You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • عنوان: هروئین و پیش ­سازهای آن

    معرف

    1. معادل انگلیسی: heroine and its precursors

    2. تعریف

    تعریف لغوی: هروئین در لغت به­معنی زن قهرمان یا زنی است که به خاطر انجام کاری شجاعانه یا تحقق چیزی عالی تحسین شده است. همچنین به شخصیت اصلی زن در یک کتاب یا فیلم گفته می­شود که معمولاً خوب است(دیکشنری کمبریج، 2019).

    تعریف اصطلاحی: هروئین یا دی استیل مرفین، مادۀ نیمه­صنعتی است که از مرفین ساخته می‌شود (دفتر مقابله با جرم و مواد مخدر سازمان ملل،36:1390). هروئین همچنین با نام دیامورفین[1] شناخته می‌شود.

    «پیش­ساز» ترکیبی است که در یک واکنش شیمیایی شرکت کرده و یک ترکیب دیگر را تولید می‌کند.

    متن

    بر اساس آیات و روایات و مبانی عقلی که پایه و اساس استنباط احکام شرعی اسلام می‌باشند «استفاده از مواد مخدر با توجه به آثار سوءشان از قبیل ضررهای شخصی و اجتماعی فراوانی که بر استعمال آنها مترتب می‌شود، حرام است و به­همین دلیل کسب درآمد با آنها از طریق حمل­و­نقل و نگهداری و خریدو فروش و غیر آن هم حرام است» (خامنه‌ای، سید علی، 1394: 312)

    یکی از آیاتی که حرمت استعمال مواد مخدر را به اثبات می‌رساند، آیه 29 سوره مبارکه نساء[2] است که بر اساس آن، قتل نفس از نظر شرعی ممنوع و حرام است. مصرف مواد مخدر، باعث ضرر و به خطر افتادن سلامت و تندرستی می‌شود و این موضوع از نظر پزشکی به اثبات رسیده است، لذا استفاده از آنها حرام است.

    همچنین در آیه 195 سوره مبارکه بقره[3] آمده است: «با دست خویش خود را به مهلکه نیفکنید.» اعتیاد به مواد مخدر یکی از بزرگ­ترین مصادیق هلاکت و نابودی است. علاوه بر این، داشتن عزت نفس و کرامت انسانی که در اسلام بر آن بسیار تأکید شده است، با مصرف مواد مخدر در معرض تهدید قرار می‌گیرد. همان­گونه که استعمال مواد مخدر از منظر قرآنی ممنوع و ناپسند است، در روایات نیز بر این ممنوعیت تأکید شده است. تقریباً تمام مراجع در حرام بودن مواد مخدر اتفاق­نظر دارند (هاشمی و میرزایی نژاد،52:1397؛ سلمانپور،120:1382).

    هر سال، نیروی انتظامی مقدار زیادی مواد مخدر از قاچاقچیان و خرده­فروشان کشف و ضبط می‌کند که از جمله خطرناک‌ترین آنها، هروئین است.

     هروئین یکی از مشتقات نیمه­صنعتی مرفین[4] است که با استیل دار کردن[5] (وارد کردن رادیکال استیل در یک مولکول آلی) از مرفین تهیه می‌شود. نام این ماده از واژه یونانی «هیرو[6]» به­معنی قهرمان اقتباس شده است. هروئین در خیابان­ها اغلب به­شکل گرد سفید یا قهوه‌ای فروخته می‌شود. همچنین ممکن است به­شکل رسوب سیاه‌رنگ و قیر مانندی به فروش برسد که «هروئین قیر سیاه» نامیده می‌شود. درجه خلوص هروئین بسته به مکان و زمان و فروشنده آن بسیار متنوع است. در بین دلالان هروئین، اصطلاح «بریدن[7]» مخدر بسیار رایج است. به این معنی که میزان خلوص آن را با موادی مثل شکر، نشاسته، شیر خشک، کینین[8] و استریکنین[9] (مرگ موش) کم کرده و آن را رقیق‌تر می‌کنند (بوسه[10]،99:1389). عواملی مانند رنگ، حالت فیزیکی، منطقه تولید، پایداری گرمایی، حلالیت در آب، میزان خلوص و میزان مواد افزودنی، در تعیین انواع مختلف هروئین تأثیرگذار است. هروئین جنوب شرقی آسیا معمولاً سفید (هروئین سفید همیشه سفید نیست؛ بسته به نوع مواد شیمیایی مورد استفاده در تولید آن، می‌تواند صورتی، کرم، قهوه‌ای یا سفید باشد)، پودری، محلول در آب و بسیار اسیدی است. هروئین سفید به­دلیل دمای سوختن بالا، به­جای دود کردن، به­صورت تزریقی و داخل رگ مصرف می‌شود. هروئین جنوب غربی آسیا به­طور­معمول یک پودر درشت قهوه‌ای با حلالیت کم در آب است (تا زمانی که با افزودن یک اسید، اسیدی نشود) و پایداری زیادی در برابر گرما دارد. این نوع هروئین در دمای کمتری نسبت به هروئین سفید می‌سوزد و بیشتر از طریق دود کردن مصرف می‌شود. هروئین کلمبیایی به رنگ سفید تا قهوه‌ای روشن، پودری و اسیدی است و حلالیت خوبی در آب دارد. هروئین مکزیکی، قهوه‌ای تیره تا سیاه، جامد قابل تبخیر و دارای خلوص کمتری است و علی­رغم اسیدی بودن، برای حل شدن در آب نیاز به گرما دارد (سیکارون[11]،277:2009).

    انواع هروئین

    دفتر مقابله با جرم و مواد­مخدر سازمان ملل، چهار نوع هروئین را به شرح زیر بیان کرده است (دفتر مقابله با جرم و مواد سازمان ملل،18:2016).

    هروئین نوع اول: گاهی اوقات، مرفین خام را هروئین نوع اول می­گویند.

    هروئین نوع دوم: هروئین در شکل بازی[12] پیش از تبدیل به نمک هیدروکلریک، به­شکل پودر یا جامد سفید تا کرم، خاکستری کم­رنگ یا قهوه‌ای تیره است. این نوع هروئین در فرم باز است و به­صورت نمک درنیامده است و به مقدار کمی در آب حل می‌شود. از­این­رو قبل از تزریق، برای انحلال در آب با یک ماده اسیدی مثل پودر اسید سیتریک یا آبلیمو مخلوط می‌شود.

    هروئین نوع سوم: هروئین قابل تدخین، ماده‌ای با دانه‌های سخت به رنگ قهوای روشن تا خاکستری تیره، گاهی به رنگ قرمز یا صورتی، حاوی 20 تا 40 درصد هروئین هیدروکلرید و مواد دیگر مانند کافئین است.

    هروئین نوع چهارم: هروئین تزریقی، پودر سفید­رنگ با اندکی بو با درجة خلوص 99% هروئین هیدروکلرید است. (خلوص نوع خیابانی آن ممکن است با اضافه کردن افزودنی‌ها کاهش یابد)


    هروئین قهوه‌ای (باز هروئین) و هروئین سفید (هروئین هیدروکلرید)


    ساختار باز هروئین

    شیوۀ مصرف هروئین

     از هروئین معمولاً به سه شیوۀ تدخین کردن، تزریق کردن و بالا کشیدن از بینی یا استنشاق کردن[13] استفاده می‌شود. تزریق داخل وریدی هروئین با شروع اثر، ۷ یا ۸ ثانیه پس از تزریق، شدیدترین و سریع‌ترین اثر را در میان شیوه‌های مصرف دارد، به­همین دلیل مصرف تزریقی در بین معتادانی که برای مدت طولانی هروئین مصرف می‌کرده‌اند، شایع شده است، درحالی­که تأثیر تزریق ماهیچه‌ای پس از ۵ تا ۸ دقیقه و نسبتاً آرام شروع می‌شود. هنگامی‌که هروئین تدخین یا استنشاق می‌شود، آثار آن به‌طور معمول در عرض ۱۰ الی ۱۵ دقیقه احساس می‌شود (وینگر[14]، 301:2002). شدت علائم محرومیت از هروئین در بین معتادان به این ماده نشان می‌دهد که تأثیر مصرف هروئین با هر دوزی به­صورت تزریق وریدی، پنج برابر قوی­تر از مصرف آن با استنشاق بخار داغ آن است (میلر[15]، 279:1393).

    امروزه استعمال استنشاقی، در میان جوانان بیشتر از روش‌های دیگر مصرف هروئین شایع شده است که شاید دو دلیل عمده آن، گریز از برچسب اجتماعی معتاد تزریقی بودن و امن‌تر بودن این روش در برابر بیماری‌های عفونی نظیر ایدز یا هپاتیت باشد.

    اعتیاد به هروئین

    هروئین بر گیرنده‌های افیونی[16] مغز اثر می‌گذارد و باعث آزاد شدن واسطه شیمیایی دوپامین[17] می‌شود که مهم­ترین نقش را در سیستم لذت و پاداش مغز دارد؛ بنابراین احساسات خوشایندی همچون آرامش جسمی و روانی، سرخوشی و تسکین را در بدن به وجود می‌آورد و فرد پس از اولین مصرف به مصرف مجدد آن ترغیب می‌شود. برای دستیابی به این حالت، فرد به­طور مکرر و بی اختیار به مصرف هروئین روی می‌آورد. پس از مدت کوتاهی به‌دلیل تأثیر سریع و قوی هروئین بر روی مغز، وابستگی شدید و تحمل دارویی[18] ایجاد می‌شود و مصرف­کننده مجبور می‌شود برای دستیابی به حالت سرخوشی اولیه، به­تدریج دوز مصرفی را افزایش دهد و در­نهایت برای جلوگیری از مواجهه با علائم ناخوشایند مصرف نکردن (مثل دردهای عضلانی و استخوانی، درد شکمی و اسهال، آبریزش بینی و احساس سرما و لرز) به مصرف هروئین ادامه دهد.

    بر اساس آخرین اعلام مدیرکل دفتر تحقیقات و آموزش ستاد مبارزه با مواد مخدر، آخرین نتایج بررسی شیوع اعتیاد نشان می‌دهد، تعداد افراد معتاد به انواع مواد مخدر، دو میلیون و هشتصد هزار نفر است و هروئین پس از تریاک، حشیش، ماری­جوانا و شیشه، با سهم 7 درصدی الگوی چهارم مصرف مواد مخدر در ایران را دارد(باشگاه خبرنگاران جوان، 1396).

    اگرچه پلیس مبارزه با مواد مخدر وظیفه جلوگیری از عرضه مواد مخدر در کشور را از طریق جلوگیری از خرید و فروش آنها و کشف باندهای بزرگ تا خرده­فروشان بر عهده دارد، اما باید اقدامات مؤثری نیز در زمینه کاهش تقاضای مواد مخدر انجام شود.افزایش آگاهی دانش‌آموزان دربارۀ پیشگیری، ارتقای توانمندی‌های روانی و اجتماعی در خودکنترلی و مراقبت‌ها، هماهنگ‌سازی و یکپارچه‌سازی خدمات پیشگیرانه در مدرسه و خانه از مهم‌ترین اقدامات پیشگیرانه از اعتیاد به­ویژه در نوجوانان به­شمار می‌رود.

    ترک اعتیاد به هروئین

    اولین مرحله ترک هروئین، سم‌زدایی و خارج ساختن آثار ماده از بدن فرد مصرف‌کننده است. هدف اولیه از این کار، کاهش علائم محرومیت تا جایی است که فرد با نبود مواد در بدنش سازگار شود و سیستم‌های مغزی کارکرد خود را از سر بگیرند. روش‌های درمان مختلفی برای ترک هروئین وجود دارد. از مهم‌ترین و مؤثرترین این روش‌ها، ترک هروئین با استفاده از دارو درمانی است؛ داروهایی همانند درمان نگهدارنده با متادون یا بوپرنورفین و نیز رفتاردرمانی که زیر نظر پزشک و روان‌شناس مشاور انجام می‌شود.

    آثار مصرف هروئین

    مصرف کنندگان هروئین به اوج سریع[19](احساس افزایش سریع لذت) بعد از مصرف اشاره کرده‌اند. همراه با این اوج، دهان به­سرعت خشک شده و پوست سرخ می‌شود. سپس فرد به­سرعت دچار حواس­پرتی شده و مصرف‌کننده هروئین وارد حالتی رؤیاگونه می‌شود که معمولاً آن را «چرت» می­گویند. مصرف­کنندگان اغلب بعد از اولین مصرف، دچار حالت تهوع می‌شوند. پس از آثار اولیه، مصرف‌کننده به‌طور معمول چند ساعت به خواب فرو می‌رود. عملکرد ذهنی مختل شده، ضربان قلب کُند می­شود و تنفس به­شدت کاهش می‌یابد، به­گونه‌ای که زندگی فرد را تهدید می­کند و می‌تواند به کم‌کاری و آسیب دائمی مغز منجر شود (مؤسسه ملی سوء مصرف مواد، 2018). هروئین از طریق متوقف کردن پیام‌های درد که از طناب نخاعی به بدن منتقل می‌شود، موجب تسکین درد می‌شود. با توجه به موقعیت هروئین در طرح طبقه­بندی در دستۀ اول[20]، این ماده به­طور رسمی دارای هیچ­گونه استفاده پزشکی در ایالات­متحده نیست (میلر،278:1393).

    تأثیرات مصرف هروئین همیشه کوتاه­مدت نیست، زیرا معتادان معمولاً چندین بار در روز هروئین مصرف می‌کنند و تغییرات زیادی در اثر سوء­مصرف هروئین در بدن فرد رخ می‌دهد؛ مثلاً اغلب سیاهرگ‌های دست‌ها در اثر تزریق‌های مکرر چسبنده می‌شوند. معتادان به سیاهرگ­های جمع شده، «وریدهای سوخته» می­گویند. علاوه بر آن آبسه‌های عفونی مکرر در محل‌های تزریق قبلی روی دست­ها ظاهر می‌شود و در قلب و دیگر بافت­های نرم معتادان به هروئین نیز عفونت‌های مختلف بروز می‌کند. به­دلیل وجود ناخالصی‌ها و مواد افزودنی مثل شکر، نشاسته یا شیرِ پودری در هروئین خیابانی، احتمال دارد رگ‌های خونی منتهی به ریه‌ها، کبد، کلیه‌ها یا مغز بسته شود و بیماری‌های مختلف و آسیب دائمی را به­همراه بیاورد.

    استفاده مشترک چند نفر از سوزن هیپودرمیک[21] برای تزریق هروئین، ممکن است باعث شیوع بیماری­هایی نظیر ایدز و هپاتیت شود. مصرف هروئین در افرادی که آن را تدخین می‌کنند، سبب بروز مشکلات ریوی، نظیر برونشیت مزمن می‌شود و از سوی دیگر در آن دسته از افراد که هروئین را استنشاق می‌کنند، بافت داخل بینی و تیغه بینی آنان آسیب می‌بیند. یبوست ناشی از مصرف هروئین اغلب با تداوم مصرف در معتادان هروئین منجر به هموروئید[22] می‌شود. مصرف هروئین می‌تواند موجب بی‌خوابی، اختلال‌های جنسی، زودانزالی یا کاهش میل جنسی در مردان، عفونت دریچه‌های قلب، عفونت شُش‌ها و آسیب‌های کبدی و کلیوی شود. مصرف درازمدت هروئین باعث ابتلا به اختلالات روانی، افسردگی و اختلال شخصیت می‌شود (بوسه،103:1389). همچنین مصرف­کنندگان هروئین، مبتلا به نوعی کاهش تراکم استخوان مزمن می‌شوند که موجب تردی و شکنندگی استخوان‌ها شوند. بررسی معتادان به هروئین نشان می‌دهد، بیشتر آنها رنگ‌ها را متفاوت با دیگران می‌بینند (میلر،280:1393).

    پیش­سازهای هروئین

    پیش­ساز ترکیبی است که در یک واکنش شیمیایی شرکت کرده و یک ترکیب دیگر را تولید می‌کند. در سال 1988، کنوانسیون سازمان ملل متحد علیه قاچاق غیرقانونی مواد مخدر و روانگردان­ها، مقررات و الزامات مفصلی را دربارۀ کنترل پیش­سازهای مورد استفاده در تولید مواد مخدر تصویب کرد.

    از دیرباز استیک انیدرید[23] به­عنوان عامل استیل­دار کردن در تولید هروئین شناخته شده است. در موارد نادر از دو عامل استیل­دار کردن دیگر به نام­های «استیل کلراید[24] و اتیلیدن دی استات[25]» در ساخت هروئین استفاده می‌شود. مطابق مادۀ 40 قانون مبارزه با مواد مخدر، خرید و فروش و حمل و نگهداری استیک انیدرید و استیل کلراید به‌منظور تولید مواد مخدر مشمول مجازات خواهد بود (قانون مبارزه با مواد مخدر، 25:1396).

    انیدرید استیک مایعی بی­رنگ، با بویی نافذ و بسیار شبیه به اسید استیک (سرکه) است. استیک انیدرید کاربردهای صنعتی فراوانی دارد؛از جمله در تولید برخی داروها و مواد واسطه دارویی از جمله استیل سالیسیلیک اسید[26] (آسپرین)، استامینوفن و ویتامین‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. بیشترین کاربرد انیدرید استیک در تولید سلولز استرها و عمدتاً سلولز استات است که خود در تولید الیاف و فیلترهای سلولزی و انواع کامپوزیت‌ها کاربرد دارد؛ بنابراین در صورت کشف این پیش­سازها، پلیس باید تحقیقات کافی دربارۀ سابقه مظنونین مرتبط با خرید و فروش مواد مخدر و نحوه تأمین این مواد انجام دهد تا قصد آنها برای تولید مواد مخدر مشخص شود. در جمهوری اسلامی ایران فرایند واردات، صادرات و ترانزیت پیش‌سازهای شیمیایی تحت نظارت دقیق کمیته ملی پیش‌سازها، مستقر در ستاد مبارزه با مواد مخدر انجام می‌گیرد.

    بازدهی مراحل تولید تریاک به مُرفین و سپس مُرفین به هروئین به این صورت ذکر شده است: از ده کیلوگرم تریاک به­طور تقریبی یک کیلوگرم مرفین و از تبدیل آن به هروئین حدود یک کیلوگرم هروئین بازی حاصل می‌شود (دفتر مقابله با جرم و مواد سازمان ملل،8:1998). تنها حلال آلی مورد استفاده در تولید هروئین، «استون» است که مقدار کمی از آن در فرایند تولید هروئین استفاده می‌شود. مواد شیمیایی مورد نیاز برای تولید هروئین اغلب در بسته­بندی یا ظرف­هایی با برچسب تقلبی و یا ظرف­های خالی مواد شیمیایی دیگر ریخته می‌شود تا پلیس نتواند آن را شناسایی کند؛ بنابراین لازم است که مأموران پلیس با ظروف و برچسب‌های مواد شیمیایی و راه­های انحراف آنها از مسیر قانونی آشنایی کافی داشته باشند. استیک انیدرید به­ویژه برای مخاط چشم‌ها، بینی و دهان خطرناک است و باید هنگام مواجهه با آن، موارد ایمنی از قبیل تماس نداشتن با پوست و استفاده از ماسک تنفسی رعایت شود.


    مراحل ساخت هروئین (زرل، آرنس و گرز[27]، 21:2005)

    واژه‌های کلیدی: هروئین، انیدرید استیک، مرفین، تریاک.

    منابع

    باشگاه خبرنگاران جوان (اسفند 1396). بازیابی­شده در تاریخ 25/9/98 از آدرس: https://www.yjc.ir/fa/news/6449676

    بوسه، گرگوری د. (1389). مجموعه حقایق آشکار از مواد مخدر، مرفین و هروئین، ترجمه سید مهرداد مظفر و نازیلا رستمی، تهران: انتشارات دفتر تحقیقات و آموزش ستاد مبارزه با مواد مخدر.

    خامنه‌ای، سید علی (1394)، اجوبه الاستفتائات، تهران: انتشارات فقه روز (وابسته به انتشارات انقلاب اسلامی).

    دفتر مقابله با جرم و مواد مخدر سازمان ملل (1390). اصطلاحات و اطلاعات مواد مخدر، ترجمه حسین نوری نژاد، تهران: انتشارات پلیس مبارزه با مواد مخدر ناجا.

    سلمان­پور، محمدجواد (1382). «مبانی فقهی حرمت استعمال و قاچاق مواد مخدر و جرائم مربوط به آن»، مجله فقه اهل بیت، سال نهم، شماره 35، صفحه 120-136.

    قانون مبارزه با مواد مخدر با اصلاحیه (1396). تدوین سید رضا موسوی، تهران: انتشارات هزار رنگ.

    میلر، ریچارد لارنس (1393). فرهنگ داروهای اعتیاد آور، ترجمه سید امیر اقوامی، تهران: انتشارات ناجی نشر.

    هاشمی، سید حسین و کاظم میرزایی نژاد (1397). «مبانی فقهی حرمت استعمال مواد مخدر»، فصلنامه اعتیادپژوهی سوءمصرف مواد، سال دوازدهم، شماره چهل و هفتم، صفحه 52-72.

    Cambridge University Press, (2019), Retrieved from https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/heroine

     Ciccarone, D, (2009), Heroin in brown, black and white: Structural factors and medical consequences in the US heroin market, Int J Drug Policy, 20(3): 277–282.

    National Institute on Drug Abuse, (2018) "What are the immediate (short-term) effects of heroin use?” Retrieved from https://www.drugabuse.gov/publications/research-reports/heroin/what-are-immediate-short-term-effects-heroin-use at 2019-09-1

    Terminology and Information on Drugs, Third edition, (2016), United Nations office on drug and crime publications, New York

    U. Zerell, B. Ahrens and P. Gerz, (2005),Documentation of a heroin manufacturing process in Afghanistan, Bulletin on Narcotics, vol. 57 (1): 11-31

    United Nations Office on Drugs and Crime. (1998), Recommended Methods for Testing Opium, Morphine and Heroin: Manual for Use by

    National Drug Testing Laboratories (ST/NAR/29/Rev.1).

    Winger, G. (2002). "Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics (JPET) Onset of Action and Drug Reinforcement". Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics. 301 (2): 690–697. doi:10.1124/jpet.301.2.690. PMID 11961074

     

    منابع بیشتر برای مطالعه

    National Institute on Drug Abuse, Drug facts (2019), retrieved from https://www.drugabuse.gov/publications/drugfacts/heroinDrug

     

     



    [1] diamorphine

    [2] یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لا تَأْکُلُوا أَمْوالَکُمْ بَیْنَکُمْ بِالْباطِلِ إِلاّ أَنْ تَکُونَ تِجارَةً عَنْ تَراض مِنْکُمْ وَ لا تَقْتُلُوا أَنْفُسَکُمْ إِنَّ اللّهَ کانَ بِکُمْ رَحیماً

    ای کسانی که ایمان آورده‌اید! اموال یکدیگر را در میان خود به باطل [و از طرق نامشروع] نخورید؛ مگر اینکه تجارتی با رضایت طرفین شما انجام گیرد و خودکشی نکنید. به راستی که خداوند نسبت به شما مهربان است.

     

    [3] وَ أَنْفِقُوا فی سَبیلِ اللّهِ وَ لا تُلْقُوا بِأَیْدیکُمْ إِلَی التَّهْلُکَةِ وَ أَحْسِنُوا إِنَّ اللّهَ یُحِبُّ الْمُحْسِنینَ

    و در راه خدا انفاق کنید و خود را به دست خود، به هلاکت نیفکنید و نیکی کنید که خداوند نیکوکاران را دوست می‌دارد.

     

    [4] مرفین نوعی اپیویید قوی است که از تریاک به‌دست می­آید و مهم‌ترین ترکیب مؤثر تریاک است.

    [5] acetylation

    [6] hero

    [7] cut

    [8] Quinine

    [9] strychnine

    [10] Busse

    [11] Ciccarone

    [12] از نظر ساختاری تفاوت باز هروئین با هروئین هیدروکلرید دراین است که درهروئین هیدروکلرید، اتم نیتروژن یک H+  اضافه دارد و به­همین دلیل دارای بار مثبت است که برای خنثی شدن این بار مثبت، یون کلر با بار منفی در کنار آن قرار می‌گیرد تا نمک هروئین هیدروکلرید تشکیل شود.

    [13] Sniffing

    [14] Winger

    [15] Miller

    [16] Opioid receptor، گیرنده‌های مواد افیونی نوعی از گیرنده‌های جفت شده با پروتئین G هستند که در مغز، نخاع، اعصاب محیطی پراکنده شده‌اند و اتصال مواد افیونی مثل مرفین و هروئین به این گیرنده‌ها باعث تسکین درد و ایجاد احساس لذت می‌شود.

    [17] Dopamin

    [18] Drug tolerance، تحمل دارویی به معنی کاهش آثار یک دارو با مصرف مکرر آن است.

    [19] rush

    [20] در سال 1970 دولت آمریکا قانون «مواد تحت کنترل» را تصویب کرد که در آن، همه مواد بر اساس مصرف پزشکی، ایمنی و توانایی اعتیادآوری آنها در پنج دسته یا جدول طبقه­بندی شده است. مواد جدول 1 قدرت اعتیادآوری بالا دارند و امروزه کاربرد قابل قبول پزشکی در ایالات­متحده ندارند و مصرف آنها عاری از خطر نیست.

    [21] Hypodermic Needle

    [22] Hemorrhoid

    [23] Acetic anhydride

    [24] Acetyl chloride

    [25] ethylidene diacetate

    [26] Acetyl salicylic acid

    [27] Zerell, Ahrens and Gerz

نظر شما