You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • نافرمانی مدنی        Civil Disobedience

    نافرمانی مدنی، روشی برای اعتراض به سیاست های حکومت‌ها می‌باشد که به صورت خشونت پرهیز باشد (1).

    فرمانبرداری مدنی ؛ یعنی اطاعت از قوانینی که جنبه­ اجتماعی دارند و حکومت ضامن اجرای آنها است. نافرمانی مدنی ،اقدامی است که يك شهروند يا يك گروه با اتکاء به ابزار مسالمت آمیز - پس این یک نکته است که اگر شخص ، سلاح به دست بگیرد و بخواهد مخالفت خود را مسلحانه ابراز کند، خارج از چارچوب تعریف نافرمانی مدنی است- در راستای سرپیچی علنی و اعلام شده ، نافرمانی خود را به صورت علنی و شفاف اعلام کنند با اين عنوان که مثلاً با این قانون یا با این سیاست و تصمیم ، مخالف هستند ، لذا از فرامینی که به نام هنجار یا آموزه­ مافوق، صادر شده­اند، ولی به نظر نامشروع می­آیند، سرپيچي مي كنند ؛ یعنی بنا بر تصور کسی که اقدام به مخالفت می­کند، این قانون یک قانون ظالمانه است، يا این سیاست، یک سیاست نادرست و برخلاف مصلحت است یا این تصمیمی که اتخاذ شده،از نظر این شخص یا این گروه یک تصمیم نادرست و تضییع حقوق مردم،محسوب مي شود، مخالفت خود را علنی به صورت مسالمت آميز ، اعلام و علت آن را نيز بيان مي كند (2) .

    نافرمانی مدنی ، درجنبشی به رهبری ماهاتما گاندی برای استقلال هند از امپراتوری بریتانیا استفاده شد. همچنین این شیوه درجنبش ضدنژادپرستی درآفریقای جنوبی،جنبش حقوق مدنی آمریکا و جنبش‌ های  صلح طلب مورد استفاده قرار گرفته است. دراین روش با بی‌اعتنایی به قوانین حکومتی، سعی در تضعیف قابلیت اجرای قانون که یکی از مهم‌ترین پایه‌های قدرت هر حکومتی است می‌شود. قوانین ماهاتما گاندی عبارت بودند از : : یک فرد عضو مقاومت هرگز عصبانی نمی‌شود ،او از عصبانیت مخالفش رنج می‌برد ، اگر یکی ازمخالفان یکی از اعضا را ترور کند، او انتقام نمی‌گیرد ولی هرگز به خاطر ترس از مجازات توسط دشمن تسلیم خواسته‌های دشمنش نمی‌شود، اگر مأمورین حکومتی بخواهند فردی از گروه مقاومت را دستگیر کنند او خودرا داوطلبانه تسلیم می‌کند، اگر یک عضو مقاومت امانتدار اموال کسی است که حکومت قصد ضبط آن را دارد باید تا پای جان برای حفظ آن مال تلاش کند.

    برخی از گروه‌های اپوزیسیون جمهوری اسلامی ایران ، مردم ایران را به نافرمانی مدنی تشویق می‌کنند. از جملهٔ آن‌ها می‌توان به تشویق به کنار گذاشتن حجاب، خواندن سرود ای ایران به جای سرود ملی ایران، حمل پرچم‌هایی بدون آرم جمهوری اسلامی، ایجاد ترافیک در سطح شهرها، امتناع از همکاری برای دریافت اوراق شناسایی، خروج سرمایه‌ها و پس‌اندازها از بانک‌ها اشاره کرد(3 ).

    نافرمانی مدنی، ویژگی­هایی دارد که آن را از دیگر شیوه­های اعتراضی ومبارزه جدا می­کند.این ویژگی­ها را می­توان درچهار مورد : مدنی و اخلاقی بودن، برانگیزاننده بودن، علنی بودن و مسالمت­آمیز بودن ،خلاصه کرد (4).

    نافرمانی مدنی خود را در کنش علنی، مسالمت­آمیز و وجدانی، اما مغایر قانون و معمولاً با هدف تغییر قوانین یا تغییر سیاست حکومت متجلی می­سازد (5).

    کلید واژه ­ها

     قانون­شکنی، مسالمت ­آمیز، مقاومت منفی، نافرمانی مدنی.

    ارجاعات

    1 ویکی پدیا ، دانشنامه آزاد .

    2 ورعی سید جواد ، نا فرمانی مدنی در فقه شیعه ، 18 / 1 / 1392.

    3 ویکی پدیا ، دانشنامه آزاد .

    4 - پورسعید، فرزاد. فرهنگ نوصیفی اصطلاحات امنیت. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. صفحات 189- 187.

    5 - راولز، جان. نظریه عدالت. ترجمة محمدکمال سروریان و مرتضی بحرانی. تهران: پژوهشگاه مطالعات فرهنگی و اجتماعی؛ 1378.صفحه 342.

نظر شما