You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • اسناد خلاف واقع   False documents

    اسناد خلاف واقع عبارت است از اسنادی است که در آن خصوصیات کالای ذکر شده از حیث نوع، جنس، تعداد و وزن با کالاهای اظهار یا کشف شده تطبیق ننماید یا جعلی باشد (1).

    طبق ماده 1284 قانون مدني، سند عبارت است از هر نوشته­ای که درمقام دعوي يا دفاع، قابل استناد باشد . در قانون امور گمركي  در تعریف اسناد خلاف واقع آمده است: اسناد خلاف واقع اسناد و سياهۀ نادرستی است كه در آن خصوصيات كالايي ذكر شده باشد كه با نوع جنس وخصوصيات كالاهاي اظهار شده تطبيق نکند يا جعلي باشد (2) به عبارت دیگر اسناد خلاف واقع شامل اسناد و سياهه­اي است كه در آن خصوصيات و نوع كالایی  که برای ورود یا خروج  به نهادهاي رسمي (مانند گمرك) ارائه گردیده است، با نوع جنس و خصوصيات كالایی که اظهار شده بود، مطابقت ندارد (3). منظور از اظهار مندرج در قانون امور گمرکی عبارت است از، ذکر اوصاف( مشخصات کیفی) و مشخصات کامل کالا در اظهارنامه تسلیمی به گمرک، به شکلی که با توجه به اوصاف و مشخصات کالای اظهار شده مشخص و از غیر آن به نحو روشن متمایز گردد .(4)

     

     با توجه به تعریف اظهار و نحوۀ اظهار، تعریف اسناد خلاف واقع، یعنی اسنادی که در آن خصوصیات كالا به طور صحيح و اظهارشده،  قيد نشده باشد و صاحب كالا به دليل عدم تصريح خصوصيات به زيان دولت اقدام و كالاي ديگري (نه همان كالا) را با حقوق گمركي و سود بازرگاني وعوارض كمتر اظهارنموده، ترخيص کند. به عنوان مثال در اسناد خلاف واقع، خصوصيات كالايي ذکر شده باشد که با نوع جنس (مثل پارچه كتاني به جاي پارچه ابريشمي) وخصوصيات كالاي اظهار شده (مانند تراكم، عرض و...) تطبيق ندارد. مانند اینکه در اسناد خرید و حمل نوع کالا، داروی مشمول معافیت (فصل 30 تعرفه) قید شده، ولی در اظهار کالا عبارت باشد از پودر مخصوص مصارف غذایی (مثل پودر بستنی با تعرفۀ غیر معافی) که مشمول تعرفۀ بالاتری است. وارد کننده از این طریق با توسل به این اسناد خلاف واقع موفق به کسب حکم معافیت از مقام صلاحیتدار مربوط شده است.

    با توجه به آنچه بیان شده است، اسناد خلاف واقع همان عدم قید خصوصیات کالا به طور صحیح و مجزاست و صاحب کالا از عدم تصریح کالا با به کارگیری شگردهای خاص و تجربی به زیان دولت، آگاهانه اقدام به کم اظهاری، تغییر تعرفه گمرکی و انتخاب ردیف پرداختی کمتر، فرار از مجوزهای قانونی و مقرراتی و انتخاب کوتاه ترین مسیرهای قانون گریزی، ضربه جدی و بنیانی را به اهداف گمرک به عنوان مرزبان اقتصادی کشور در دریافت سود و حقوق دولت وارد می­آورد.

    استفاده از اسناد خلاف واقع در مواردي است كه كالاي مجازي تحت عنوان كالاي مجاز ديگري كه حقوق گمركي و سود بازرگاني آن كمتر است با نام ديگر اظهار مي­گردد. به عبارت ديگر كالاي مجاز يا مجاز مشروطي تحت عنوان كالاي مجاز يا مجاز مشروط ديگري كه جمع حقوق ورودي آن كمتر است با نام ديگر و با استفاده از اسناد خلاف واقع به گمرك اظهار مي­شود. بنابراین در اسناد خلاف واقع، فرد وارد کننده کالا، چیزی را اظهار می­کند كه عملاً طبق مستندات مورد قبول نيست. مثلا گوشی تلفن همراه را با مدل پایین تر اظهار می­کنند ولي مدل بالاتر می آورند. پوشاکی را که برند معروف دارند ساخت چین اظهار می­کنند، یا کریستال را شیشه اطلاق مي­كنند.

     در شیوۀ قاچاق با اسناد خلاف واقع، فرد با تمسک به تهیه اسناد رسمی اما خلاف واقع به سهولت کالا را از این مبادی خارج می­کند؛ یعنی اسناد تهیه شده مطابق یا مشخصات کالاهای صادراتی یا وارداتی مثل نوع، جنس، اندازه، وزن، تعداد و غیره نیست. معمولاً اين شيوه قاچاق كالا در مبادي گمركي در خصوص كالاهايي رخ مي دهد كه از لحاظ شكلي شبيه به هم يا آن كالاها بدون وجود كاتالوگ، بروشور و... شناخته شده نیستند ومأخذ حقوق ورودي متعلقه به آن كالاها نيز متفاوت است(مانند ماشين آلات، تجهيزات فني) وهمچنين بيشتر مربوط به  طبقه بندي اقلام و كالاهايي است كه صرف نظر از تباني احتمالي، عمدتاً ناشي از ضعف و ناآگاهي ارزيابان گمرك در شناسايي دقيق كالاها و با توجه به اظهارات و توضيحات كذب صاحبان كالا دربارۀ خصوصيات كالاها و به ويژه اقلامي مانند چگونگي عملكرد دستگاه­ها، ماشين آلات و غیره است. (5). به استناد قوانین  در صورت کشف و پی بردن به غیر واقعی بودن اسناد و عدم مطابقت آنها با مقررات گمرکی با متخلف یا متخلفین به عنوان قاچاقچی برخورد خواهد شد.

    مطابق ماده 113قانون امور گمرکی ارائه اسناد خلاف واقع در موارد زیر قاچاق محسوب می­شود: الف) در مواردی که ارائه اسناد خلاف و غیر واقعی که دلالت بر خروج  وسايل نقليه و كالا از قلمرو گمركي يا تحويل آنها به گمرك داشته باشند .ب) كالاي مجاز يا مجاز مشروطي كه تحت عنوان كالاي مجاز يا مجاز مشروط ديگري كه جمع حقوق ورودي آن كمتر است با نام ديگر و با استفاده از اسناد خلاف واقع اظهار شود.ج) کالاهایی که با استفاده از شمول معافیت با تسلیم اظهارنامه خلاف یا اسناد خلاف و غیر واقعی و یا با ارائه مجوز های جعلی به گمرک اظهار شود مشمول قاچاق می­گردد .  

    کلید واژه­ها

     اسناد، جعل، قاچاق، حقوق گمركي، اظهارنامه، تخلف گمرکی، اظهارنامه.

    ارجاعات

    1- قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز (1392) بند (ز) ماده (1).

    2- بند ح ماده 113 قانون امور گمركي مصوب سال 1390

    3- واژه نامۀ اقتصاد پنهان. انتشارات معاونت پژوهش آمار و اطلاعات، ص 14.

    4- نويدي، علي و  مهرداد جمال ارونقي. مجموعه كامل قوانين و مقررات امور گمركي. انتشارات شركت چاپ و نشر بازرگاني، چاپ اول، 1385، صص148-143.

    5- احمدي، عبدالله. جرم قاچاق. نشر ميزان، 1382،ص158.

     

نظر شما