You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • عنوان: ابزار مصرف موادمخدر      

    معرف:

    معادل انگلیسی: Drug Paraphernalia

    تعریف: ابزار مصرف موادمخدر، شامل ادوات و وسایلی می‌شود که در مصرف انواع مختلف موادمخدر کاربرد دارند (احتشامی، 1385).

    متن:

    برای استعمال مواد اعتیادآور، از وسایل و ابزار خاصی استفاده می‌شود که برخی از آنها سابقه ي طولانی و تاریخی دارند. تنوع شکلی ابزار مصرف موادمخدر در سراسر دنیا زیاد ولی ساختار و کارکرد آنها عموماً یکسان است. لیست تفصیلی ابزار، ادوات یا آلات رایج مصرف موادمخدر به شرح زير است (کاکويی، 1385: 51):


    سیخ، سنجاق، پایپ، لوله، گیره و فندک از ابتدایی‌ترین تجهیزات سوء‌مصرف موادمخدر هستند.

    وافور: ابزاری برای استعمال تریاک است که از یک لوله و یک حقه تشکیل شده است. لوله ي وافور از جنس چوب و خراطی شده است و حقه ي وافور معمولاً از جنس سفال، سنگ، سرامیک یا چینی است. حقۀ وافور به شکل کروی و توخالی است. روی این حقه سوراخ کوچکی تعبیه شده است که به فضای داخلی حقه راه دارد. تریاک برای تدخین در کنار این سوراخ چسبانده می‌شود. بخارها و دود حاصل از حرارت دادن تریاک از طریق این سوراخ وارد فضای داخلی حقه شده و سرد می‌شود و سپس از طریق لوله به دهان مصرف کننده هدایت می‌شود. تریاک مذاب و سوخته تریاک نیز از طریق همین سوراخ وارد فضای داخلی حقه شده و در آن‌جا جمع می‌شود. حقه و لوله ي وافور به صورت پیچی به‌هم وصل شده‌اند که در مواقع لزوم می‌توان آنها را از هم جدا کرد و سوخته جمع شده ي داخل حقه را خالی کرد؛ به هرحال، برای استعمال تریاک از طريق وافور، مقدار زیادی تریاک استفاده می‌شود. افرادي كه با این ابزار تریاک را مصرف مي كنند، آن را به صورت لول (حدود 20 گرم) یا سیر (75 گرم) تهيه می‌کنند.

    قلیان‌های دست‌ساز: یکی دیگر از وسایلی که برای تدخین تریاک استفاده می‌شود، قلیان‌های دست‌ساز است که به «قل‌قلی» معروف شده‌اند. این قلیان‌ها یک محفظه برای نگهداری آب دارند که معمولا ظروف شیشه‌ای یا پلاستیکی دست دوم مثل ظروف نگهداری مربا یا بطری‌های یک‌بار مصرف نوشابه‌ها هستند. روی این محفظه دو سوراخ تعبیه شده است. تریاک را بالای یکی از این سوراخ‌ها نگه داشته و حرارت می‌دهند. دود و بخار حاصل از حرارت، از طریق لوله‌ای که داخل این سوراخ قرار دارد، وارد محفظه شده و از طریق لوله دیگر با مکش وارد دهان مصرف‌کننده می‌شود.

    نگاری: شکل ظاهری این ابزار، شبیه چپق است. این دستگاه از یک لوله توخالی به طول تقریبي نیم متر تشکیل شده که یک سر آن بسته بوده و سر دیگر را مانند وافور به لب می‌گذارند. نزدیک به انتهای لوله بسته شده، قطعه اي چینی یا سفالی یا سرامیکی‌ نصب شده‌است. این قطعه کارکردی شبیه به حقه وافور، ولی سوراخ‌های درشت‌تری دارد و بزرگ‌تر است. به این قطعه چلم (چلیم یا چیلیم) گفته می‌شود. این قطعه توسط یک بست (معمولاً فلزی) و واشر به لوله متصل می‌شود. شیره روی چلم مالیده و با شعله چراغ یا شمع حرارت داده می‌شود. مصرف کننده به دلیل اثر نشئه‌زایی  فراوان شیره، معمولاً به صورت دراز کش قسمت انتهای لوله را به‌ دهان می‌گیرد. بخارها و دود حاصل از این حرارت از طریق لوله به دهان مصرف کننده هدایت می‌شود.

    پایپ[1]: برای استعمال دود و بخار مواد اعتیادآور صنعتی مثل کراک، شیشه و غیره، از این ابزار شیشه‌ای استفاده می‌شود. روش استعمال به این صورت است که ماده اعتیادآور را در حباب پایپ می‌ریزند و آن‌را با فندک حرارت می‌دهند. دود و بخارهای حاصل با استفاده از مکش از طریق لوله به دهان مصرف کننده هدایت می‌شود.

    طبقه‌بنده آلات و ادوات مصرف به تفکیک مواد اعتیادآور رایج

    تریاک

    عمده تجهیزات مصرف تریاک یا مشتقات دست اول آن، اعم از شیره و سوخته سابقه تاریخی دارند و مصرف این ماده مخدر غالباً زمان‌بر است.

    ادوات مصرف تریاک و شیره: وافور، چپق، قل‌قلی یا قلیان‌های دست‌ساز، نگاری یا نی‌دوده، سیخ و سنگ، سرنگ، فندک یا چراغ الکلی.


    وافور و چپق از ابزارهای مصرف تریاک هستند

    ماری‌جوانا[2]، گراس[3] یا گل[4]

    ماری‌جوانا یا برگ و گل گیاه‌ شاهدانه، ماده مخدری بسیار محرک است كه آثار و عوارض بسیار مخربي بر بدن و ذهن مصرف‌کننده دارد.

    ادوات و انواع مصرف: سیگار پیچ، پایپ، بونگ (شبیه قلیان یا قل‌قلی)، سیگار الکترونیک، فندک (ابادینسکی،  1384: 163-153).

     


    بونگ[5] به‌عنوان فیلتر و تلطیف کننده دود استفاده‌شده و ساختاری شبیه قلیان یا قل‌قلی دارد

    هرويین

    ادوات و انواع مصرف: سرنگ، فتیله دستمال‌کاغذی و زرورق، قاشق کوچك و فندک (میلر،2002).


    استنشاق موادمخدر از راه بینی یکی از سریع‌ترین راه‌های جذب این مواد است.

     

    کوکايین[6]

    ادوات و انواع مصرف: پایپ، آینه، قاشق کوچک، نی پلاستیکی، کاغذ لول، تیغ، فندک.

    (قرص‌ها) اکستازی[7]، ال‌اس‌دی[8]، متیلن‌دی‌اکسی‌متامفتامین[9]

    ادوات و انواع مصرف: ماسک، دستبند نوری، انواع نوشیدنی‌های الکلی و غیرالکلی.

    مواد استنشاقی

    ادوات و انواع مصرف: تکه‌های دستمال، بادکنک، انواع افشانه‌های چسب و رنگ دارای مواد محرک (اختیاری، 1388).


    استنشاق مستقیم و غیرمستقیم مواد استنشاقی، یکی از ارزان‌ترین و کم‌خطر‌ترین روش‌های سوء‌مصرف است.

    ملاحظات قانونی در حمل و نگهداری ابزار و ادوات مصرف موادمخدر

    ماده 20 قانون مبارزه با مواد مخدر و روانگردان مصوب سال 1389 مقرر می‌دارد:

    «هركس آلات و ادوات مخصوص توليد يا استعمال مواد مخدر يا روان‌گردان‌هاي صنعتي غیر دارویی را وارد كند، بسازد، خريد يا فروش كند، علاوه بر ضبط آنها به یک‌میلیون تا پنج‌ميليون ريال جزاي نقدي و ده تا پنجاه ضربۀ شلاق محكوم مي‌شود. مرتكبان نگهداري، اخفا يا حمل آلات و ادوات استعمال مواد مخدر، علاوه بر ضبط آنها به ازاي هر عدد، صد تا پانصد هزار ريال جزاي نقدي يا پنج تا بيست ضربه شلاق محكوم مي‌شوند. عتايق از شمول اين ماده مستثنا هستند"؛ بنابراين، مأموران ناجا در مأموریت‌های محوله مکلف به ضبط این ادوات شده‌اند (قانون مبارزه با موادمخدر، 1389: ماده 20).

    واژه‌هاي كليدي:

    ابزار‌های مصرف مواد مخدر، ادوات استعمال مواد مخدر، موادمخدر.

    ارجاعات

    ابادینسکی، هوارد(1384). مواد مخدر نگاهی اجمالی. ترجمۀ جلیل کریمی و دیگران. تهران: ستاد مبارزه با مواد مخدر ریاست جمهوری .

    احتشامی، علی(1385). کلیات و طبقه‌بندی مواد مخدر. تهران: دانشگاه علوم انتظامی.

    اختیاری، حامد(1388). آشنايي با مواد اصلي اعتياد آور در ايران، راهنماي خانواده‌ها. تهران: انتشارات مهرو ماه نو.

    قانون مبارزه با مواد مخدر و روانگردان مصوب سال 1389.

    کاکویی، عیسی(1385). گامی در شناخت مواد مخدر و روان‌گردان. تهران: دانشگاه علوم انتظامی.

    Miller, R. Lawrence. (2002). THE ENCYCLOPEDIA OF ADDICTIVE DRUGS. Connecticut: Greenwood Publishing Group.

     



    [1] - Pipe

    [2] - Marijuana

    [3] - grass

    [4] - flower

    [5]- Bong

    [6] - Cocaine

    [7]- ECSTASY

    [8] - LSD

    [9] - MDMA

     

نظر شما