You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • چرس    Cannabis resin; Charas

     

    به استناد بند «د» ماده 1 معاهدۀ واحد 1961 سازمان ملل در خصوص مواد مخدر، اصطلاح «چرس» يعني رزين جدا شده از گياه شاهدانه اعم از خام يا تصفيه شده. (1 )

    از قسمت‌های مختلف گیاه شاهدانه، مواد توهم‌زا تهیه می‌کنند. میزان توهم حاصل از مصرف این فرآورده‌ها، به مقدار کانابینوئیدهای موجود در آن، بستگی دارد. مهم‌ترین کانابینوئیدی که از گیاه شاهدانه به‌دست می‌آید، تتراهیدروکانابینول (THC)  است. صمغی را که از سرشاخه‌ها و گل های گیاه شاهدانه ترشح می‌شود؛ جمع‌آوری می‌کنند و از آن، مادۀ توهم‌زایی تهیه می‌کنند که چرس یا صمغ شاهدانه نامیده می‌شود. (2 ) برای جمع‌آوری این ترشحات به چند روش عمل می‌کنند: 1) کارگران با لباس چرمی در مزرعه شاهدانه حرکت می‌کنند و خود را به گیاه می‌مالند تا صمغ به لباس چرمی بچسبد. وقتی از مزرعه خارج می‌شوند، صمغ چسبیده به لباس را از آن جدا می‌کنند. 2) شاخه‌های گیاه را از زمین جدا کرده و به دیوار یا تنه درختان می‌کوبند. صمغ چسبیده به دیوار یا تنه درخت را جمع‌آوری می‌کنند. ( 3) 3) سرشاخه‌های صمغ دار را در آب جوش می‌ریزند و سپس صمغ شناور روی سطح آب را جمع‌آوری می‌کنند. (4 )

    چرس به اشکال مختلف تخته‌ای، لواشکی، کیکی، توپی یا اشکال دست‌ساخته دیگر عرضه می‌شود. چرس صمغی کشسان به رنگ سبز حنایی متمایل به قهوه‌ای یا قهوه‌ای تیره است که بوی تند و زننده‌ای دارد. برای استعمال این ماده ابتدا کمی آن را حرارت می‌دهند و به شکل پودر در می‌آورند و سپس به همراه توتون در سیگار می‌ریزند یا با تنباکو مخلوط کرده و با پیپ می‌کشند. ( 5)

     

    چرس حاوی حدود 10 درصد THC است پس همانند این کانابینوئید می‌تواند باعث تغییر رنگ معرف‌های شیمیایی شود. یکی از آزمایش های پیش فرض برای این دسته از مواد توهم‌زا آزمایش دوکنوا – لوین است. معرف دوکنوا – لوین، سه قسمت دارد: محلول A، مخلوطی از 1 درصد استالدئید (CH3CHO) و 2 درصد وانیلین [(CH3O)(OH)C6H3CHO] در اتانول است. محلول B، هیدروکلریک اسید غلیظ و محلول C، کلروفرم خالص است. هنگامی که این سه محلول را به نمونه موردنظر اضافه می­کنند، چند لایه ایجاد می­شود که لایه سنگین تر آن، کلروفرم است. اگر این لایه به رنگ بنفش درآید، وجود ماری جوانا در نمونه اثبات می­شود. اما این آزمایش نیز مانند سایر آزمایش های پیش فرض، به ماری جوانا اختصاص ندارد و با انواع مواد گیاهی، نتایج مشابهی نشان می دهد. ( 6) معرف Fast Blue Salt در حضور این ماده به رنگ صورتی در می‌آید. این معرف در ایران بیشتر استفاده می‌شود. ( 7)

    آثار مصرف فراورده‌هاي گياه شاهدانه به عواملي چون مقدار THC موجود در ماده، روش مصرف و وضعيت جسمي و روحي مصرف‌كننده بستگي دارد. به طوري­كه اگر از مجراي تنفسي جذب شود بعد از چند دقيقه آثار آن ظاهر شده و پايداري اثر طولاني‌تري در بدن دارد.

    آثارمصرف مواد توهم‌زا را به سه دسته تقسيم مي‌كنند:

    تأثيرات كوتاه مدت:

    1-     بالا رفتن ضربان قلب و افزايش ناگهاني فشار خون .

    2-     پرخوني عضوها شامل قرمز شدن سفيدي چشم و گونه‌ها.

    3-     عضلاني شدن ماهيچه‌ها.

    4-     احساس سبكبالي و راحتي بيشتر در ارتباط با ديگران.

    5-     حس آرامش و خيال‌پردازي در شخص كه موجب كنار رفتن پرده سانسور، تضعيف وجدان و در نتيجه ظهور اميال و هيجانات جنسي توأم با توهمات سمعي و بصري مي‌شود.

    6-     عدم تشخيص صحيح گذشت زمان و نيز عدم تشخيص فاصله‌ها.

    7-     بي‌ثباتي در رفتار شامل خنده‌هاي بي‌مورد و گريه‌هاي ناگهاني، جيغ كشيدن، رنگ پريدگي و خشك شدن دهان.

    تأثيرات ميان مدت :

    1-     افزايش اشتها و توجه به غذاهاي با محتواي شيرين .

    2-     هرج و مرج در ادراك، شك و ترديد نسبت به نزديكان، خيالبافي، توهم، اضطراب شديد و گوشه‌گيري.

    3-     لرزش، تعريق شديد، هذيان، حساسيت شديد نسبت به نور، پایين آمدن قدرت تحمل.

    تأثيرات دراز مدت :

    آثاری هستند كه پس از مصرف اين مواد در مدت زمان طولاني حادث مي‌شود كه بعضي از آنها عبارت اند از:

    1-     كاهش هورمون تستسترون (هورمون مردانگي) در مردان كه باعث كاهش تمايلات جنسي شده و در بلندمدت مي‌تواند حالت ناتواني جسمي را ايجاد كند. برعكس باعث افزايش اين هورمون در دختران شده و منجر به پيدايش جوش و موهاي ضخيم و درشت در صورت و بدن آنها مي‌شود .

    2-     افزايش ميزان هورمون استروژن (هورمون زنانگي) در مردان و كاهش آن در زنان كه موجب تغييرات فيزيولوژيكي در مردان و زنان مي‌شود.

    3- از بين بردن حافظه مخصوصاً حافظه نزديك، كاهش ضريب هوشي (IQ).

    4- برهم زدن نظم قاعدگي زنان، تأثير بر جنين و غير طبيعي نمودن نوزاد يا حتي سقط جنين.

    5- التهاب نايژك­ها، بيماري­هاي تنفسي، احتمال بروز سرطان در مجاري تنفسي. ( 8)

    کلید واژه‌ها

    شاهدانه، چرس، صمغ شاهدانه.

    ارجاعات

    1-     قانون الحاق جمهوری اسلامی ایران به معاهده واحده 1961 سازمان ملل موجود در وبگاه مجمع تشخیص مصلحت نظام به آدرس:

                            http://old.maslahat.ir/Contents.aspx?p=23bea1b5-1fd7-4d9a-b6f9-2318ceed3925

    2-     ابادینسکی، هوارد. مواد مخدر نگاهی اجمالی .ترجمۀجلیل کریمی و دیگران، تهران: ستاد مبارزه با مواد مخدر ریاست جمهوری، 1384، ص198.

    3-     احتشامی، علی. کلیات و طبقه‌بندی مواد مخدر. تهران: دانشگاه علوم انتظامی،1385،صص 45-44

    4-     دفتر مقابله با جرم و مواد مخدر سازمان ملل. اصطلاحات و اطلاعات مواد مخدر. ترجمۀ حسین نوری‌نژاد، تهران: دفتر تحقیقات کاربردی پلیس مبارزه با مواد مخدر، 1390، ص15.

    5-     همان (3)

    6-     نیوتن، دیوید ای. شیمی جنایی.  ترجمۀ علی احتشامی، تهران: دانشگاه علوم انتظامی، 1390، ص121.

    7-     همان (3)

    8-     همان (3).صص 69-67

نظر شما