You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  •  

     

    عنوان:  سرمایۀ اجتماعی پلیس    

    الف) معرف

    1. معادل انگلیسی: Police of  Social Capital

    2. تعریف

    مفهوم «سرمایۀ اجتماعی» را نخستین بار در سال 1916 شخصی به نام هانیفن  به کار برد. هانیفن در طرح بحث سرمایۀ اجتماعی وام‌دار اندیشه دیویی است، زیرا دیویی بر مفاهیم شیوه زندگی مشارکتی، انجمنی و دموکراتیک به ویژه در مدارس و آموزش آن به دانش آموزان تأکید وافری داشت (فارر ، 2004: 19).

    ب) متن

    به باور برخی جامعه شناسان، دهة 90 میلادی دورة ظهور موضوعات جدیدی بود که اعتماد اجتماعی و سرمایه اجتماعی مهمترین آنها را تشکیل می‌داد. سرمنشأ بحث سرمایۀ اجتماعی، به نودسال، و به روایتی 45 سال پیش یعنی هنگامی که «جین جاکوب » معمار منتقد آمریکایی اثر کلاسیک خود با نام مرگ و زندگی شهرهای بزرگ آمریکایی (1961) را به چاپ رساند، باز می‌گردد (شاه حسینی، 51:1383). استنباط «جاکوب» از سرمایه اجتماعی، عبارت بود از شبکه‌های فشرده‌ای از مردم که در محدودة حومه قدیمی و مختلط شهر برای حفظ نظافت، پیشگیری از بروز جرم و جنایات خیابانی و نیز دیگر تصمیماتی که مربوط به بهبود کیفیت زندگی تشکیل یافته بود، تلاش می‌کردند. اهمیت این شبکه‌ها در آن بود که اعضای آنها مسئولیت و مشارکت بیشتری را در خصوص حل مشکلات شهری، در مقایسه با عوامل رسمی کنترل نظم و امنیّت اجتماعی (نظیر نیروهای انتظامی و امنیّتی شهر) حس می‌کردند ‌(فوکویاما ، 10:1379).

    پیشینۀ سرمایۀ اجتماعی: «جیمزکلمن» در دهة 80 و سپس در رأس همه محققان «رابرت دی پاتنام» بیشتر ازهمه، مباحث عمیقی را در خصوص سرمایه اجتماعی مطرح ساخت (دوران،1:1382). پانتام با به کارگیری مفهوم سرمایه اجتماعی، کانون تحلیل خود را بر فرهنگ و عناصراعتماد، مشارکت اجتماعی و همیاری قرار داد. وی بر این باور بود که میان سطح اعتماد اجتماعی و میزان مشارکت مردم در امور اجتماعی و وجود ثبات و نرخ بالای رشد اقتصادی همبستگی مثبتی وجود دارد (ربیعی، 62:1383). هانیفن در آمریکا، اصطلاح «سرمایه اجتماعی» را در معنای دارایی‌های روزمره به کار می‌برد (غفاری، 1390: 24). از نیمۀ دوم قرن بیستم، اصطلاح «سرمایه اجتماعی» مورد استقبال صاحب‌نظران حوزه‌های مختلف علوم اجتماعی قرار گرفت. در سال 1960 گلن لوری ، از این اصطلاح برای تشریح روابط اجتماعی میان افراد استفاده کرد. به نظر او سرمایه اجتماعی نیرویی است که در ذات و سرشت روابط اجتماعی موجود است (شریفیان ثانی، 1380: 11). لوری بر این اعتقاد است که سرمایه اجتماعی مجموعه‌ای از منابع و امکانات می‌باشد که در روابط خانوادگی و سازمان اجتماعی جامعه ذاتی و ماندگار است و برای رشد شناختی و اجتماعی کودک یا شخص بزرگسال مفید است. این منابع برای اشخاص مختلف متفاوت است و می‌تواند یک برتری مهم برای آنها در رشد سرمایه انسانی‌شان فراهم سازد (طزری و علایی نسب و عبدی اردیزی، 1388: 129). فوکویاما نیز سرمایه اجتماعی را مجموعه هنجارهای موجود در سیستم اجتماعی می‌داند که موجب ارتقای سطح همکاری اعضای آن جامعه شده و باعث پایین آمدن سطح هزینه‌های تبادلات و ارتباطات می‌شود (فوکویاما، 1380: 41).

    مؤلفه‌ها و شاخص‌های سرمایه اجتماعی: ناهاپیت و گوشال ، ابعاد زیر را برای سرمایه اجتماعی مطرح کرده‌اند:

    عنصر ساختاری: اشاره به الگوی کلی تماس‌های بین افراد دارد، یعنی شما به چه کسانی و چگونه دسترسی دارید. مهم‌ترین جنبه‌های این عنصر عبارت اند از: روابط شبکه‌ای بین افراد؛ پیکربندی شبکه‌ای و سازمان مناسب.

    عنصر شناختی: عنصر شناختی به منابعی اشاره  دارد که فراهم‌کننده مظاهر، تعبیرها و تفسیرها و سیستم‌های معانی مشترک در میان گروه‌ها است. مهم‌ترین جنبه‌های این بُعد عبارت اند از: زبان، کدها و حکایات مشترک.

    عنصر ارتباطی: عنصر ارتباطی توصیف‌کننده نوعی روابط شخصی است که افراد با یکدیگر به خاطر سابقه تعاملات‌شان برقرار می‌کنند. مهم‌ترین جنبه‌های این بُعد از سرمایه اجتماعی عبارت اند از: اعتماد، هنجارها، الزامات و انتظارات و هویت (باقری، 1390: 226). مهم‌ترین ویژگی‌های سرمایه اجتماعی که به صورت متغیر در سایر انواع سرمایه نیز وجود دارد عبارت اند از:

    انتقال ناپذیری: یعنی نمی‌توان سرمایه اجتماعی فرد را به طور مستقیم به دیگری انتقال داد.

    قابلیت کنترل: سرمایه اجتماعی غیرقابل کنترل تر از سایر سرمایه‌هاست.

    قابلیت تعویض: سرمایه اجتماعی و سرمایه انسانی هر دو دارای آنتروپیک بالا هستند؛ یعنی هر دو سرمایه نیازمند سرمایه‌گذاری در خور توجهی جهت خلق، حفظ و افزایش ارزش آنها هستند.

    هم افزایی: سرمایه اجتماعی از سطح بالایی از هم افزایی برخوردار است؛ یعنی در بین انواع سرمایه، سرمایه اجتماعی دارای توان بالقوه‌ای در ایجاد سینرژی با دیگر اشکال سرمایه دارد (ربیعی، 1390: 200).

    در تمامی تعاریفی که از سرمایه اجتماعی ارائه شده، «شبکه روابط اجتماعی» و «اعتماد اجتماعی» دو عنصر کلیدی این مفهوم بوده است (گیدنز، 1384: 54؛ کلمن، 1377: 87؛ پاتنام، 2000؛ فوکویاما، 1379). ضمن اینکه کلمن ظرفیت بالقوه اطلاعات (که جزء ذاتی و جدایی ناپذیر روابط اجتماعی است) را نیز به-عنوان شکل دیگر (و یا مؤلفة دیگر) سرمایه اجتماعی برشمرده است. او معتقد است اطلاعات در فراهم ساختن شالوده‌ای برای کنش مهم است. اما به دست آوردن اطلاعات پرهزینه است (کلمن، 1377: 158؛ تبریزی 8:1380-4).

    اهمیت سرمایه اجتماعی: رابرت پاتنام در بررسی اهمیت سرمایه اجتماعی، فصل چهارم کتاب خود رابه این موضوع اختصاص داده ومدخل ورودی بحث رابا این پرسش آغاز می‌کند که چرا سرمایه اجتماعی از اهمیت برخوردار است؟ وی در پاسخ به این پرسش ضمن آنکه ما را با چرایی و اهمیت مطالعه سرمایه اجتماعی آشنا می‌کند، اهمیت و چگونگی ارتباط آن را بامفهوم اعتماد اجتماعی نیز توضیح می‌دهد. وی می‌گوید:

    نخست اینکه وجود سرمایه اجتماعی به شهروندان این امکان را می‌دهد که مسائل و مشکلات جمعی خود را ساده تر حل کنند. هنگامی که مردم با یکدیگر و آن هم به صورت جمعی کار و مشارکت می‌کنند، اغلب از زمانی که به صورت انفرادی به فعالیت می‌پردازند، بهتر عمل می‌کنند. برحسب اتفاق نتیجه گیری اول پاتنام بایکی ازاصول اولیه روان شناسی اجتماعی (یعنی آسان سازی اجتماعی نورمن تریپلت  که معتقد بود پاسخ‌های افراد در تکالیف ساده و پیچیده به هنگام حضور دیگران، هم از نظر کمّی و هم از لحاظ کیفی در سطح بالاتری قرار دارند) قرابت زیادی دارد (کریمی، 11:1381؛ بدار، 13:1380).

    دوم اینکه سرمایه اجتماعی وضعیتی را فراهم می‌آورد که جوامع به سمت توسعه و ترقی پیش می‌روند. هنگامی که مردم درکنش های متقابل به یکدیگر اعتماد کرده و خود نیز قابل اعتمادند، ضمن آنکه پیوند و علقه های میان آنها محکم‌تر می شود، انجام کارهای روزمره و تعاملات اجتماعی هزینه کمتری - طبق نظریه عقلانی کنش - دربردارد (کلمن، 1377: 88).

    سوم اینکه سرمایه اجتماعی با گسترش آگاهی‌ها، بهره و نصیب ما را از منابع کمیاب بهبود می‌بخشد. افرادی که با دیگران روابطی پویا و قابل اعتمادی دارند، عناصر شخصیتی ویژه‌ای راکه برای آرامش جامعه مناسب‌اند درخود توسعه و بهبود می‌بخشد. در این حالت اعضای جامعه بیشتر مدارا، وکمتر بدگمانی و عیب جویی می‌کنند و... مهربان‌ترند. هنگامی که افراد از ایجاد روابط مستمر با دیگران محروم می‌شوند، در نتیجه از آزمایش و تجربة صحت دیدگاه‌های شخصی خود ناتوان می‌شوند. در این حالت برقراری گفت و گوهای اتفاقی افزایش یافته و اعمالی چون مشاوره‌های رسمی نیز تغییر چندانی در آن به وجود نمی‌آورد. نتیجه اینکه در چنین شرایطی محتمل‌تر است که افراد همچنان به رفتارهای غلط و نابهنجار خود ادامه دهند.

    چهارم اینکه سرمایه اجتماعی از خلال فرایندهای روانی و زیستی، در راستای بهبود حیات افراد عمل می‌کند. شواهد محکمی وجود دارد دالّ بر اینکه مردمی که با برخورداری از سرمایه اجتماعی غنی‌تر زندگی می‌کنند، با آسیب های روحی- عاطفی بهتر کنار می آید و به شکل مؤثرتری با بیماری‌ها مقابله می‌کنند (پاتنام ، 2000). بدین ترتیب می‌توان ادعاکردکه میان بهره مندی از سطح بالای سرمایۀ اجتماعی و برخورداری از سلامت (جسمی، روان و اجتماعی) رابطه وجود دارد. چنان که پاتنام درکتاب خویش (بولینگ تک نفره ) نشان داد که نشاط حاصل از حضور دائمی در باشگاه‌های ورزشی، پرداختن به فعالیت‌های داوطلبانه، شرکت در اردوهای تفریحی، برگذاری مهمانی‌ها و جنبش‌های خانوادگی، حضور مستمر در مراسم‌های مذهبی و گردش‌های علمی دسته جمعی، با شادی اخذ یک مدرک دانشگاهی برابری می‌کند و یا از لذت ناشی از دو برابر شدن درآمد بیشتر است (ربیعی، 64:1383).

    و بالاخره اینکه سرمایۀ اجتماعی به واسطه ارتباطش با سایر پدیده‌های بنیادین جامعه نظیر: نظم اجتماعی، وفاق اجتماعی، رضایت اجتماعی، تعهد و پیوند اجتماعی، انسجام اجتماعی، روابط و تعاملات اجتماعی، امنیّت و احساس امنیّت اجتماعی و مشارکت اجتماعی از اهمیتی ویژه برای مطالعه و تبیین برخوردار است (امیر کافی، 1374: 85؛ چلبی،1375: 33؛ کلمن، 1377: 89).

    وضعیت سرمایه اجتماعی در ایران: یافته‌های زیادی در خصوص سنجش سرمایه اجتماعی در ایران وجود دارد که هم به روش‌های مختلف و هم جامعه آماری و سال‌های مختلف بوده است. با این وصف چنین به نظر می‌رسد که میزان سرمایه اجتماعی به طور کلی در حد متوسط به پایین است. در مقدّمه همایش انجمن جامعه‌شناسی در سال 1397 چنین آمده است: عدم توجه به قاعده پیش گفته و همچنین اشتیاق و شتاب عرصه‌های حاکمیتی در به انقیاد کشیدن عرصه عمومی و هنجارهای تجربه شده آن، هندسه ناموزونی را شکل می‌دهد که حاصلی به جز تغییرات اجتماعی عمودی، دستوری و بخشنامه‌ای نداشته و غالباً نگاه‌های خاص گرایانه غلبه یافته و نظام ارزشی و هنجاری مقبول جامعه را به حاشیه می‌برد. دقیقاً در همین اوضاع است که عرصه عمومی توسط عرصه سیاسی بلع و روند بیگانگی‌ها، زوال همبستگی و سرمایۀ اجتماعی، کاهش نظم، واگرایی‌ها شکل گرفته و گونه‌های متنوعی از مسائل و آسیب‌ها جامعه و شهروندان را به ناکامی و حرمان نزدیک می‌کند. در همان سال (1397) تحقیقی با عنوان «واکاوی افول سرمایة اجتماعی در ایران» صورت گرفت که نشان می‌دهد، ما با افت سرمایه اجتماعی مواجه هستیم. نتایج یکی از جامع‌ترین ارزیابی های سرمایه اجتماعی که همه ساله از سوی مؤسسه لگاتوم  در دنیا انجام می‌شود، در جدول زیر آمده است.

    سال

    2009

    2010

    2011

    2012

    2013

    2014

    2015

    2016

    2017

    رتبه در دنیا

    98

    103

    60

    60

    54

    65

    74

    74

    70

     

    رتبة ایران در سال 2017 اندکی در مقایسه با سال قبل بهبود یافته، با این وصف وضعیت کلی آن در دنیا مناسب نیست. در همین تحقیق، ایران بین 20 کشور خاورمیانه «رتبه دهم» را داراست (لگاتوم، 2017). در کشورمان نیز تحقیقات زیادی انجام گرفته که البته چندان منسجم نیستند، اما تحقیقات سال 1384 و 1391 و 1396 که با چند شاخص مانند «تعداد چک های برگشتی، میزان جرم و جنایت، تلفات جاده‌ای» نشان از تقریباً افزایش تمامی شاخص‌ها بوده است. البته این تحقیقات به دلیل در نظر نگرفتن بسیاری از شاخص‌های دیگر سرمایه اجتماعی جای سؤال دارد. با این وصف همان گونه که در بالا آمد، نتایج تحقیقات در قالب پیمایش‌های ملی مانند پیمایش انجمن جامعه شناسی انجام شده، نشان از افت سرمایه اجتماعی است (حمیدی زاده، 1397).

    سرمایه‌های اجتماعی پلیس: سرمایه اجتماعی در پلیس که به صورت نیروی محرکه و پتانسیل تعامل بین پلیس و شهروندان عمل می‌کند، می‌تواند در تقویت تعاملات اجتماعی میان پلیس و مردم و البته ارتقای امنیّت اجتماعی مؤثر باشد. این سرمایه به دو گونه کلی «پیشینی و پسینی» است. سرمایه اجتماعی پیشینی بر بنیان مناسبات و روابط گذشتگان، سازگار با نیاز گروه‌ها و دسته‌های اجتماعی مدرن نیست و به همین دلیل جامعه نیازمند سرمایه پسینی است. سرمایه‌ای که با تلاش اعضای گروه فراهم شده و در جهت خاص و مناسب، هدفگیری شده است (پارک ، 2006: 149- 167). سرمایه اجتماعی پلیس از نوع سرمایه اجتماعی پسینی است که نوعی سرمایه اکتسابی و محقق است و بنابراین خواسته شده، معقول و هدفمند است. این نوع سرمایه باید با زمینه‌سازی، به مرور ایجاد شود و با تلاش، برنامه ریزی و مدیریت، قابل بهره‌برداری شود. بر این اساس می‌توان گفت که با امنیّت گذشته نمی‌توان برای جامعه آینده، امنیّت ساخت و با اقدامات پلیس گذشته نمی‌توان پاسخگوی شهروند آینده بود و بر بنیان سرمایه اجتماعی قدیم، نمی‌توان نیازهای جامعه جدید را تأمین کرد. از همین رو، برای تعاملات متعارف و متعادل بین پلیس حداقلی و شهروندان آینده، بهبود و تشدید دامنه و محتوای سرمایه اجتماعی پسینی مورد نیاز است (نویدنیا، 1388: 44).

    در خصوص سرمایه اجتماعی ناجا تحقیقاتی انجام شده است؛ مثلاً دسترنج و دیانت (1397)؛ حبیب زاده و سلطانی (1395)؛ جعفری و فلاحی (1394)؛ جوکار و مرادی صالح (1391)؛ مرادی و همکاران (1389)، و نویدنیا (1388) است. دوستی و فلاحی (1394) تحقیقی دربارۀ سرمایه اجتماعی ناجا در میان اقوام و پیروان مذاهب انجام داند که نشان داد بعد اعتماد به ناجا در حد بالاتر از متوسط و ابعاد بهره مندی، ارتباط و همکاری کمتر از حد متوسط بود. به هر حال، باید توجه داشت که یافته‌ها نشان می‌دهد که اجتماعات دارای محرومیت و نابسامانی ساختاری موارد بیشتری از بدرفتاری دارند که این نشانگر آن است که این مناطق، سرمایه اجتماعی کمتر داشته و محیط مناسب تری برای بدرفتاری مأمور هستند. به همین سبب مأموران پلیس باید در این خصوص صبر و بردباری بیشتری به خرج بدهند، به ویژه این که یافته‌های بالا نشان داد میزان سرمایه اجتماعی در جامعه چندان در حد قابل قبولی نیست.

    جلوه‌های دینی سرمایه اجتماعی: بررسی مسائل مختلف اجتماعی و از جمله سرمایه اجتماعی در هر جامعه‌ای باید با در نظر گرفتن فرهنگ، آداب و رسوم و اعتقادات آن جامعه صورت گیرد. در کشورهای اسلامی و از جمله در ایران، بخش مهمی از فرهنگ و اعتقادات مردم متأثر از دین اسلام است؛ بنابراین در تحلیل سرمایه اجتماعی در کشورهای اسلامی، بررسی رابطه میان اسلام و سرمایه اجتماعی از اهمیت زیادی برخوردار است. در دین اسلام با توجه به چارچوب‌های اعتقادی و برنامه‌های ویژه برای آرامش و تعالی روحی انسان‌ها، مسلمانان به گونه‌ای تربیت می‌شوند که بسیاری از ارزش‌ها و صفات اخلاقی در آنها به-صورت درونی در می‌آید که این صفات تأثیر زیادی بر کیفیّت و کمیّت روابط اجتماعی آنها دارد. علاوه بر آن، اسلام توجه ویژه‌ای به اجتماعات و تعامل میان افراد دارد.

    اسلام اهمیت فوق العاده ای برای مسأله اجتماع قائل است و به همین دلیل مهم‌ترین احکام و شرایع خود از قبیل حج و جهاد و نماز و انفاق و همین طور تقوای دینی را بر اساس اجتماع قرار داده است. در قرآن کریم در برخی از آیات از انسان‌ها خواسته شده که با تبعیت از شریعت اسلام با هم متحد باشند و به دور از تفرقه و اختلاف، زندگی اجتماعی خوبی داشته باشند. این آیات عبارت اند از: آیات 153 و 159 سوره انعام، آیات 103 و 105 سوره آل عمران، و آیه 46 سوره انفال. با در نظر گرفتن انواع و سطوح مختلف سرمایه اجتماعی، و بررسی اصول اسلامی در می‌یابیم که اجرای این اصول می‌توانند تأثیر عمده‌ای بر افزایش انواع مختلف سرمایه اجتماعی در جامعه اسلامی داشته باشد و حتی فراتر از آن، به نظر می‌رسد که دین اسلام مؤثرترین روشی است که می‌تواند سرمایه اجتماعی را به بالاترین سطح ممکن آن برساند. سرمایۀ اجتماعی اسلامی بر اساس اصول اسلامی نظیر وحدت، اخوت و تعاون شکل می‌گیرد و توسعه می‌یابد (افسری، 1392). برای افزایش سرمایه اجتماعی با الگوهای اسلامی دو راه کار عمده وجود دارد: نخست، گسترش و تعمیق اعتقادات و فرهنگ اسلامی و دوم، گسترش مشارکت اجتماعی مردم در امور مختلف (ترک زاده و همکاران، 1398؛ حمیدی زاده، 1398). سرمایة اجتماعی پدیده‌ای جامعه‌محور و بنابراین موقعیتی است. ازاین‌رو، در صورتی نقش و کارکرد خود را به‌خوبی ایفا می‌کند که متناسب با فرهنگ بومی حاکم در هر جامعه، از جمله ایران اسلامی باشد. برخی عوامل دخیل در رشد و توسعۀ سرمایۀ اجتماعی در نگاه دینی و قرآنی عبارت است از: مهرورزی، تنش‌زدایی، حمایت اجتماعی، انسجام اجتماعی، هنجارگرایی، و عدالت-ورزی.

     

    کلیدواژه‌ها: سرمایۀ اجتماعی پلیس، هم افزایی، امنیّت، تعامل پلیس و مردم، الزامات هنجاری.

    منابع

     

    - افسری، علی (1392). «سرمایۀ اجتماعی در اسلام»، دوفصل نامۀ تخصصی پژوهش‌های میان رشته‌ای قرآن کریم، سال چهارم، شمارۀ اول، صص 101- 118.

    - امیر کافی، مهدی (1374). اعتماد اجتماعی و عوامل مؤثر بر آن، پایان نامۀ کارشناسی ارشد رشتۀ پژوهشگری علوم اجتماعی، دانشگاه شهید بهشتی.

    - انجمن جامعه شناسی ایران و مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران (1397). چکیده مقاله های سومین همایش ملی مقالات ‌ آسیب های اجتماعی ایران.

    - باقری یزدی، هانیه السادات (1390). «رابطه سرمایه اجتماعی با خطرپذیری در دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی»، فصل نامۀ رفاه اجتماعی، سال یازدهم، شمارۀ 41، صص223-250.

    - بدار، لوک و دزیل، ژوزه و لامارشی، لوک (1380). روان شناسی اجتماعی، ترجمۀ حمزه گنجی، تهران: ساوالان.

    - ترک‌زاده، جعفر؛ محترم، معصومه؛ گائینی، ابوالفضل (1398). «چارچوبی برای سرمایۀ اجتماعی از منظر قرآن کریم: یک مطالعۀ کیفی»، مدیریت سرمایه اجتماعی، دورۀ ششم، شمارۀ سوم، صص 421 - 444.

    - جعفری، محمد و شاهپور فلاحی (1394). «بررسی عوامل درون سازمانی مؤثر بر ارتقای سرمایه اجتماعی پلیس آگاهی ویژه شرق استان تهران»، مطالعات امنیّت اجتماعی، دورۀ دوم، شمارۀ 44، صص 7 - 38.

    - جوکار علی و علیرضا مرادی صالح (1391). «نقش سرمایه اجتماعی در تسهیل اقدامات پلیس دانش بنیان»، نظم و امنیّت انتظامی، دورۀ پنجم، شمارۀ سوم (پیاپی 19)، صص 57 - 75.

    - چلبی، مسعود (1385) تحلیل اجتماعی در فضای کنش. تهران: نی.

    - حبیب زاده اصحاب و عباس سلطانی (1395). «بررسی عوامل مؤثر بر سرمایه اجتماعی پلیس»، انتظام اجتماعی، دورۀ هشتم، شمارۀ چهارم، صص 191 - 210.

    -  حمیدی زاده، علی (1397). «واکاوی افول سرمایة اجتماعی در ایران»، مدیریت سرمایة اجتماعی، دورۀ پنجم، شمارۀ اول، صص 91- 109.

    - حمیدی‌زاده، علی؛ مظفری، هادی؛ بابایی گواری، سلمان (1398). «سرمایه اجتماعی از منظر قرآن؛ مؤلفه‌ها، عوامل، راهبردها»، مدیریت سرمایه اجتماعی، دورۀ ششم، شمارۀ دوم، صص 149 - 168.

    - دسترنج منصوره و محسن دیانت (1397). «تبیین رابطه سرمایه اجتماعی پلیس و امنیّت اجتماعی در شهر بندرعباس»، انتظام اجتماعی، دورۀ دهم، شمارهۀ اول، صص 71 - 90.

    - دوران، بهزاد (1382). ICT و سرمایه اجتماعی؛ تحلیل جامعه شناختی از کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات در آموزش و پرورش، تهران: وزارت آموزش و پرورش.

    - دوستی، ایرج و فلاحی، علی (1394). « سرمایه اجتماعی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران در میان اقوام، اقشار و پیروان مذاهب»، فصل نامۀ انتظام اجتماعی، سال هفتم، شمارۀ دوم، صص 115- 141.

    - ربیعی، علی و حکیمه صادق زاده (1390). «بررسی رابطه سرمایه اجتماعی بر کارآفرینی»، فصل نامۀ رفاه اجتماعی، سال یازدهم، شمارۀ 41، صص 191-222.

    - ربیعی، کامران (1383). «بازی یک نفره»، کتاب ماه علوم اجتماعی، شمارۀ 89، صص 65 ـ 62.

    - شاه حسینی، ماهرو (1383). «معرفی کتاب پایان نظم فوکویاما»، کتاب ماه علوم اجتماعی، شمارۀ 89.صص 14-15.

    - شریفیان ثانی، مریم (1380). «سرمایه اجتماعی، مفاهیم و چارچوب نظری»، فصل نامۀ رفاه اجتماعی، سال اول، شمارۀ دوم، ص 5-18.

    - طزری، تقی؛ علایی نسب، محمد؛  عبدی اردیزی، طیبه (1388). «بررسی نقش سرمایه اجتماعی در امنیّت اجتماعی»، فصل نامۀ مطالعات امنیّت اجتماعی. شماره 18. صص 43- 62..

    - غفاری، غلامرضا (1390). «سرمایه اجتماعی و امنیّت انتظامی»، تهران: جامعه شناسان.

    - فصیحی، امان الله (1386). «دین و سرمایه اجتماعی»، معرفت، شمارۀ 123، صص 79- 100.

    - فوکویاما، فرانسیس (1379). پایان نظم (بررسی سرمایه اجتماعی و حفظ آن)، ترجمۀ غلامعباس توسلی، تهران: جامعه ایرانیان.

    - کریمی، یوسف (1381). روان شناسی اجتماعی، تهران: ارسباران.

    - کلمن، جیمز (1377). نظریه‌های بنیادین جامعه شناسی، ترجمۀ منوچهر صبوری، تهران: نشر نی.

    - گیدنز، آنتونی (1384). پی‌آمدهای مدرنیت. ترجمه: محسن ثلاثی. نشر مرکز.

    - مرادی، مرتضی؛ جلیلیان، حمیدرضا؛ کریمی، داوود (1389). «رابطه سرمایه اجتماعی با عملکرد پلیس»، توسعۀ انسانی پلیس، دورۀ هفتم، شمارۀ 31، صص 95 108.

    - مهرگان، نادر و حسن دلیری (1389). «سرمایه اجتماعی یا سرمایه مذهبی، کدام یک برای اقتصاد مطلوب‌ترند؟»، معرفت اقتصادی، شمارۀ 2، صص 51- 72.

    -  نویدنیا منیژه (1388). «چشم انداز پلیس؛ امنیّت و سرمایه اجتماعی»، مطالعات راهبردی، دورۀ دوازدهم، شمارۀ دوم، (مسلسل 44)، صص 29 - 46.

    - Farr James. Social Capital: a conceptual history, Political Theory. London: Sage.2004. p. 19.

    - Park- Yankee  Rochelle. The effect of social group membership and social capital resources on careers. Journal of black studies, Vol 36. no.4. 2006. pp149-167.

    - Putnam, r.d(2000)bowling alone;the collapse and revival of american community.newyork:simon and Schuster.  

     

     

نظر شما