You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • عنوان:  

    آزمایش تعیین گروه خونی

    معرف  

    1- معادل انگلیسی: Blood Typing

    2- تعریف: در سطح گلبول های قرمز خون، مواد شیمیایی وجود دارد که آنتی ژن نامیده می­ شود. گلبول های قرمز خون افراد مختلف، آنتی ژن­های مختلف دارد. مولکول­ هایی به نام آنتی بادی، به عنوان ضد این آنتی ژن­ها توسط گلبول­های سفید ساخته می شوند. برای تعیین گروه خونی افراد، از آگلوتیناسیون ( رسوب ) گلبول­های قرمز خون توسط آنتی بادی های ضد آنتی ژن­های سطح گلبول قرمز استفاده می ­شود (1).

    3- کاربرد در ناجا: این موضوع در حوزه تشخیص هویت قرار دارد.

    متن 

    جامعه جهانی انتقال خون(ISBT)، در سطح گلبول های قرمز خون، سی سامانه گروه خونی را شناسایی کرده است، که دو سامانه ABO و Rh مشهورترین آنهاست. خون به جا مانده در صحنة جرم، ممکن است به سه حالتِ لخته‌شده، خشك‌شده يا شسته‌‌ شده، دیده شود. به تجربه مشخص شده است که لكه‌هاي خشك خون، بيشتر از حالت‌های دیگر در محل وقوع جرم یافت می‌شود. رنگ لكة خشك خون‌، از قرمز تا قهوه‌اي متغير است. هرچه قدمت خون­ريزي بيشتر باشد، رنگ خون تيره‌ترخواهد بود.

    برای اثبات وجود لکة خون و تشخیص آن از لکه‌های ناشی از زنگ آهن، شکلات و...، آزمایش‌های مختلف شیمیایی مانند استفاده از فنل فتالئین و لوکومالاشیت سبز و بنزدین وجود دارد که به‌ روش غربال‌گری و با ایجاد نقاط رنگی بر اثر واکنش با هموگلوبین انجام می‌شود.

    آن دسته از آزمایش­ هایی که بدون نیاز به کارشناس خبره و قابل انجام توسط مأمور بررسی صحنة جرم در محل وقوع جرم باشد، از اهمیت بیشتری برخوردار است؛ زیرا تشخیص لکة خون از لکه‌های دیگر در محل وقوع جرم، از اطالة رسیدگی به پرونده جلوگیری کرده و به بازپرسان و کارآگاهان در اتخاذ تصمیم درست و ترسیم روش منطقی در پروندة جنایی، کمک می‌کند. پس از اثبات لکه خون و تعیین بنیان خون، نسبت به تعیین گروه خونی لکه های به جامانده در صحنة جرم و مقایسة آن با گروه خونی مظنون اقدام می­ شود.

    از دیگر کاربردهای سامانة گروه خونی در علوم جنایی، بررسی رابطه پدر - فرزندی و مادر - فرزندی است. به طور مثال مردی با گروه خونیAB نمی­تواند فرزندی با گروه خونی O داشته باشد. تعیین گروه خونی در خون تازه با آگلوتیناسیون مستقیم یعنی رسوب گلبول­های قرمز تازه در اثر واکنش آنتی بادی های با آنتی ژن­های سطح گلبول های قرمز انجام می­ شود (شکل 1). لیکن با توجه به این­که در لکه­ های خون به جا مانده در صحنه ­های جرم، گلبول­ های قرمز خون همولیز می ­شود ( یعنی متلاشی می­شود و فاقد دیواره است)، بنابراین از طریق آگلوتیناسیون مستقیم، تعیین گروه خونی لکه­ های خشک خون امکان پذیرنیست و از روش خاصی به نام ابزورپشن الوشن (2) استفاده می­شود.

    •  روش ابزورپشن الوشن

    تعيين گروه خونی از لکه‌های خشک خون، با روش ابزورپشن الوشن انجام مي‌شود. این روش، به دو شکل لوله‌ای و پليتی قابل انجام است. در روش پليتی، ورق‌های استات سلولز در سه ستون خط‌کشي شده و تار نخ های خون آلود صحنه­ های جرم، بر روی آن در سه ستون جسبانده می­ شود.

    سپس آنتی بادی های گروه های خونی ( آنتی A و آنتی B و آنتیH )، بر روی آنها اضافه شده  و به مدت يک شب، درون يخچال با دمای 4 درجه سانتی‌گراد قرار می‌گیرد. در مرحلة دوم ، آنتی بادی ها با سرم فیزیولوژی شسته شده وخون­های شناخته شده A و B و O، بر روی تارنخ ها اضافه می­ شود و در دمای 56 درجه سانتی گراد، میزان آگلوتیناسیون، در زیر لوپ بررسی و گروه خونی لکه به جا مانده در صحنه های جرم تعیین می ­شود (3).

     در روش لوله ای به‌ جاي  ورق استات سلولز از لولة آزمایش شیشه‌ای کوچک استفاده مي‌شود. به ازاي هر نمونة خون، سه عدد لولة آزمایش انتخاب و در هر لوله پنج  میلیمتر تار نخ خون‌آلود اضافه کرده و همانند روش تعیین گروه خونی روی ورق استات سلولز، آنتي‌کورهايA و B و H را ‌‌داخل لوله‌ها (هر لوله دو قطره) اضافه مي‌شود ؛ پس از نگهداري24 ساعته در دماي4 درجه سانتی‌گراد، با سرم فيزيولوژي شست و شو پس از خالی‌کردن کامل سرم فيزيولوژي، در هر لوله سه قطره خون شناخته‌شده اضافه کرده و پس از بیست دقيقه انکوباسيون در دماي 56 درجه، لوله‌ها به مدت سه دقيقه با سرعت rpm3000 سانتریفیوژ شده و واکنش بین آنتی‌ژن‌ها و آنتی‌کرها (آگلوتيناسيون) با قراردادن لوله‌ها در مقابل نور، بررسی و بر اساس میزان آگلوتیناسیون، گروه خونی نمونه‌ها مشخص می‌شود.

    شکل 1. سیستم گروه خونیABO آنتی ژن های سطح گلبول های قرمز و آنتی بادی­های مربوط را نشان می ­دهد.

    • تعیین Rh لکه‌های خون

    همان­طوری که گفته شد گلبول‌های قرمز خون در لکه‌های خون به جا مانده در صحنه‌های جرم، متلاشی شده و تعیینRh روی سطح گلبول‌های قرمز به روش آگلوتیناسیون مستقیم امکان‌پذیر نبوده و به‌ جای روش مستقیم از روش جذب و الوشن  استفاده می‌شود.

    در این روش، به تعداد نمونة صحنه جرم، لولة آزمایش کوچک با قطر8 میلی‌متر انتخاب و به هر لوله یک قطره آنتی‌سرمD و چند قطره سرم فیزیولوژی اضافه می ­شود.

    لوله‌ها به مدت24 ساعت در دمای37 درجه سانتی‌گراد در گرمخانه انکوبه شود. در مرحلة دوم، با سرم فیزیولوژی شست وشو داده شده و یک قطره خون شناخته‌شدة Rh مثبت در سوسپانسیون 4درصد آلبومین به هریک از لوله‌ها اضافه شده و به مدت یک ‌و نیم ساعت در دمای37 درجه سانتی‌گراد قرار گیرد.

    بعد از خارج‌کردن لوله‌ها از انکوباتور چند قطره آلبومین30درصد در داخل لوله به آرامی اضافه شده و مجدداً 90 دقیقه در دمای37 درجه سانتی‌گراد قرار داده شود. لوله‌ها از انکوباتور خارج و روی لام میکروسکوپی ریخته شده و آگلوتیناسیون و عدم آگلوتیناسیون در زیر میکروسکوپ مشاهده شود. در صورت مشاهده آگلوتیناسیون، لکة خون مربوط بهRh مثبت و عدم مشاهده آگلوتیناسیون، لکة خون مربوط به Rh منفی خواهد بود.

    با توجه به فراوانی گروه‌های خونی در جمعیت و منحصر ‌به ‌فرد ‌نبودن ژن‌های بیان‌کنندة آنها، چنانچه گروه خوني فرد مظنون با گروه خوني نمونه به‌دست آمده از صحنة جرم یکسان باشد،‌ نباید به‌ طور قطعی نمونة خون به‌دست‌آمده از صحنه را به فرد مظنون انتساب داد ؛ زيرا افراد ديگري هم در جمعیت با همان گروه خونی وجود دارند. در این‌گونه موارد لازم است که روی نمونة به‌جا مانده در صحنة جرم آزمایش DNA Typing انجام شود. اما چنانچه گروه خونی نمونة به‌دست‌آمده از صحنة جرم با گروه خونی فرد متهم یکسان نباشد‌ با قاطعیت، تعلق آن به فرد مظنون رد می‌شود.

    کلید واژه ها

    تعیین گروه خونی،  روش الوشن،  آگلوتیناسیون، همولیز.

    ارجاعات

    1- Avent ND (2009). "Large-scale blood group genotyping: clinical implications". Br J Haematol 144 (1): 3–13

    2- Absorption Elution.

    3-Spalding, R. P. (2003) Identification and characterization of blood and bloodstains; in Forensic Science: an Introduction to Scientific and Investigative Techniques; James, S. H. and Nordby, J. J. (eds.), pp. 181-201

    گروه ارائه دهنده مقاله:

     

    "تشخیص هویت"

نظر شما