You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.




  • جنگ داخلی                    Civil War

     جنگ داخلی هرگونه درگیری مسلحانه در داخل کشوری واحد است که هدف از آن کسب غنیمت یا هدفی سیاسی از جمله به دست آوردن حاکمیت باشد (1). به عبارت دیگر جنگ داخلی به مبارزه میان عناصر و دسته­ های مختلف نظامی و شبه نظامیان مسلح یک کشور اطلاق می­ شود (2).

    در طول تاریخ شاهد جنگ های بسیاری بوده­ایم که در داخل یک کشور بین گروه ­های متخاصم و رقیب یکدیگر آغاز شده و به پیروزی یک طرف یا تجزیه و تقسیم کشور انجامیده است (3).

    جنگ ­های داخلی رایج ­ترین نوع درگیری خشونت­ بار در جهان ­اند و از جنگ جهانی دوم به این­سو شمار آنها به مراتب بیش از جنگ­ های بین ­المللی بوده است. از اصطلاح «جنگ داخلی» تعاریف متعددی به دست داده شده است. برخی آن را به درگیری­ های مسلحانة بزرگ محدود می ­سازند، حال آنکه دیگران تعریف بسیار گسترده­ تری را مبنا قرار می­ دهند که تقریباً هر درگیری در داخل کشوری واحد را در برمی­ گیرد.

    اکثر جنگ­ های داخلی به یکی از این دو صورت هستند: ستیز قومی یا جنگ انقلابی. ستیز قومی متضمن معارضه­ جویی گروه ­های قومی، معمولاً اقلیت­ها، با دستگاه یک دولت است که تحت­ کنترل گروه قومی دیگری قرار دارد. همة ستیزهای قومی تا سطح درگیری مسلحانه بالا نمی­گیرند و بر این اساس، همگی آنها جنگ داخلی نیستند.

    آن دسته از ستیزهای قومی که به جنگ داخلی مبدل می­ شوند به ­طور کلی حول مسائل جدایی­ طلبی دور می­ زنند که در چارچوب آن، اقلیت قومی برای تشکیل دولت خاص خودش، پیوستن به کشور همسایه یا کسب نوعی حق تعیین سرنوشت خود مانند خودمختاری منطقه­ ای تلاش می ­کند.

    تفاوت جنگ ­های انقلابی با ستیزهای قومی در این است که انقلابیون خواهان خروج از دولت موجود نیستند بلکه می­خواهند حکومت دیگری را به جای حکومت موجود روی کار آورند. گاه این امر متضمن تغییر فرمانروایان و نه نوع رژیم است. نام صحیح­تر این کار شورش است. انقلاب­ ها به ­طور کلی متضمن تغییر نوع رژیم هستند.

    باید به دو جنبه دیگر از جنگ داخلی هم اشاره کنیم. نخست، به­ طور کلی دولت یکی از شرکت­کنندگان چنین جنگ ­هایی است. جنگ­ های داخلی صرفاً درگیری ­هایی برای به­ چنگ آوردن دولت نیستند بلکه خود دستگاه دولت از جمله دیوان­سالاری، رهبران و ارتش آن نیز غالباً به صورت بازیگرانی مستقل در آن شرکت دارند. دوم، با اینکه جنگ­های داخلی در داخل کشورها رخ می ­دهند در عین حال چارچوب بین­ المللی نیز در آن­ها اهمیت دارد. گاه جنگ­ های داخلی علت ­های بین­ المللی هم دارند.

    نقش پلیس در جنگ داخلی:

    ویژگی جنگ داخلی، درگیری مسلحانه غیر قانونی گروه یا گروه­ های متخاصم با خود و با دولت حاکم است. درگیری مسلحانه یکی از عوامل اصلی بر هم زنندۀ نظم و امنیت داخلی کشور است. پلیس وظیفه برقراری نظم و امنیت داخلی را بر عهده دارد؛ بنابراین در جنگ داخلی نیروهای متخاصم با پلیس به­عنوان اولین نیروی دولتی حافظ نظم و امنیت کشور برخورد دارند. از آنجا که امکانات مربوط به کارکنان و تجهیزات پلیس محدود است و نوع سلاح و مهمات پلیس عمدتاً دارای کاربرد درون شهری است، چنانچه توان پلیس برای کنترل و فرونشاندن جنگ داخلی کافی نباشد، ارتش مداخله می­ نماید. در این صورت پلیس تحت نظارت عملیاتی ارتش به وظایف محوله ادامه می­ دهد.

    کلید واژه ها

    حاکمیت، ستیز قومی، جنگ انقلابی، شورش، جنگ داخلی، پلیس.

    ارجاعات

    1- گریفیتس، مارتین (ویراستار). دانشنامة روابط بین ­الملل و سیاست جهان. ترجمة علیرضا طیب. تهران: نشر نی، 1390، صص400-399.

    2- علی­بابائی، غلامرضا. فرهنگ دیپلماسی و روابط بین ­الملل. تهران: اداره نشر وزارت امور خارجه، 1392، ص 153.

    3- طلوعی، محمود. فرهنگ جامع سیاسی. تهران: نشر علمی، 1390، ص 428.

    منابع بیشتر

    1- آشوری، داریوش. دانشنامة سیاسی. تهران: انتشارات مروارید، 1373، ص 115.

    2- آقابخشی، علی و مینو افشاری­ راد. فرهنگ علوم سیاسی. تهران: نشر چاپار، 1383، ص 101.

    3- نوروزی، محمدتقی. فرهنگ دفاعی و امنیتی. تهران: انتشارات سنا، 1385، ص 292.

نظر شما