You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • الگوهای لکه ­های خون Blood Stains Patterns

    تجزيه و تحليل الگوهای لکه خون با بهره گیری از رشته های بیولوژی، شیمی، ریاضیات و فیزیک، می­تواند ابزاری مؤثر در کشف جرم و مدرکی قابل اعتماد در دادگاه ها باشد، تحليل الگوهای لکه خون با استفاده از معلومات سایر علوم، ارتفاع و مسیر و سرعت افتادن لکه های خون در سطوح را مشخص می­کند (1).

    متن

    اسکاتس(Scots) استاد پزشک قانونی اولین کسی بودکه لکه های خون را در سال1930 تفسیرکرده- است. او درسال های1892 تا1971 می­زیسته است و دسته بندی های او امروز نیز به کار می­رود. لکه های خون به سه گروه طبقه بندی می­شوند. لکه های خون انفعالی، لکه های خون انتقالی، لکه های خون پخش شده. لکه های خون انفعالی در اثر جاری شدن بدون فشارخون و به صورت حوضچه­ای ایجاد می­شوند. لکه های انتقالی که در اثر تماس اشیا با لکه های خون مرطوب و انتقال آن به سطوح دیگر ایجاد می­شود مثل آثار کفش خون آلود. لکه های خون پخش شده که در اثر خون جهش یافته و فورانی در اثر فشار خون از رگ ها خارج می­شود ایجاد می­شود.

    الگوهای حلقوی زمانی ایجاد می­شوند که خون خارج شده از بدن با نیروی کمی به سطوح عمودی که در مسیرشان قرار دارد برخورد کند. الگوهای کنگره ای و دندانه دار زمانی به وجود می- آید که خون با سرعت زیاد پرت شود یا با فاصله زیادی روی سطحی بیفتد. الگوهای بیضی شکل، قطره های خون را نشان می­دهد که به صورت مورب ریخته­اند. حوض خون نشان می­دهدکه قربانی ثابت (غیر متحرک) بوده است، چرا که مرگ موجب بند­آمدن خون می­شود. فرمول استانداردی وجود دارد که زاویه برخورد لکه خون با سطح از طریق آن محاسبه می­شود. پاشیدگی خون که با دنباله داشتن قطرات خون مشخص است نشان می­دهد که خون با زاویه 30 درجه یا کمتر از آن به سطح برخورد کرده است (2).

    درهنگام نمونه­برداری از لکه های خون به جا مانده در صحنه های جرم، لازم است اشکال خون، یادداشت شده و از آنها تصویر برداری شود. اَشکال ایجاد‌شده از ریخته‌شدن خون در سطوح مختلف، مسیر و ارتفاع افتادن قطرات خون را مشخص می‌نماید، زماني که قطرات به ‌صورت مستقيم و از ارتفاع 50 سانتی‌متری روي يک سطح ريخته مي‌شود، اشکال ایجاد‌شده در سطح به شکل دايره‌اي بدون کنگره و اگر مستقیم و از ارتفاع بین 90-50 سانتی‌متری ریخته‌ شود، به شکل دايره و دندانه‌های بزرگ در اطراف آن خواهد بود. قطرات خون ریخته‌شده در جهت مستقیم و ارتفاع 200-150 سانتی‌متری کروی و دارای لبه با دندانه‌های بسیار ریزی به شکل آفتاب و اشعه‌های اطراف آن است؛ اما اگر قطرات خون به‌صورت مايل ريخته شود یا ‌‌هنگام ریخته‌شدن با دیوار برخورد کند، قطره بيشتر به شکل گلابي بوده و طرف تیزی قطره مسیر حرکت خون را نشان می‌دهد (شکل 1).

    ریزش خون از رگ بریده ‌شده زمانی که شخص زنده است علائم خاصی را روی سطوح شکل می‌دهد ؛ ولی اگر بریدگی و ضربات چاقو پس از مرگ بر جسم وارد شود‌ به‌دلیل نبودن فشار خون و ثابت‌ بودن قربانی در سطح، حوض خون تشکیل می‌شود. لکه های خون می تواند با سطوح مختلفی برخورد کند، مانند چوب، سفال، پارچه و غیره که متناسب با نوع سطوحی که لکة خون با آن اصابت می کند شکل لکه با سطحی صاف یا کنگره دار و شبیه ماهوارک خواهد بود. قطرات خونی که به سطوح سخت مثل شیشه برخورد می کنند در محیط و لبة خود انحراف کمی دارند یا فاقد انحراف هستند (3).

    شکل1. در تصویر سمت راست، انتهای نوک‌دار الگوهای لکه‌های خون مسیر حرکت خون را نشان می‌دهد. در تصویر سمت چپ با استفاده از طول و عرض لکة خون، زاویة حرکت خون قابل اندازه‌گیری است. به‌دلیل مساوی ‌بودن طول و عرض لکه، زاویة ریزش خون 90 درجه یعنی ریزش خون، عمودی و مسیری برای آن قابل ذکر نیست.

     

    کلید واژه ها

    الگوهای لکه خون، لکه های انفعالی، لکه های انتقالی.

    ارجاعات

     

    1-     Buck, U., Kneubuehl, B., Näther, S., Albertini, N., Schmidt, L. and Thali, M. (2011). 3D Bloodstain Pattern Analysis: Ballistic Reconstruction of the Trajectories of Blood Drops and Determination of the Centres of Origin of the Bloodstains. Forensic Sci. Int. 206:22–28.

    2-     Stuart, H. J., Kish, P. E. and Sutton, T. P. (2005). Principles of Bloodstain Pattern Analysis. Theory and Practice, Taylor & Francis: Boca Raton.

    3-     Peschel, O., Kunz, S. N., Rothschild, M. A. and Mützel, E. (2011). Blood Stain Pattern Analysis. Forensic Sci. Med. Pathol. 7(3):257–270

نظر شما