You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • قاچاق فرآوردهاي نفتي(قاچاق سوخت) / smugglingFuel   of pertoleum   smuggling

    قاچاق فرآوردهای نفتی (قاچاق سوخت) عبارت است از صادرکردن سوخت از کشور به صورت غیر قانونی و حمل سوخت اضافی، داشتن باک اضافه یا هرگونه حمل سوخت اضافه بر باک استاندارد برای خودروها اعم از اینکه به صورت باک اضافی، جاسازی در خودرو، حمل مظروف یا به هر طریق دیگری به منظور خروج از کشور(1).

    به دلیل پرداخت یارانه به سوخت، قیمت (فرآورده­های نفتی) در داخل کشور با آن طرف مرز، در کشورهای همجوار نظیر پاکستان، افغانستان، ترکیه وسایر کشورها اختلاف فاحشی دارد، این تفاوت قیمت موجب تقاضای فراوان فرآورده های نفتی در سایر کشورها خصوصاً در کشورهای هم­جوار شده، و زمینه های قاچاق فرآورده های نفتی به کشورهای هم جوار و حتی جهانی را در مناطق مذکور فراهم کرده است. فرآورده های نفتی یارانه ای عبارت است از کلیه فرآورده های نفتی ( نفت، بنزین، نفت و گاز و ...) که دولت آن را کمتر از قیمت تمام شده یا با پرداخت یارانه به بهره برداران واگذار می کند.


    مطابق دستورالعمل پيشگيري و مبارزه با قاچاق و عرضه خارج از شبكۀ فرآورده هاي نفتي يارانه ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز، حمل سوخت اضافي، داشتن باك اضافه يا هرگونه حمل سوخت اضافه بر باك استاندارد براي خودروها اعم از اينكه به صورت باك اضافي، جا سازي در خودرو، حمل مظروف يا به هرطريق ديگر باشد ممنوع و درصورت مشاهده، خودرو متوقف و برابر مقررات برخورد ميشود و اينگونه خودروها در صورت ورود به مبادي گمركي براي خروج از كشور به اتهام قاچاق تحت تعقيب قرار مي-گيرند (2).

    شرکتهای ملی پخش فرآوردهای نفتی موظف است  مسیر حرکت هر خودرو حامل مواد نفتی، ذکر نام شهرستان های اصلی مسیر از مبدأ تحویل تا نقطۀ واگذاری، همچنین زمان تحویل سوخت به راننده را در مبادی انبارهای شرکت نفت دقیقاً مشخص و در بارنامه قید کند و راننده موظف است دقیقاً در مسیر و زمان قید شده حرکت کند و سوخت را در زمان مقرر به نقطۀ مقصد پیش بینی شده تحویل دهد(3). هر شناوری که فرآورده های یارانه ای را به نقطهای دیگر غیر از مقصد انتقال دهد یا از مسیر تعیین شده منحرف یا به فروش برساند به ظن قاچاق یا عرضۀ خارج از شبکه متوقف می شود(4).

    در قاچاق سوخت، رانندگان کامیون ها و اتومبیل های سبک که پس از سوخت گیری در پمپ بنزین اقدام به تخلیه و فروش سوخت می-کنند، تامین کنندگان اصلی سوخت قاچاق بدوکیها و چتر بازان (عاملان قاچاق) هستند.قاچاق سوخت پس از ذخیره سازی مقادیر زیادی از طریق کامیون هایی که مخزنی اضافی (باک اضافی) در کنار باک تعبیه شده، حمل میشود  و به مرز انتقال مییابد. در مناطق صعب العبور و کوهستانی قاچاق سوخت به صورت حمل با گالن و با استفاده از چارپایان و کوله بری صورت می گیرد (5).

    استفاده ازاسناد ومدارك جعلي، قاچاق سوخت (گازوئيل) به جاي هيدروكربنات و روغن روانكاري، توزيع خارج از شبكۀ فرآورده-هاي نفتي در جايگاه هاي عرضۀ فرآورده هاي نفتي از طریق كارت هوشمند خودروهايي كه به خارج از كشور در تردد  هستند، حمل سوخت قاچاق با استفاده از خودروهاي پلاك مخدوش، تعبیه باك و مخزن اضافي، استفاده بارنامه های جعلی، تخليه سرباري نفت كش-ها و قاچاق سوخت تحت پوشش صادرات مشتقات نفتي از طريق گمركات مرزي استان به کشورهای همجوار  و... از مهم ترین شیوه و شگرد های قاچاق فرآورده های نفتی است(6).

    برابر دستورالعمل ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز، در صورت هر گونه حمل منبع یا  ظرف اضافي سوخت توسط شناورها، واحدهاي انتظامي موظف اند اين گونه ظروف و سوخت را جمع آوري و متخلفان را حسب مورد به ظن قاچاق يا عرضۀ خارج از شبكه تحت پيگيری قانوني قرار دهند. همچنين در صورت شناسايي شناوري كه فرآورده هاي نفتي يارانه اي را به نقطه اي ديگر غير از مقصد انتقال دهد يا از مسير تعيين شده  شود  يا به فروش برساند به ظن قاچاق يا عرضه خارج از شبكه، توقيف می شود  و ضمن تشكيل پرونده، مراتب برای اعمال قانون به مراجع قضايي يا تعزيرات حكومتي ارسال و تاصدور حكم قانوني، پرونده متشكله  پيگيري  میشود؛ علاوه بر آن، گزارش تخلف ناخدا و شناور به سازمان بنادر و دريانوردي و شركت شيلات جهت اعمال تنبيهات ارسال می شود(5).

    از جمله اقدامات پلیس مبارزه با قاچاق کالا و ارز در مبارزه با قاچاق سوخت و عرضۀ خارج از شبکۀ فرآورده های نفتی اجرای طرح های عملیاتی در سطح استانی و سراسری است. بازدید و نظارت بر واحدهای سهمیه  بگیران سوخت یارانهای و بازدید از جایگاه های سوخت، گشت دریایی و کنترل شناورهای مظنون به حمل قاچاق سوخت، بررسی اسناد و مدارک تانکرهای سوخت از دیگر اقدامات پلیس مبارزه با قاچاق کالا و ارز در مبارزه با قاچاق سوخت است.(7)

    کلید واژه ها

    قاچاق سوخت، فرآورده هاي نفتي، باك اضافه، بدوكي ها، چر باز،پلیس.

    ارجاعات

    1- دستورالعمل پيشگيري و مبارزه با قاچاق و عرضۀ خارج از شبكۀ فرآوردههاي نفتي يارانه اي، ستاد مبارزه با قاچاق كالا و ارز مورخه 8/4/ 1388.

    2- بیابانی، غلامحسین و نادعلی سلطانی. قاچاق کالا. نشر کارآگاه، 1386، ص 367.

    3- اصلاحیه دستورالعمل پیشگیری و مقابله با عرضۀ خارج از شبکه و قاچاق سوخت، ماده 28 فصل پنجم

    4- احمدي، عبدالله. جرم قاچاق. نشر ميزان، 1382، ص .130 واژه نامۀ اقتصاد پنهان. معاونت پژوهش وآمارو اطلاعات ستاد مركزي مبارزه با قاچاق كالا و ارز،1388، ص88.

    5- دستورالعمل پيشگيري و مبارزه با قاچاق و عرضه خارج از شبكه فرآورده هاي نفتي يارانه اي، ستاد مبارزه با قاچاق كالا و ارز مورخه 8/4/ 1388، صص 34-30

    6- سيف، اله مراد.  قاچاق كالا در ايران. مركزپژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي،  1387، ص77.

    7- دستورالعمل پيشگيري و مبارزه با قاچاق و عرضه خارج از شبكه فرآورده هاي نفتي يارانه اي، ستاد مبارزه با قاچاق كالا و ارز مورخه 8/4/ 1388، تبصرۀ 9.

نظر شما