You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  •    بحران شهری                                             Urban Crisis

    بحران شهری، حوادثی است که در اثر رخدادها و عملکردهای طبیعی و انسانی به طور ناگهانی در شهرها به  وجود می ­آید و خسارات گسترده­ای را تحمیل می­ کند که بر طرف کردن آن نیاز به اقدامات و عملیات اضطراری و فوق ­العاده دارد. نمونه بارز بحران شهری، بحران ناشی از جابه جایی و نقل مکان تدریجی و مداوم مردم از سکونتگاه ­های روستایی به شهرهای بزرگ برای  رسیدن به زندگی و یافتن کسب و کار بهتر (1) و عدم تحقق اهداف آنها و اعتراض ­های اقشار مختلف جامعه از عملکرد یا بی ­تفاوتی مسئولان در رسیدگی به مشکلاتشان است (2).

    فرایند گسترش شهرها یا شهرگستری یکی از مهم­ترین پدیده ­های عصر صنعتی بوده است.بازتاب شهرنشینی در تغییرات اجتماعی ژرفی دیده می­ شود که در آنها محیط زیست، صرفاً پس­ زمینه ­ای اجتناب ­ناپذیر برای تغییر روابط اجتماعی و راهبرد­های زندگی است. مسئله اساسی در این دگرگونی، تضعیف مداوم و سازگاری دوجانبة زمینه­ ها و منابع همراه با گسترش اقتصاد بازاری و تمرکز بخش ­های هر چه بزرگ­تری از جمعیت در نواحی شهری و رشد تناقض ­آمیز و نامتناسب منابع پولی و زمینه ­های ارتباطی میان طبقات و گروه­ های هم­سود است. این عوامل موجب بروز تضادهای اجتماعی، نابرابری و پیدایش مناطق اجتماعی می­ شود.

    بحران­ها ی شهری بر مبنای خاستگاه، به شرح زیر تقسیم می­ شوند:

    1- ناآرامی ­های مبتنی بر پدیده شهرها یا روستاهای رقیب (ناآرامی ­های مرتبط با تقسیمات کشوری و ناآرامی ­های اجتماعی مبتنی بر وقایع قومی شهرهای رقیب)؛

    2- ناآرامی ­های اجتماعی ناشی از معضلات زندگی شهری (سوء مدیریت شهری، حاشیه­ نشینی، وجود کمبودهای خدمات شهری)؛

    3- ناآرامی­ های شهری ناشی از هیجانات ورزشی؛

    4- ناآرامی­ های مبتنی بر تنش ­های قومی و اقلیت­ های مذهبی؛

    5- ناآرامی ­های اجتماعی- سیاسی مبتنی بر انتخابات؛

    6- آشوب­ های شخص محور؛

    7- ناآرامی ­های مبتنی بر مسائل صنفی؛

    8- ناآرامی ­های اجتماعی بر محور دانشگاه (3).

    پیامدهای امنیتی و پلیسی

    بحران­ها با هر ماهیتی می­ت وانند تأثیرات مهمی بر امنیت داشته باشند. وقوع تهدیدات و حوادث ناشی از آسیب ­ها ، اگر با عامل ضربه زدن به ارزش ­های حیاتی جامعه و کمبود زمان تصمیم­ گیری برای واکنش همراه باشد، بحران­ های امنیتی را به وجود خواهند آورد که مقابله با آنها نیازمند سازوکارهای  خاص از مدیریت، تحت عنوان مدیریت بحران متناسب با ماهیت بحران است (حسینی، 1386: 22). ازدیاد جمعیت در شهرهای بزرگ، ادارة امور شهرها را از جنبه ­های مختلف (مثل بزه کاری، بیکاری، امنیت، حمل­ ونقل، بهداشت و محیط زیست، تأمین نیازهای ضروری مردم) با مشکلات جدید مواجه ساخته است. این عوامل سبب وقوع هرج و مرج عمومی، اعتصاب، شورش، سرقت، جنایت و ... می­ گردد و پلیس را بنا به وظیفه ذاتی درگیر این ناهنجاری ­ها می­ کند.

    کلیدواژه­ ها

    انفجار جمعیت، مهاجرت، شهرنشینی، بحران شهری، پیامدهای امنیتی و پلیسی.

    ارجاعات

    1- آقابخشی، علی و مینو افشاری ­راد. فرهنگ علوم­ سیاسی. تهران: نشر چاپار، 1383، ص 715.

    2- شاه­ بهرامی، فرخ ­الله. تجمعات و ناآرامی­ های سیاسی. تهران: معاونت آموزش ناجا، 1388، ص 128.

    3- حسینی، حسین و سیدمجید جدی. مدیریت بحران. تهران: معاونت آموزش ناجا، 1386، صص 22، 106- 102.

    منابع بیشتر

    1- آوتویت، ویلیام و تام باتامور. فرهنگ علوم اجتماعی قرن بیستم. ترجمة حسن چاوشیان. تهران: نشر نی.

    2- مصطفی ­نژاد، حسن. مدیریت بحران­ های قومی با رویکرد انتظامی. تهران: چاپ زرد.

    3- امیری، عبدالرضا. بحران­ های طبیعی و نظم و امنیت اجتماعی. تهران: ساتحوم ناجا.

     

     

     

     

     

نظر شما