You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • مجرمان به عادت   Recidivist/Repeater Offender

     

    مجرم به عادت ، کسی است که به علت ارتکاب جنایت یا جنحه ، دو مرتبه یا بیشتر محکوم به حبس بیش از دو ماه شده و بعد از اجرای مجازات نیز مرتکب جرمی شود که مستلزم مجازات حبس است ؛ ازاین‌رو، دادگاه تشخیص دهد که او دارای حالت خطرناک است و تمایل به ارتکاب جرایم دارد. همچنین مجرم به عادت ، از راه قوادی  یا فحشا و نظایر آن امرار معاش می‌کند(جعفری لنگرودی،1373).

    متن

    مجرمان به عادت ، دربرگیرنده آن دسته از بزهکارانی است که به دفعات  یا به‌طور پایدار، به قصد کسب سود و منفعت و به عبارتی امرار معاش ، مرتکب انواع جرایم می‌شوند(شامبیاتی،278:1384). مجرمان به عادت، به دلیل وجود تمایل‌های مجرمانه و برخی ویژگی‌های شخصیتی، بدون التزام به ارتکاب جرمی خاص، فقط برای ارضای نیازشان به بزهکاری بپردازند. اینان بدون برآورد هزینه‌ها و مزایای بزه ارتکابی، به‌نوعی به ارتکاب جرم و بزهکاری عادت کرده‌اند(سیگل،371:2007). مجرمان به عادت، افرادی هستند که پیوسته مرتکب جرم می‌شوند و برای جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کنند، خطرناک محسوب می­شوند. در قانون اقدامات تأمینی و تربیتی، مجرم به عادت، مجرمی است که از طریق ارتکاب جرم مانند قوادی  یا فحشا  یا نظایر آن امرار معاش می‌کند (ماده 5 قانون اقدامات تأمینی و تربیتی مصوب سال 1339 شمسی).

    در معنای قانون مجازات اسلامی، هرگاه بزهکاری مرتکب جرم مستوجب کیفر تعزیری یا بازدارنده شود و مجازات مزبور نیز به‌طور کامل اجرا شود، می‌توان او را در صورت احراز سایر شرایط (جنحه و جنایت بودن جرم ارتکابی، ارتکاب دوباره جرم مستوجب زندان، وجود حالت خطرناک در بزهکار و گرایش وی برای ارتکاب جرم، امرار معاش از طریق جرایمی مانند قوادی، فحشا و غیره، عمدی بودن و تحمل مجازات زندان دست‌کم برای دو بار) مجرم به عادت تلقی کرد(نیازپور،59:1384).

     از دیدگاه جرم­شناختی، مجرم به عادت کسی است که صفات مجرمانه آشکار یا پنهان در ساختار روانی‌اش وجود دارد؛ اما دیوانه یا دچار نقص روانی نیست و به‌طور پایدار مرتکب جرم می‌شود؛ از این رو، برای جامعه ای که در آن زندگی می کند ، خطرناک محسوب می شود(غلامی،181:1382). مجرمان به عادت، به­طور مستمر و پایدار مرتکب انواع گوناگون جرایم می‌شوند و برای آنان اهمیتی ندارد که چه جرمی را مرتکب شوند  یا پاسخ آن رفتار مجرمانه چه است، آنان تنها برای برطرف ساختن نیازهای خویش به بزهکاری مبادرت می‌ورزند، بدون آنکه در جرم خاصی تخصص داشته باشند. مجرمان به عادت، یک جرم معین را چند بار و به‌کرات انجام می دهند، به­طوری­که عادت بزهکار از ارتکاب فعل مجرمانه مشهود باشد. این دسته از بزهکاران قابلیت تطبیق با اجتماع را ندارند و معمولاً مدت زیادی را در زندان می‌گذرانند و با خروج از زندان مجدداً مرتکب جرم می‌شوند آنان در زندان مؤدب و باانضباط بوده و از مقررات آن تبعیت می‌کنند(نیازپور،59:1384).

    مجرمان به عادت، تحت تأثیر عوامل جرم به فعالیت‌های مجرمانه و ضد اجتماعی عادت دارند؛ رفتار مجرمانه در آنان ارثی (فطری) نیست، بلکه رفتار مجرمانه این قبیل مجرمان اکتسابی و متأثر از شرایط تکوین شخصیت و محیط آنان است؛ به نحوی­که تحت تأثیر عوامل و شرایط جرم‌زای محیط از قبیل بیکاری، معاشرت با افراد ناباب و تأثیر سوء زندان و غیره مرتکب جرم می‌شوند. این دسته از مجرمان، پس از محکومیت و تحمل کیفر ، مجدداً به طرف بزهکاری کشیده می‌شوند(ولیدی،110:1388). برخی از مجرمان به عادت، بدون عضویت در باند (گروهی که با طرح نقشه قبلی مرتکب جرم می‌شوند) و تشکیلات بزه‌کاران، در اثر فشار مشکلات زندگی، به فعالیت مجرمانه خود ادامه می‌دهند. این گروه از مجرمان نیز  مانند ولگردان، متکدیان و مرتکبان فحشا، اصطلاحات خاصی را در مکالمات خود به کار می‌برند(دانش،322:1369).

    ویژگی‌های مجرمان به عادت

    یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های مجرمان به عادت، داشتن خلق ضد اجتماعی است. این‌گونه افراد معمولاً منطبق با ارزش‌ها و معیارهای جامعه، رفتار نمی‌کنند و به دلیل پایبند نبودن به ارزش‌ها،‌ به‌راحتی مرتکب جرم می‌شوند. به‌طوری‌که این عمل با آنان عجین بوده و با سرشتشان آمیخته شده است. سرشتی بودن به این معناست که فرد می‌تواند ویژگی‌های خلقی را از کودکی همراه خودش آورده باشد؛ یعنی او می‌تواند جزو بچه‌های طلاق باشد، یا در خانواده‌ای از هم پاشیده و آشفته پرورش یافته باشد و روی آرامش را هرگز به خود ندیده یا در الگوهای یادگیری شاهد رفتارهای پرخطر همچون سرقت از سوی خانواده یا آشنایانش بوده است.

     رفتار مجرمانه در مجرمان به عادت، ناشی از اختلالات شدید شخصیتی است. اختلالاتی که نشانه ی آن (به ‌ویژه در افرادی که چندین بار دست به تکرار جرم زده‌اند) مانند نشانه بزهکاری نوجوانان است و اوضاع‌واحوال فقط نقش بسیار محدودی در فعلیت یافتن عمل مجرمانه در این بزهکاری دارد؛ بنابراین، بازگشت آنان به جامعه کاملاً غیر ممکن است(گسن،229:1374) . ترک رفتارهای مجرمانه برای این اشخاص بسیار دشوار است. اگر کوچک‌ترین فرصتی پیدا کنند، دست به ارتکاب جرم می‌زنند و از این کار بسیار لذت می‌برند. شرایط بروز جرم در این افراد بسیار ساده‌تر از دیگران فراهم می‌شود و درواقع، همیشه آمادگی ارتکاب جرم را دارند؛ به تعبیر دیگر، گاهی شرایط و ساختار شخصیتی‌شان موجب می­شود که به‌طور مداوم دست به ارتکاب جرم بزنند. به­نحوی­که به‌صورت درونی به سمت رفتارهای پرخطر متمایل هستند. بیشتر این مجرمان در دوران کودکی، همسن و سالان خود را آزار داده و کتک زده و اجسام را شکسته‌اند. آنان در بزرگسالی مرتکب جرم‌های بزرگ‌تر شده و وقتی برای بار چندم از زندان آزاد می‌شوند، باز هم به ارتکاب جرم رو می‌آورند و به این فکر نمی‌کنند که ماه‌ها یا سال‌های متمادی پشت میله‌های زندان بوده و عمرشان را از دست داده‌اند. به این موضوع فکر نمی‌کنند، چون دیگر چیزی برای از دست دادن ندارند؛ نه خانواده‌ای دارند و نه شغلی؛  نه پایگاه اجتماعی و نه خانه‌ای. به همین علت باید از آنان به شکل‌های درست حمایت کرد(افراسیابی،199:1379).

    از آنجایی که بزهکاران به عادت، همواره به ارتکاب بزه می‌پردازند، علاوه بر خطر همیشگی برای جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کنند، از مشتریان ثابت پلیس و دستگاه قضایی بوده و دولت همیشه هزینه‌های سنگینی برای کنترل و مقابله با آنان پرداخته است(نیازپور،55:1384) .

    واژه‌های کلیدی:

    مجرمان به عادت، رفتار مجرمانه، ارتکاب جرم، جرایم مستمر.

    ارجاعات:

    -  افراسیابی، محمد اسماعیل (1379) . حقوق جزای عمومی. چاپ دوم. جلد اول . انتشارات فردوسی.

    -  جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1373).  ترمینولوژی حقوق. چاپ ششم. انتشارات گنج دانش.

    -  دانش، تاج الزمان (1369). مجرم کیست؟ جرم چیست؟ . چاپ سوم. انتشارات مؤسسه کیهان.

    -  شامبیاتی، هوشنگ (1384). حقوق جزای عمومی. چاپ دوازدهم. جلد اول. تهران: ژوبین، با همکاری مجتمع علمی فرهنگ مجد.

    -  گسن، ریموند (1370). مقدمه‌ای بر جرم‌شناسی. ترجمه مهدی کی نیا. ناشر مترجم.

    -  غلامی، حسین (1382). تکرار جرم. چاپ نخست. انتشارات میزان.

    -  نیازپور، امیرحسن (1384). بزهکاری به عادت و پیشگیری از آن. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. تهران: دانشگاه شهید بهشتی.

    -  ولیدی، محمد صالح (1374). حقوق جزای عمومی. جلد دوم. انتشارات داد.

    -   Siegel.j.larry (2007) criminology (9th ed), internationai student editin.


     

نظر شما