You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • عنوان مدخل: هنجارهای اجتماعی و پلیس     Police and Social Norms

    الف) معرف

    1. معادل انگلیسی:

    2. تعریف

    هنجار در اصطلاح دانش جامعه شناسی، به یک الگوی رفتاری گفته می‌شود که روابط (کنش‌ها و واکنش‌های اجتماعی) را تنظیم می‌کند. تقریباً در تمامی جوامع، بیشتر اعضای جامعه خود را به آن پایبند می‌دانند و در صورتی که شخصی آن را رعایت نکند، جامعه او را به انحای مختلف وادار به اطاعت کرده، در غیر این صورت مجازات می‌کند. هنجار را الگوی رفتاری مشترک یا معیارهای رفتاری می‌داند (کوئن ، 1377: 382). به طور کلی به رفتاری که به تدریج میان اعضای گروه و جامعه شکل می‌گیرد و در صورت رعایت نکردن آن، فرد با مجازات روبرو می‌شود، یا باید و نیایدهایی که فرد در گروه یا جامعه ملزم به انجام و رعایت آن است در غیر این صورت با مجازات روبرو می‌گردد، گفته می‌شود (بیرو ، 1366: 248).

    ب) متن

    «هنجار» واژه‌ای است که در اصطلاح لاتین و یونانی به معنی مقیاس و گونیاست؛ با این مفهوم که هر جزئی که بخواهد در یک شبکۀ کلی قرار گیرد باید با آن شبکه متناسب و قیاسش با آن هماهنگ باشد. با این حال می‌توان گفت در جامعه‌شناسی، هنجار به معنای مقیاس و قاعده برای رفتار و تنظیم روابطی است که بیشتر مردم از آن پیروی می‌کنند و رعایت نکردن آن مجازات در پی دارد (نیک گهر، 1383: 133). این موضوع ما را متوجه چیزی می‌کند که در تعبیر اجتماعی از آن به ضمانت اجرا تعبیر می‌کنند، یعنی جنبۀ بسیار مهم همنوایی و کجروی و به تعبیری دیگر فشار نهفته در درون هنجارها (دورکیم ، 1369: 87).


     همه هنجارهای اجتماعی با ضمانت های اجرایی همراه هستند که از آنها در مقابل ناهمنوایی حمایت می‌کنند. ضمانت اجرایی را می‌توان هر نوع واکنشی از سوی دیگران به رفتار یک فرد یا گروه، که هدفش تأمین پیروی از هنجار معینی باشد، فرض کرد. ضمانت‌های اجرایی، ممکن است طیف وسیعی از پاسخ‌های مثبت (دادن پاداش برای همنوایی) یا منفی (تنبیه برای رفتاری که با قواعد منطبق نیست)، همچنین رسمی یا غیر رسمی را در بر گیرد.

    در حالی که ضمانت های اجرایی رسمی  در جوامعی یافت می‌شوند که گروه معینی از مردم یا سازمانی (مانند پلیس راهنمایی و رانندگی) که وظیفه‌اش تأمین اطاعت از مجموعه هنجارهای خاصی است، وجود داشته باشد. ضمانت‌های اجرایی غیررسمی  واکنش‌هایی کمتر سازمان یافته و بیشتر خود به خودی‌اند که در مقابل ناهمنوایی ها به کار گرفته می‌شوند.

    پذیرش هنجارهای اجتماعی: پذیرش هنجارها معمولاً بر دوگونه است: یکی اینکه جامعه یا گروه‌های اجتماعی، مانند خانواده، کودکستان و مدرسه عمداً به «اجتماعی شدن» فرد کمک می‌کنند و از طریق آموزش، اعضای جامعه را با هنجارهای اجتماعی آشنا می‌سازد و او را ملزم به انجام آن می‌کند؛ و دیگر اینکه فرد با قرار گرفتن در متن جامعه یا عضویت در گروه‌های مختلف، خود با مشاهده رفتارهای اعضای گروه یا جامعه با هنجارهای اجتماعی آشنا می‌شود و آنها را اجرا می‌کند.

    ارزش‌ها[1]

    هنجارها (الگوی عمل)

    ذهنی هستند

    جزو تصورات کلی هستند

    الهام­بخش هنجارها هستند

    مسائل آرمانی را شامل می‌شوند

    منشأ همبستگی و وفاق اجتماعی‌اند

    عینی هستند

    جزو دستورالعمل‌های جزئی و رفتاری می‌باشند.

    جهت­دهنده رفتارها می‌باشند.

    مسائل عینی و ملموس را شامل می‌شوند.

    به­صورت عملی باعث تداوم و حیات اجتماعی می‌باشند.

     

     

     

     

     

     

    «هنجار» یک قاعدۀ رفتاری است که مشخص می‌کند مردم در شرایط معینی چگونه رفتاری باید داشته باشند. هنجارهای اجتماعی، رفتارهای معینی هستند که بر اساس ارزش‌های اجتماعی قرار دارند. ارزش‌های اجتماعی به‌عنوان زیربنا و آرمان ها، به تدریج به صورت هنجارهای اجتماعی در می‌آیند و با رعایت کردن آنها  جامعه انتظام پیدا می‌کند. نظر به اینکه ارزش‌ها جنبۀ آرمانی و اعتقادی درباره آنچه درست یا نادرست، شایسته یا ناشایست، مطلوب یا نامطلوب و خوب یا بد است و برای هر جامعه‌ای مورد نیاز، محترم، مقدس، خواستنی و مطلوب تلقی می‌شوند؛ مانند نجابت، درستکاری، شرافت، احترام به حقوق دیگران و تقوا (ستوده، 1386: 29)؛ فرایند تبدیل ارزش به هنجار، در اثر ممارست در انجام آنها از سوی اعضای یک جامعه طی مدت زمان طولانی در قالب هنجار در می آیند. البته در این ممارست، همراه با نظارت اجتماعی، تنبیه و پاداش، رؤیت مداوم آن سوی اعضا در جامعه، و آموزش آن از سوی سازمان‌ها و نهادهای اجتماعی آرام آرام به هنحار بدل می‌شود. هنجارهای اجتماعی، شیوه‌های رفتاری معینی است که در گروه یا جامعه متداول است و فرد در جریان زندگی خود آن را می‌آموزد و به کار می‌بندد و نیز انتظار دارد که دیگر افراد گروه یا جامعه آن را انجام دهند. فایدۀ این استاندارد رفتاری آن است که به بقای الگوهای روابط متقابل اجتماعی و شیوه‌های انجام امور کمک می‌کند (محسنی، 1381؛ رضوی، 1371). هنجارها از این بابت بر ارزش‌ها و گرایش‌های اجتماعی اثر می‌گذارند، که تجویزکننده و در عین حال نهی‌کنندۀ رفتارها هستند. اگر هنجارها در جامعه‌ای ثبات نداشته باشند، یا با برخی نظم‌های دیگر اجتماعی در تضاد و تعارض باشند، افراد جامعه کمتر از هنجارها پیروی خواهند کرد (گورویچ ، 1352: 187).

    هنجارها در جوامع مختلف، ممکن است متفاوت یا حتی متضاد باشند. نمود عینی این تضادها در بیرون از جامعه را می‌توان معمولاً در سفرها یا مهاجرت‌های افراد به جوامع دیگر و در درون جامعه در قالب خرده-فرهنگ‌های مختلف ملاحظه کرد. پیامدهای چنین تفاوت‌ها و تضادها می‌تواند از بی توجهی تا برهم ریختن کلیت باورها و اعتقادات یک فرد یا گروه به هنجارهای خود مشاهد شود. علل چنین رخدادی فراوان است، اما به طور کلی علل چنین فرایندی را باید در میزان اعتقاد و باور درونی شخص به ارزش‌ها و هنجارهای خودی دانست.

    دسته بندی‌ها هنجارهای اجتماعی

    دسته بندی‌های گوناگونی تا کنون از هنجارهای اجتماعی صورت گرفته است؛ مثلاً هنجارهای درونی (که در صورت رعایت نکردن آنها، مجازات رسمی و مشخصی وجود ندارد) و هنجارهای بیرونی (هنجارهایی هستند که برای اعضای یک جامعه از پیش تعیین شده و در صورت رعایت نکردن آنها، جامعه فرد را مجازات می‌کند). جامعه شناسان بر این باورند که ترس از مجازات و تنبیه و البته میل و کشش درونی، اعضای جامعه را به پیروی از هنجار ترغیب می‌کند (کوئن، 1377: 103؛ محسنی، 1381: 121).

    هنجارها در یک دسته بندی دیگر عبارت اند از: تحذیری و تجویزی. «هنجارهای تحذیری» کاری را که شخص نباید بکند، مشخص می‌کنند و «هنجارهای تجویزی» آن کارهایی را که شخص باید انجام دهد، تعیین می‌کنند (گیدنز ، 1373: 151؛ چلبی، 1375: 107). هر فرهنگ، خرده‌فرهنگ یا هر گروه دارای هنجارهایی است که بر آن حاکم است؛ و از این طریق رفتارهای متناسب را تعیین می‌کند. قوانین، طرز لباس پوشیدن، مقررات اداری، برنامه تحصیلی، قواعد ورزش‌ها و بازی‌ها، همه گونه‌هایی از هنجارهای اجتماعی هستند (محسنی، 1381: 122).

    ردیف

    دسته­بندی هنجارهای اجتماعی

    ملاک‌های دسته­بندی

    1

    هنجارهای درونی و هنجارهای بیرونی

    باور فردی یا احتماعی

    2

    تحذیری یا تجویزی

    اجتماعی

    3

    هنجار کیفری و هنجار جبرانی

    ضمنات اجراها

    4

    شیوه‌های قومی، رسوم اجتماعی، قوانین

    جامعه­شناسانه

    5

    هنجارهای دینی، رسمی، سنتی

    بر اساس ارزش‌ها

    6

    انتظامی و مردمی و اخلاقی

    هنجارها براساس نوع مجازات

    7

    هنجارهای رسمی و غیر رسمی

    میزان رسمیت

    8

    رسم اجتماعی، میثاق اجتماعی، تشریفات اجتماعی، شعائر اجتماعی، آداب اجتماعی، شیوه‌های قومی، قوانین اجتماعی، اخلاق اجتماعی و مقررات اجتماعی

    مصادیق

     

    دسته بندی محقق ساخته

    دسته بندی‌های دیگر هنجارها، بر اساس ضمنات اجرا است. بر همین اساس دسته اول هنجارها، هنجارهای کیفری، مانند انتقام‌های خونین خانوادگی است، که در ذیل هنجارهای کلی‌تر «شرافت» قرار داشته و بیشتر در جوامع سنتی و ایلی رایج است. این هنجار از فردی که از جانب کسی آسیب دیده، می‌خواهد برای حفظ شرافت و آبروی خود انتقام بگیرد. در صورتی که او در انجام این امر تعلل ورزد، مستوجب انواع اَنگ‌های اجتماعی مانند بی‌شرفی، ترسویی، بی غیرتی و غیره می‌شود و شاید در معرض طرد اجتماعی نیز قرار گیرد. در مقابل هنجار کیفری، هنجار جبرانی وجود دارد که از شخص آسیب دیده می‌خواهد با مراجعه به سازمان‌ها و تأسیسات کیفری، ادعای خسارت کند. این هنجار از شخص مذبور می‌خواهد که از اقدام مستقیم و انتقام شخصی پرهیز کند (ستوده، 1386: 33).


     

    «ویلیام گراهام سمنر » از اولین جامعه‌شناسانی است که هنجارها را طبقه‌بندی کرده است:

    1. شیوه‌های قومی، که عبارت‌اند از عادات یا روش‌های سنتی انجام کارها؛

    2. رسوم اجتماعی، که رویه‌های کرداری ضروری هستند و برای رفاه جامعه لازم شمرده می‌شوند؛

    3. قوانین که هنجارهایی هستند که توسط مقامات دولتی برقرار می‌شوند و به علت ضمانت اجرایی که دارند دارای مشروعیت قانونی هستند (کوئن، 1377: 103).

    در دسته بندی دیگر گروهی از جامعه شناسان، قانون را نوعی هنجار اجتماعی می‌دانند (بیرو، 1366: 249؛ گیدنز، 1373: 151). برای نمونه گیدنز در این باره می‌گوید: رانندگان می‌پذیرند که باید قواعدی مانند راندن در سمت راست خیابان یا توقف در هنگامی که چراغ راهنمایی قرمز است، را راعایت کنند، زیرا اگر اکثریت رانندگان بیشتر اوقات از این گونه قواعد پیروی نمی‌کردند،‌ خیابان‌ها حتی از آنچه اکنون هستند، بسیار شلوغ‌تر و خطرناک‌تر می‌شدند. با این اوصاف در مورد بعضی دیگر از رفتارهای عبور و مرور- مانند محدودیت سرعت- توافق کمتری دیده می‌شود. بی گمان، بیشتر رانندگان می‌پذیرند که نوعی محدودیت سرعت برای حفظ یکدیگر، دوچرخه سواران و عابران پیاده ضروری است، اما رانندگان معدودی دقیقاً این محدودیت ها را محترم می‌شمارند. احتمال دارد اگر بدانند یا حدس بزنند که یک خودروی پلیس در نزدیکی آنهاست در چارچوب این محدودیت ها رانندگی کنند، اما به محض این که مطمئن شوند پلیسی در کار نیست، بسیاری از آنها سرعت-شان را خیلی بیشتر از حداکثر قانونی افزایش خواهند داد.

    گروهی دیگر هنجارهای اجتماعی را بر اساس ارزش‌ها (که همه آنها در جامعه یکسان نیستند) دسته بندی کرده‌اند، که به سه نوع است:

    الف) هنجارهای دینی: هنجارهای دینی معلول آموزش دینی هر جامعه هستند. هنجارهای دینی، هنجارهایی هستند که دین اسلام آنها را (وضع و) به پیروانش سفارش می‌کند و مسلمانان نه تنها خود موظفند بدان‌ها پایبند باشند، بلکه باید دیگران را هم به انجام آنها ترغیب کنند؛ از این رو هنجارهای اجتماعی که هنجارهائی است که به‌وسیلۀ فرد یا افرادی وضع نشده، بلکه خودبه‌خود و به‌صورت تدریجی از اتفاقات روزمره زندگی سرچشمه گرفته و خاستگاهی جز کل جامعه ندارد، با هنجارهای دینی که الهی و ماندگار است، متفاوت می‌باشد. هنجارهای اجتماعی دائمی نیستند و به‌تدریج که کارکرد  خود را از دست بدهند و دیگر کارایی لازم نداشته باشند اندک اندک رو به انحطاط و نابودی می‌روند و اعضای جامعه کمتر بدان عمل می‌کنند؛ از این رو باید در کاربرد هنجارهای دینی به جای یا معادل هنجارهای اجتماعی دقت کرد. هنجارهای غیردینی یا نابهنجار، درواقع رفتارهایی هستند که دین اسلام افراد را از انجام دادن آنها نهی می‌کند که البته افزون بر رفتار، اندیشه و احساس را هم در نظر دارد و همان نگاهی که در مورد لزوم پایبندی به انجام دادن یا انجام ندادن مجموعه‌ای از رفتارها دارد، بر مجموعه اندیشه و احساسات افراد هم صدق می‌کند. برای مثال، فقه و شرع مقدس اسلام از جمله هنجارهای دینی هستند که از تعالیم دینی سرچشمه گرفته‌اند. به لحاط دینی برخی‌ها هنجارهای اخلاقی را نیز در مقوله هنجارهای دینی قرار می‌دهند؛ مثلاً حجاب یا نخوردن مشروبات الکلی. برخی محققان اذعان داشته‌اند که در قران کریم، «سنت» در معنای هنجارهای اجتماعی آمده است. در نهج البلاغه علی (ع) نیز سنت به معنای هنجارهای پایدار آمده است؛ مانند نامه‌های 53 و 38 (میزبان و صمدیان، 1388).

    ب) هنجارهای رسمی: مشتمل بر قوانین تشکیلاتی، اداری و مالی کشورها و واحدها و مؤسسات تابعه هستند؛ مانند قانون اساسی، قانون مدنی، قوانین حقوقی و جزایی. هنجارهای رسمی به‌وسیله نمایندگان مجلس یک کشور وضع می‌شود و بخش اعظم کارهای اجتماعی و فرهنگی و اقتصادی و اداری و سازمانی براساس آن انجام می‌گیرد و سازمان‌های قضائی و نیروهای انتظامی برای نظارت بر حُسن اجرای آنها به‌وجود آمده‌اند. سازمان پلیس بر اساس مادۀ چهار قانون استخدامی ناجا، بیشترین فعالیت و اجرای مأموریت‌هایش در این بخش است و به نوعی به عنوان نماینده نیروهای رسمی نظم و قانون، مسئول پیگیری این نوع از هنجارهاست (مجیدی و دیگران، 1384: 75). پلیس در این زمنیه حق پیگیری، پرس و جو، بازداشت، زندانی موقت و... افراد خاطی قانون را دارد (زیل ، 2012).

    ج) هنجارهای سنتی یا غیر رسمی: هنجارهای سنتی هنجارهایی هستند که توسط فرد یا افرادی وضع نشده‌اند؛ بلکه خود به خود و به صورت تدریجی از اتفاقات زندگی روزمره زندگی سرچشمه گرفته و خاستگاهی جز جامعه ندارند؛ مثلاً آداب و رسوم، هنجارهایی هستند که مشخص می‌کنند افراد در فعالیت‌های روزانه خود به چه شیوه‌های مورد قبولی باید رفتار کنند. مسئول پیگیری و نظارت بر این هنجارها، نه نیروهای رسمی که خود مردم و گروه‌ها و نهادها و سازمان‌های اجتماعی‌اند.

    همچنین هنجارها براساس نوع مجازات به سه گروه طبقه بندی می‌شوند:

    الف) هنجارهای انتظامی: به هنجارهایی گفته می‌شوند که دستگاه حاکم در یک جامعه مسئول و متعهد به اجرای آنهاست و نقض آنها موجب مجازات بیرونی و عینی (مانند اعدام، زندان، تبعید، جریمه و نظایر آن) می‌شود؛ مثل تمام قوانین مدنی، اجرایی و حقوقی، که پلیس ضابط اجرایی آن است (وال دیک ، 2007). بدیهی است پلیس سازمانی است که مسئول اجرای احکام دادگاه‌ها، آوردن متخلفین به پای میز محاکمه و حبس احتمالی آنهاست. برای مثال بیشتر تخلفات رانندگی با جریمه یا از دست دادن گواهی نامه کیفر داده می‌شوند؛ این مجازات‌ها برای آن است که رانندگانی که دانسته از مقررات راهنمایی و رانندگی سرپیچی می‌کنند، کاملاً مراقب اعمال قانون پلیس باشند.

    ب) هنجارهای مردمی: هنجارهایی هستند که نقض آنها مجازات بیرونی در پی ندارد؛ بلکه انسان به خاطر شرم، ترس، شماتت، مورد مسخره دیگران واقع شدن و بدنامی از آنها پیروی می‌کند؛ مانند ازدواج در ماه مبارک رمضان؛ که فرد مورد تعقیب قرار نمی‌گیرد، اما ممکن است با واکنش دیگران مواجه شود که از مجازات عینی هم شدیدتر است.

    ج) هنجارهای اخلاقی: هنجارهای اخلاقی شامل هنجارهایی می‌شود که پیروی از آنها به خاطر شرم، ترس و یا فرار از جریمه و زندان نیست، بلکه معلول یک نیروی درونی به نام وجدان اخلاقی است که مردم را به تبعیت از آنها وادار می‌سازد (ستوده، 1386: 29- 36).

    مصادیق هنجارهای اجتماعی

    پاره‌ای از مهم ترین هنجارهای جامعه عبارت اند از (کوئن، 1377: 103؛ گیدنز، 1373» 152؛ محسنی، 1381: 125):

            رسم اجتماعی: رفتارهایی‌اند که در آغاز برای رفع نیازهای اجتماعی انسان به وجود می‌آیند و بر اثر تکرار در طول زمان به تدریج به صورت ثابت در می‌آیند.

            میثاق اجتماعی: رسمی است که بر اثر وضعیت خاصی به وسیله بخشی از افراد جامعه بر قرار می‌شود و با هم عهد و پیمان می‌بندند که در امر خاصی به طور متحد اقدام کنند.

            تشریفات اجتماعی: مانند آداب پذیرایی از میهمانان در جشن‌های بزرگ.

            شعائر اجتماعی: تشریفات اجتماعی خاصی که دارای قدمت و اهمیت زیادی است.

            آداب اجتماعی: مانند آداب غذا خوردن که به منظور خوشایند دیگران انجام می‌گیرد.

            شیوه‌های قومی: رسمی که در میان گروه خاصی از مردم که دارای فرهنگ یا خرده فرهنگ مشترکی‌اند وجود دارد.

            قوانین اجتماعی: قوانینی که بر اساس آگاهی قبلی در مجلس قانون گذاری وضع می‌شوند و برای نقض آنها نیز مجازات هایی پیش بینی شده است.

            اخلاق اجتماعی: رسم اجتماعی که دارای اهمیت زیادی است و جامعه نقض آن را زشت و ناپسند می‌داند.

            مقررات اجتماعی: قوانین خاصی است که جامعه با آگاهی قبلی وضع می‌کند. این قوانین کلیت ندارد و به گروه خاصی مربوط می‌باشد؛ مانند قوانین راهنمایی و رانندگی.

    اختلال هنجاری : هنجارهای اجتماعی را تجلی بیرونی ارزش‌های اجتماعی و قواعد تعیین کننده چگونگی تفکر، احساس و عمل انسان می‌دانند. در این میان اثرگذاری هنجارها بر رفتار را برحسب نیروی هنجاری و عملکرد آن را بر اساس «اجبار »، «عمومیت » و «خارجی بودن » هنجارها تعیین می‌کنند. حالت متعادل اثرگذاری این نیرو در کل این گونه است که متوسط افراد جامعه این فشار هنجاری را احساس کنند. اشکال متفاوت تضعیف این نیرو که از آنها با عناوینی چون «قطبی شدن، تضاد هنجاری و بی هنجاری» یاد شده، در کل اختلال هنجاری نامیده می‌شود. وضعیتی که در آن هنجارها قدرت تعیین کنندگی خود را در برابر رفتارهای مرتبط با امور اجتماعی از دست داده باشند (چلبی، 1375: 107-142؛ کلاهی، 1381).

    کلیدواژه: پلیس، هنجارهای اجتماعی، رسوم اجتماعی، قوانین، شیوه‌های قومی.

    منابع

    - بیرو، آلن (1366). فرهنگ علوم اجتماعی، ترجمۀ باقر ساروخانی، تهران: کیهان.

    - چلبی، مسعود (1375). جامعه شناسی نظم: تشریح و تحلیل نظری نظم اجتماعی، تهران: نی.

    - دورکیم، امیل (1369). قواعد روش جامعه شناسی. علی محمد کاردان، تهران: دانشگاه تهران.

    - رضوی، مرتضی (1371). گذری بر جامعه‌شناسی، تهران: کیهان.

    - ستوده، هدایت الله (1386). آسیب شناسی اجتماعی (جامعه شناسی انحرافات)، تهران: آوای نور.

    - کوئن، بروس (1377). درآمدی به جامعه‌شناسی، ترجمۀ محسن ثلاثی، تهران: توتیا.

    - کلاهی، محمدرضا (دی و بهمن ماه 1381). «اختلال در نظام هنجار»، کتاب ماه علوم اجتماعی. شماره 63 و 64. صص 66- 72.

    - گورویچ، ژرژ (1352). مبانی جامعه شناسی حقوقی، ترجمۀ حسن حبیبی، تهران: انتشار.

    - گیدنز، آنتونی (1373). جامعه شناسی، ترجمۀ منوچهر صبوری، تهران: نی.

    - محسنی، منوچهر (1381). مقدمات جامعه شناسی، تهران: مؤلف.

    -  میزبان، فردوس و محسن صمدیان (1388). «هنجارهای اجتماعی از دیدگاه نهج البلاغه»، مطالعات اسلامی: علوم قرآن و حدیث، سال چهل و یکم، شمارۀ سوم (پیاپی 82)، صص 127- 158.

    - نیک‌گهر، عبدالحسین (1383). مبانی جامعه‌شناسی، تهران: انتشارات آگاه.

    -Caroline Van Zile (2012) Community Policing in New Haven: Social Norms,Police Culture, and the Alleged Crisis of CriminalProcedure. Yale Law SchoolYale Law School Legal Scholarship Repository

    -Sarah E. Waldeck (2007) Cops, Community Policing, and the Social Norms Approach to Crime Control: Should One Make Us More Comfortable with the Others?. https://www.researchgate.net/publication/228187879_Cops_Community_Policing_and_the_Social_Norms_Approach_to_Crime_Control_Should_One_Make_Us_More_Comfortable_with_the_Others/citation/download

    منابع برای مطالعه بیشتر

    -         برگر، پتر ل. و توماس لوکمان (1375). ساخت اجتماعی واقعیت (رساله‌ای در جامعه شناسی شناخت)، ترجمۀ فریبرز مجیدی، تهران: عصر نو.

    -         نظری، نصرالله (1395) ارزش‌ها و هنجارهای مطلوب اجتماعی از منظر اسلام. تهران: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.

    -         جهان بين، سيدعباداله و گرجي ازندرياني، علي اکبر (1398) چیستی هنجار در ساحت نظم اجتماعی و نظم حقوقی. مطالعات حقوق عمومی (حقوق). دوره 49. شماره 3. صص 777-800.

    منابع انگلیسی برای مطالعه بیشتر

    - Jeffrey Rosen (1997) THE SOCIAL POLICE. New York.

    - Robert Weisberg (2003) Norms and Criminal Law, and the Norms ofCriminal Law Scholarship. Journal of Criminal Law and Criminology. THE JOURNAL OF CRIMINAL LAW & CRIMINOLO. Vol.93. no.2-3.

    - Daron Acemoglu and Matthew O. Jackson (2017) SOCIAL NORMS AND THE ENFORCEMENTOF LAWS. Journal of the European Economic Association. ademic.oup.com/jeea/article-abstract/15/2/245/2884553



    [1] http://olomeejtemaidoroud.blogfa.com/post/15 برگرفته از پایگاه و نیز بیرو، 1366

نظر شما