You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • امنيتي اختن          Securitization

    موضوعی است که قبلاً امنیتی تلقی نمی­شدو به معنای به چالش کشیدن جامعه بود، امنیتی تلقی می­شود تا در درجه ­بندی ارزش­ها، رتبه و اولویت بالاتری به آن داده و برای حل مشکلات مربوط به آن منابع بیشتری را اختصاص دهند(1). به عبارت دیگر فرایند شناسایی یا برچسب زدن به یک موضوع، به­ عنوان موضوع امنیتی است. مفروض اصلی این نظریه این است که مسائل لزوماً امنیتی نیستند، بلکه امنیتی می­ شوند (2 ) و در تعریف دیگر خروج پدیده­ ها یا موضوعات از وضعیت عادی به وضعیت فوق العاده است.

    وقتی فرد یا گروهی خواستار امنیتی شدن موضوعی می ­شوند، هدفشان آن است که همان توجه و اهمیت و سپس منابعی را که به طور سنتی برای انجام موضوعات نظامی اختصاص می­یابد، جلب و جذب نمایند. به طور سنتی، امنیتی کردن یک موضوع، استفاده از زور را مشروع ساخته و به دولت اجازه به ­کارگیری قدرت ویژه را می­دهد. همچنین بدون استثنا، تخصیص میزان قابل توجهی از منابع دولت برای مواجهه با آن مشکل را موجه ساخته است. بنابراین امنیتی کردن، نمونه شدیدتر پدیدة سیاسی کردن است. برعکس، غیرامنیتی کردن یک موضوع، به معنای خارج ساختن آن از حوزة حیاتی بقای سیاست است؛ که حل ­و فصل آن از طریق به­ کارگیری شیوه­ های همکاری جویانه­ تر حل مشکل را آسان­تر می ­سازد.

    از نظر مکتب کپنهاک، اساساً امنیتی ساختن را باید عملی منفی و به­ عنوان شکستی در برخورد با مسائل در چارچوب موضوعات سیاسی در نظر گرفت و به بیان دیگر، امنیتی ساختن حاکی از شکست سیاسی است. در حالت مطلوب، سیاست باید بر اساس رویه ­های معمول قادر به تبیین و توضیح مسائل باشد، بدون آنکه باعث افزایش تهدیدات گردد.

    در مجموع، می­توان چند نتیجه از بحث امنیتی ساختن گرفت: اول آنکه امنیتی ساختن، یک گزینه سیاسی است؛ دوم آنکه امنیت، پدیده­ای قابل کشف نیست، بلکه ساخته می­شود؛ سوم آنکه امنیتی ساختن، حاکی از نوعی ضرورت یا انتخاب جهت­دار جهت حل مسئله است؛ چهارم آنکه امنیتی ساختن، با مفهوم «امنیت ایجابی» متفاوت است. امنیتی ساختن بر خارج کردن یک موضوع از دستور کار طبیعی و عادی به دستور کار فوق­العاده­ و اضطراری که استفاده از وسایل و ابزار غیرمعقول را موجه می­سازد، دلالت دارد. در حالی که امنیت ایجابی بر ارتقای امنیت و بهبود وضعیت امنیتی مرجع امنیت دلالت دارد؛ پنجم آنکه امنیتی ساختن، دارای بار منفی و امنیت ایجابی دارای بار مثبت است. در همین خصوص باری بوزان تأکید می ­کند: «اساساً صحیح نیست که بگوییم هر چه امنیت بیشتر باشد، بهتر است. بلکه باید امنیت را منفی و به ­عنوان شکستی در قبال برخورد با مسائل به ­عنوان سیاست معمولی در نظر گرفت؛ ششم آنکه امنیتی ساختن، در حوزۀ سیاسی داخلی تعریف می­ گردد و استفاده از زور را از عرصۀ بین­ المللی به عرصه داخلی نیز می­ کشاند.

    امنیتی ساختن، می­تواند موقتی یا نهادینه شده باشد؛ چنانچه یک تهدید وجودی دائمی باشد، نهادینه ساختن آن به­عنوان یک موضوع امنیتی اجتناب­ناپذیر است. باری بوزان معتقد است، این وضعیت بیشتر در بخش نظامی مشهود است و دولت­ها عمدتاً در این بخش با تهدیدات بسیار طولانی مواجه هستند و در پاسخ نیز دستگاه ­های اداری، روندها و تشکیلات نظامی منظمی را برای آن به وجود آورده ­اند. از نظر بوزان، دائمی شدن یک موضوع امنیتی یا طولانی مدت شدن آن، الزاماً به معنای تبدیل شدن یک موضوع امنیتی به یک سیاست معمولی نیست.  او با این تأکید می­خواهد بگوید طولانی مدت شدن موضوعی امنیتی، آن را از شرایط و ویژگی­ های یک موضوع امنیتی جدا نمی­ سازد.

    محور مهم دیگر در امنیتی ساختن، بحث امنیتی ساختن افراطی است. بوزان و همکاران او معتقدند، امنیتی کردن گسترده مسائل، باعث ایجاد مانع بر سر راه جامعه مدنی و شکل­گیری دولتی سرکوب گر و مداخله ­جو خواهد شد و در نهایت اقتصاد را فلج می­ کند و شدت معضل امنیتی را نسبت به آن دسته از همسایگانی که در چارچوب گفتمان عقیدتی ما قرار ندارند، افزایش می­ دهد. بنابراین باید با ایجاد تعادل میان هزینه ­ها و مزایای امنیتی ساختن، صرفاً موضوعات و پدیده ­های ضروری را امنیتی نمود(3).

    کلیدواژه ­ها

    امنیتی کردن ،موضوعات نظامی، سیاسی کردن، غیرامنیتی کردن.

    ارجاعات

    1- شیهان، مایکل. امنیت بین­الملل. مترجم سیدجلال دهقانی فیروزآبادی. تهران: پژوهشکدة مطالعات راهبردی، 1388، صص 75-74.

    2- پورسعید، فرزاد. فرهنگ توصیفی اصطلاحات امنیت. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. 1392، ص 36.

    3- عبدالله ­خانی، علی. نظریه­ های امنیت، مقدمه ­ای بر طرح­ریزی دکترین امنیت ملی. تهران: مؤسسة فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین­المللی ابرار معاصر، 1383، صص 154-148.

    منابع بیشتر

    1- دانشگاه عالی دفاع ملی. نظریه امنیت در جمهوری اسلامی ایران. تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی، 1387، ص 222.

    2- نویدنیا، منیژه. امنیت اجتماعی. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی، 1388، صص 113- 97.

    .

نظر شما