You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • بررسی آثار کفش و لاستیک      Footwear and Tire-Tread Impressions

    رد کفش و لاستیک خودرو، از شایع ترین آثار فیزیکی معنی دار به جامانده در صحنه جرم می باشد. این آثار، ممکن است مظنونی را به صحنه جرم مرتبط نماید و یا رد کند و پلیس را به مخفيگاه مجرم هدايتكند. رد كفش، مي تواند نشانگر قد و قواره و طرز راه رفتن مجرم باشد. روش جمع آوری، نگهداری، آنالیز و تکنیک های اثر برداری و متدهای شیمیایی، برای افزایش شدت آثار در سطوح مختلف از موضوعات این فناوری می باشد (1).

    متن:

    رد كفش، مي تواند با نشان دادن ارتباط چند جرم نامرتبط به يكديگر، مسير جديدي در به دام انداختن فرد مظنون پيش پا بگذارد. همخواني رد كفشها و لاستیک های ثبت شده در بانك اطّلاعاتي رايانه اي و رد به دست آمده از كفش و لاستیک نشان دهندة نوع ساخت و مدل آن ميباشد. همچنين اندازه كفش با ويژگي هاي ظاهري اندام فرد، كاملاً مرتبط بوده و معمولاً با بررسي رد كفش مي توان به ويژگي هاي راه رفتن شخص مظنون، مثل لنگيدن، پي برد. اثر موادي كه به آج كفش چسبيده و به صورت رد پا باقي مانده، نشان مي دهد كه صاحب كفش قبل از رسيدن به صحنة جنايت، در چه مكاني بوده است. يك ابزار اندازه گيري خيلي ساده، به راحتي مي تواند عكس يا قالب به دست آمده از رد كفش را به كفش فرد مظنون ارتباط دهد. روش جمع آوری، نگهداری، آنالیز و تکنیک های اثر برداری و متدهای شیمیایی برای افزایش شدت آثار در سطوح مختلف، از موضوعات این فناوری است. اثر برداری به دو روش جوهری و یا عکس برداری انجام می شود. دوربین های 35 میلی متری و 14-6 مگا پیکسل با فرمت JPEG برای این کار مناسب هستند.

    ·          برداشتن و قالب گیری

    پس از عکاسی و اسکن آثار کفش و لاستیک بر روی سطوح مختلف، براساس طبیعت آنها از این آثار قالب گیری و یا با ژلاتین برداشته می شود(شکل1). کارشناسان این حوزه آثار برداشته شده با ژلاتین را از نظر اندازه طرح  و ویژگی های تصادفی با آثار کفش و لاستیک مظنون و متهم، مقایسه می کنند. قبل از قالب گیری از آثارکفش و لاستیک، به عکسبرداری از آنها تأکید می شود. اخیرا از دوربین جدیدی با رزولشن 1046 دی پی آی برای اسکن ژلاتین ها (GLScan ) استفاده می شود که می تواند ژلاتین در اندازه 18x36cm را در مدت دو و نیم دقیقه اسکن کند.

    (شکل1. قالب گیری از آثار لاستیک در سطح نرم)

     آثار کفش خون آلود، حتی پس از دو هفته با استفاده از معرف های شیمیائی بلو استار و کریستال ویوله ( leucocrystal violet ) قابل مشاهده شدند. معرف شیمیایی آلژینات، آثارکفش های خون آلود بر روی پارچه را ظاهر می کند. در صورت رنگی بودن پارچه می توان از ژلاتین های آغشته به آلژینات (alginate) برای برداشتن آثار اقدام کرد. بررسی در نمونه های واقعی نشان داده است که کریستال ویوله در ظهور آثار کفش خون آلود از سایر معرف های شیمیایی مؤثر تر بوده و در مدت یک دقیقه واکنش اتفاق می افتد. این در حالی است که به هیچ وجه برداشتن آثار کفش خون آلود توسط ژلاتین توصیه نمی شود. برداشتن آثارکفش توسط ژلاتین برای سطوح و کف اطاق های چوبی مناسب است. محققین در مقایسه میزان اثر بخشی معرف برم فنل بلو ( bromophenol blue ) و تیوسیانات پتاسیم ( potassium thiocyanate ) در اصلاح و بهبود کیفیت آثار کفش آغشته به گرد و غبار دریافتند که برم فنل بلو بهتر از تیوسیانات پتاسیم می باشد (2).

    ·    آثار کفش و لاستیک در روی برف

    قالب گیری از آثار کفش و یا رد لاستیک در برف، به واسطه طبیعت این ماده نسبت به سایر سطوح، چالشی تر می باشد. به کارگیری سنگ دندان برای قالب گیری از نقش کفش و لاستیک در روی برف به دلیل گرما زا بودن این ماده غیرممکن است. برای این منظور، روش های مختلفی آزمایش شد و در بین آنها سولفورخالص مذاب  مناسب تر دانسته شده بود، لیکن محدودیت هایی دارد که از جمله آنها نیاز به تجهیزات اضافی (از جمله اجاق و ظرف مذاب) و مضر بودن بخارات دی اکسید سولفور و شکننده بودن قالب سولفور می باشد (3). برای فائق شدن بر این محدودیت در این نوع قالب گیری از سولفور سیمانی که سیلیکای ترکیب شده با سولفور است که پس از ذوب شدن و سرد شدن آن در رد کفش و لاستیک پر می شود و بسیار قوی تر و پایدارتر از سولفور خواهد بود. مطالعات معتبر، قالب گیری از برف را با سولفور سیمانی بهتر و اثر بخش تر از سولفور خالص و سنگ دندان می دانند. برای غلبه بر معایب سنگ دندان در قالب گیری از روی برف، کارشناسان از متد قالب گیری خشک استفاده کردند. وقتی این متد استفاده می شود، سنگ دندان با استفاده از یک غربال تجاری در رد کفش و لاستیک غربال می شود و سپس آب خنک برروی آن به آرامی پاشیده می شود. این روش به دلیل در دسترس بودن مواد قالب گیری و ارزان بودن و ساده بودن روش نسبت به سایر متدها ارجحیت دارند. قالب گیری از آثار به جامانده در برف در اسرع وقت باید انجام شود زیرا که در اثر گرمای آفتاب و باد و آلوده کننده ها از بین خواهد رفت. در بعضی از پرونده های واقعی به طور استثنا از آثار کفش به جامانده بر روی پوست مقتول نسبت به شناسایی مجرم از طریق مارک کفش و یا نقوش کفش استفاده شده است. اگرچه برند کفش در آثار به جامانده در شناسایی مجرم اثر بخش است لیکن به دلیل فراوانی کارخانجات تولید کفش، اثر بخشی بانک اطلاعات نقوش کفش کمتر از بانک اطلاعات لاستیک خودروها می باشد. مطالعات نشان می دهد فشار هوا و وزن بار خودرو در آثار رد لاستیک به جا مانده، اثر گذار می باشد.

    در ایران، پلیس آگاهی گام مؤثری در کنترل مجرمان و مکان های جرم خیز برداشته است. اگر چه بررسی همه صحنه های جرم از قوانین عمومی برای جستجو، ثبت و ضبط پیروی می کنند، اما صحنه های جرم متنوع هستند و جستجو در هر صحنه، به روش منحصر به فرد خود نیاز دارد.تعداد صحنه های جرمی که افسران پلیس ممکن است با آنها مواجه شوند شامل قتل، سرقت به عنف، سرقت مسلحانه، زورگیری، کیف قاپی، تجاوز به عنف، خودکشی، گازگرفتگی، مسمومیت عمومی، آتش سوزی عمومی، انفجارات، سقوط هواپیما، جرائم خاص و رایانه ای و حتی شکار غیرقانونی است. بر این اساس، ضروری است در این صحنه های جرم آثار و مدارکی را که می تواند منجر به کشف علمی جرم و شناسایی هویت مجرمان شود(4)، به روش فنی جمع آوری و به آزمایشگاه تحقیقات جنایی فرستاد. بیشترین مدارکی که در صحنه های جرم به جا می ماند و ممکن است بررسی و مطالعه آنها به تعیین هویت مجرم منتهی شود، اثر انگشت، خون، بزاق، تار مو، اسپرم، الیاف، شیشه، داروها، مواد مخدر، سموم، آلات قتاله، اسلحه و گلوله و پوکه، طناب، دکمه، دست نوشته ها، رنگ، اثر لاستیک و اثر کفش است. پلیس آگاهی بر اساس فرضیه مرکزی چرخه بررسی صحنه جرم تا دادگاه، بیش از 700 تکنسین زن و مرد را آموزش داده و 400 اکیپ بررسی صحنه جرم و آزمایشگاه تحقیقات جنایی را به پیشرفته ترین تجهیزات مجهز کرده است.همچنین بانک های اطلاعاتی آثار انگشتان، عکس زندانیان،گلوله و پوکه، نقوش لاستیک خودروها، سموم و مواد شیمیایی، بانک اطلاعات DNA، بانک اطلاعات رنگ و شیشه خودروها و عملیاتی کردن سامانه GPS به منظور ثبت موقعیت جغرافیایی صحنه جرم ایجاد شده است.

                کلیدواژه ها:

    آثار کفش و لاستیک، قالب گیری، معرف های شیمیائی، ژلاتین.

                    منابع:

     

    1.     Morgan-Smith RK, Elliot DA and Adam H. Enhancement of Aged Shoeprints in Blood. Journal of Forensic Identification; 2009.pp.45-50.

    2.    Smith MB. Forensic Analysis of Footwear Impression Evidence. Forensic Science Communications; 2009.p.3 http://www.fbi.gov/hq/lab/fsc/backissu/july2009/review/2009_07_review02.ht m

    3.     Wolfe JR. Sulphur Cement: A New Material for Casting Snow Impression Evidence. Journal of Forensic Identification, 2008.pp. 485-498.

    4.    سلطانی لردگانی احمد. ارزیابی کارایی زیست فناوری در کشف علمی جرایم. فصلنامه کارآگاه، دوره دوم،شماره ششم؛1388، صص 72-48

نظر شما