکل از لوله‌ای به قطر 65 سانتی‌متر و به طول 350 سانتی‌متر با ضخامت جداره لوله 20-15 میلی‌متر و دریچه‌ای به ابعاد 70 در 65 سانتی‌متر مربع است، استفاده می‌شود که مخزن شلیک گلوله نام دارد (بیابانی و هادیان­فر،582:1384).

    متن

    کشف حقیقت در جنایاتی که در آن اسلحه به‌کار رفته، اغلب به آزمایش‌های علمی آثار به‌وسیلۀ کارشناسان متخصص در آزمایشگاه تحقیقات جنایی بستگی دارد (حبیبی،165:1380). همانند یک اثر انگشت هر گلوله شلیک‌شده و پوکه خارج‌شده از یک سلاح نیز آثار منحصربه‌فردی مربوط به سلاح شلیک‌شده را داراست که از آن گاهی اوقات به‌عنوان «اثر بالستیک» Ballistic یاد می‌شود (هس،1385: 312). یافتن سلاح مشکوک و ربط دادن آن به گلوله یا پوکه یافت شده در صحنه جرم، هم ارزش تحقیقاتی دارد و هم برای اثبات جرم ارزشمند و مهم است. مالک سلاح یا فردی که سلاح را در اختیار داشته است، برای تعیین اینکه سلاحی خاص، گلوله شلیک کرده است یا خیر؟ از ابزار خاصی که به این منظور طراحی شده است استفاده می‌کنند (اوستربرگ و وارد،1395: 109). برای تعیین این­که سلاح، پوکه و گلوله‌هایی که در صحنه‌های جرم به‌عنوان مدرک جمع‌آوری شده‌اند، مربوط به سلاح مظنون یا سلاح دیگری است، نیاز به شلیک سلاح و به دست آوردن گلوله و پوکه آزمایشی و مقایسه آن با گلوله و پوکه جنایی است. در این موارد مهم‌ترین و متداول‌ترین وظیفۀ کارشناس اسلحه این است که تعیین کند آیا گلوله و پوکه‌های مکشوفه، با اسلحه مورد ادعا شلیک شده است یا خیر؟ برای این منظور یکی از روش‌های به دست آوردن گلوله و پوکه آزمایشی برای مقایسه با اسلحه، گلوله و پوکه جنایی استفاده از مخزن شلیک گلوله (روغن یا آب) است (حمیدزاده، 1395: 56). از مخزن شلیک برای شلیک سلاح و به دست آوردن پوکه و گلوله برای مقایسه نشانه‌های ابزار و نیز گلوله و فشنگ‌های استفاده‌شده در صحنه جرم استفاده می­شود (بابایی:1381).

    تیراندازی آزمایشی در مخزن آب

    کارشناس جنایی برای مقایسه گلوله‌های آزمایشی با گلوله‌های به‌دست‌آمده از صحنه جرم باید مخزنی برای آزمایش داشته باشد تا گلوله‌های شلیک‌شده را گرفته و نگهداری کند. مخازن آب درواقع جعبه استیل ضدزنگ در ابعاد تقریبی 30*48*96 اینچ است که با آب پر می‌شود و دارای یک لوله متصل شده به انتهای جعبه است که می‌توان ازآنجا تیراندازی کرد. سیستم صافی در طرف هوای فوقانی و آب به ایمنی محیط کار کمک می‌کند (فخرز،352:1395).

     تیراندازی آزمایشی در مخزن روغن

    غیر از جعبه تیراندازی برای به دست آوردن گلوله آزمایشی از مخزن آب، استفاده از مخزن روغن نیز متداول است. در این روش از لوله‌ای استوانه‌ای به طول تقریبی سه و نیم متر (350 سانتی‌متر) با ضخامت جداره 20 15 میلی‌متر با قطر دهانه تقریبی 60 -65 سانتی‌مترمربع یا (65 -70) سانتی‌مترمربع درحالی‌که شیر تخلیه‌ای در قسمت تحتانی آن تعبیه شده است، استفاده می‌شود. به‌منظور جلوگیری از پاشیدن روغن به اطراف و روی دهانه استوانه از دریچه‌های به ابعاد مناسب با قطر دهانه استوانه مذکور استفاده می‌شود (کیان زاده، 1387: 121). داخل این استوانه با روغن‌موتور پر شده و آن را به‌صورت عمودی در داخل اتاقکی به ابعاد 250 سانتی مربع در 550 سانتی‌متر مربع که قسمت داخلی آن به‌وسیله اگوستیک صوتی تجهیز شده و امکانات تهویه به‌منظور خروج گاز ناشی از انفجار باروت در داخل آن تعبیه شده است، وجود دارد. این لوله با روغن‌موتور پر شده است و به‌صورت عمودی بر روی یک‌پایه فلزی که دارای شیر تخلیه در قسمت تحتانی است استقرار یافته و در داخل آن تشتک فلزی از جنس توری که اطراف آن به‌وسیله بلبرینگ‌های مخصوص و جداره لاستیکی محافظت می‌شود، قرار دارد (فخرز،395:1395). در داخل لوله در فاصله 3 متری از دهانه لوله، سبد فلزی توری که اطراف آن با بلبرینگ‌های مخصوص محافظت می‌شود، قرار دارد که پس از شلیک گلوله آن و طی مسیر به سمت پایین (بر اساس قدرت و نفوذ سلاح‌های مختلف) گلوله در داخل آن قرار می‌گیرد و با استفاده از موتور و گیربکس تک فاز با مشخصات فنی تعیین‌شده و به‌وسیلۀ یک صفحه فرمان که شامل نوار مقاله، چرخ‌دنده و میکرو سوئیچ است نسبت به هدایت تشتک فلزی به بالا و متعاقب آن به دست آوردن گلوله شلیک‌شده در مدت‌زمان کوتاهی (حدود 20 ثانیه) عمل می‌کند، در این روش بسیاری از مشکلات روش‌های قبلی کاسته شده است و از طرف دیگر آثار گلوله‌های آزمایشی به نحو مطلوب‌تری می‌تواند مورد بررسی‌های کارشناسی قرار گیرد (بابایی:1381).

    به‌طورمعمول با سلاحی (مظنون به شلیک)، حداقل پنج تیر، تیراندازی آزمایشی می‌شود و سپس آثار اختصاصی موجود روی گلوله آزمایشی که از یک قبضه اسلحه خارج شده است را با یکدیگر مقایسه می‌کنند و آثار اختصاصی روی آن‌ها شناسایی می‌شود، اگر این آثار در تمام گلوله‌های به‌دست‌آمده از تیراندازی آزمایشی یکسان بود، آن آثار اختصاصی با استفاده از میکروسکوپ مقایسه‌ای با آثار اختصاصی گلوله جنایی مقایسه می‌شود (کیان زاده،56:1387). گلوله‌های آزمایشی در مخزن آب یا روغن ابتدا با پوکه‌های فشنگ که از شلیک آزمایشی به‌دست‌آمده، مقایسه می‌شود و سپس جهت مقایسه با گلوله‌های به‌دست‌آمده از صحنه جرم در زیر میکروسکوپ مقایسه‌ای مورد آزمایش قرار می‌گیرد. کارشناسان جنایی با شلیک اسلحه به‌دست‌آمده از صحنه تیراندازی فوق در مخزن آب یا روغن می‌توانند پوکه‌های فشنگ آزمایشی را در اختیار داشته باشند و در مرحله بعد پوکه‌های فشنگ جنایی را با پوکه‌های فشنگ آزمایشی مقایسه کنند (فخرز،352:1395).

    واژه‌های کلیدی:

     شلیک آزمایشی، میکرو سوئیچ، اگوستیک، مخزن روغن، مخزن آب، گلوله جنایی، پوکه جنایی، گلوله آزمایشی، پوکه آزمایشی.

    ارجاعات

    1. اوستربرگ، جمیز و ریچارد وارد (1395)، تحقیقات جنایی، ترجمه سروش بهربر، تهران: انتشارات راه فردا و دانشگاه علوم انتظامی، معاونت پژوهش.

    2. بابایی، جمشید (1381)، آشنایی با آزمایشگاه اسلحه‌شناسی جنایی، ماهنامه کارآگاه،سال 1381،دوره اول، شماره 1،

    3. بیابانی، غلامحسین و سید کمال هادیان­فر (1384)، فرهنگ علوم توصیفی،تهران، نشر تأویل.

    4. حمید زاده اربابی، نجف (1395)، اسلحه‌شناسی جنایی و بررسی آثار ابزار، تهران: انتشارات راه فردا و دانشگاه علوم انتظامی.

    5. حبیبی، حمیدرضا (1380)، بازجویی جرائم، معاونت آموزش ناجا.

    6. فخرز، میر رحیم و همکاران (1395)، آزمایشگاه تحقیقات جنایی، تهران: انتشارات راه فردا و دانشگاه علوم انتظامی.

    7. کیان زاده، ماهرخ (1387)، اسلحه‌شناسی جنایی، انتشارات معاونت آموزش ناجا.

    8. هس، کارن ام و وین دبلیو بنت (1385)، تحقیقات جنایی، ترجمه جاوید بهرام زاد و با همکاری هما روزرخ، جلد اول، تهران: انتشارات دانشگاه علوم انتظامی، معاونت پژوهش.

نظر شما