You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • وندالیسم                        Vandalism     

     رفتار معطوف به تخریب و خرابکاری اموال، تأسیسات و متعلقات عمومی است.

    وندالیسم مشتق از واژة وندال است. وندال نام قومی از اقوام ژرمن- اسلاو به شمار می­رفت که در قرن پنجم میلادی در سرزمین­های واقع در میان دو رودخانه اودر و ویستول زندگی می­کردند. آنان مردمانی جنگجو، خونخوار و مهاجم بودند که به کرات به نواحی و سرزمین­ های اطراف قلمرو خود تخطی و تجاوز کرده به تخریب و تاراج مناطق و آبادی­ های متصرفه می ­پرداختند. روحیة ویرانگرانه قوم وندال سبب گردیده است که در مباحث آسیب­شناسی کلیة رفتارهای بزهکارانه­ای که به منظور تخریب آگاهانة اموال، اشیاء و متعلقات عمومی و نیز تخریب و نابودی آثار هنری و دشمنی با علم و صنعت و آثار تمدن صورت می­ گیرد به­ گونه­ ای به وندالیسم منتسب شود.

    وندالیسم در زمرة آن دسته از انحرافات، آسیب­های اجتماعی و بزهکاری­هایی است که در جامعۀ جدید به خصوص در شهرهای بزرگ و پرجمعیت نمود و ظهور یافته است.

    وندالیسم نوعی تخریب ارادی اموال به صورتی تکرار شونده، مستمر و با انگیزة خاص تعریف می­ شود. وندال­ها از تخریب، شکستن و ایجاد بی­نظمی و اختلال در وسایل، ابزار و تأسیسات عمومی ابراز مسرت و رضایت می ­کنند.

    موزر وندالیسم را عمل آگاهانه و ارادی به قصد صدمه ­زدن یا تخریب کردن چیزی که متعلق به شخص دیگری باشد، تعریف می­کند. از نظر گلدشتاین وندالیسم، تخریب آزادانه و ارادی محیط، بدون کسب نفع شخصی است که نتایج این اعمال هم به وسیله عاملان آن و هم به وسیله قربانیان، با توجه به هنجارهای حاکم بر آن موقعیت، خسارت یا زیان تلقی می­شود. از نظر کسرلی و همکارانش وندالیسم عبارت است از تخریب عمدی یا مغرضانه اموال بدون اجازه مالک (1).

    موضوعات مختلفی بر اساس گزارش ­های بین ­المللی و جهانی در معرض وندالیسم و تخریب عمدی وندال­ها قرار دارند، در زیر به فهرست برخی از آنها  اشاره می ­شود:

    1- شعارنویسی روی در و دیوار؛

    2- الصاق و چسباندن آگهی ­های تبلیغی، آگهی مجالس ختم، آگهی فروش وسایل منزل، تبلیغ فیلم، اطلاعیه ­های کلاس­های درسی و آموزشگاه­ ها در محل­ های غیرمجاز؛

    3- قراردادن تراکت­های انتخاباتی در محل­های غیرمجاز؛

    4- یادگارنویسی با اسپری روی دیوار کوچه و خیابان؛

    5- چسباندن تراکت­های و آگهی­ ها روی باجه­ های پست، تیربرق، باجه ­های تلفن، ایستگاه­ های اتوبوس، تابلوهای راهنمایی و رانندگی و نظایر آن؛

    6- شکستن و دزدیدن سطل ­های زباله؛

    7- نصب تابلو و پرچم با میخ یا سیم و کابل به بدنه درختان خیابان و در و دیوار شهر؛

    8- پاره­کردن صندلی اتوبوس­ها، مترو، قطار، صندلی سینماها، هواپیماها؛

    9- خط­کشیدن به بدنة اتومبیل و وسایط نقلیه شخصی و عمومی؛

    10- تخریب ایستگاه ­های اتوبوس، سرقت چوب صندلی ­ها، شکستن دیوارها و سقف­های شیشه ­ای آنها؛

    11- شل کردن پیچ و مهره صندلی­ها و دستگیره­ های اتوبوس­ ها؛

    12- کندن تراکت­های تبلیغاتی از روی تابلوهای بزرگ نصب شده در خیابان­ها؛

    13- شکستن درختان، شکستن لامپ و روشنایی­های معابر عمومی و فضاهای سبز؛

    14- یادگارنویسی روی درخت­ها، در و دیوارهای توالت ­های عمومی، آسانسورها، باجه­ ها و ...؛

    15- تخریب باجة تلفن، آسیب به دستگاه تلفن عمومی، بریدن سیم گوشی تلفن، شکستن شیشه و باجه و کیوسک تلفن­ های عمومی و ... ؛

    16- شکستن درختان پارک؛

    17- سبز چیدن گل­ها و کندن بوته­ ها و گیاهان کاشته شده در پارک و فضاهای عمومی؛

    18- نوشتن یادگاری بر روی درختان یا صندلی­ها و نیمکت­ های پارک ­ها؛

    19- ایجاد حریق عمدی در پارک­ها خصوصاً پارک ­های جنگلی؛

    20- تخریب چمن داخل پارک؛

    21- تخریب توالت ­ها و دستشویی­های داخل پارک­ها و فضای سبز؛

    22- شکستن لامپ ها و چراغ­های داخل پارک و فضای سبز؛

    23- تخریب سطل­ های زباله داخل پارک­ ها؛

    24- تخریب شیرهای آب و دستگاه ­های آب­سردکن داخل پارک­ها و فضای سبز؛

    25- تخریب وسایل محوطه مخصوص کودکان خصوصاً تخریب وسایل بازی بچه­ ها در پارک­ها؛

    26- تخریب مجسمه ­ها و تابلوهای نصب شده در داخل پارک­ها و فضاهای سبز (2).

    حوزه­های وندالیسم

    با توجه به تعریف ارائه شده از وندالیسم، رفتارهای وندالیستی در سه حوزه به شرح زیر مدنظر است:

    1) وندالیسم سازمانی

    به اعمال و رفتارهایی گفته می­شود که هدف آنها معطوف به تخریب و آسیب­زدن به منابع، امکانات، محیط و کالاهایی است که فرد آنها را متعلق به سازمان متبوعش می­داند.

    2) وندالیسم خصوصی

    در این جا منظور اعمال تخریبی است که معطوف به اموال، منابع و امکانات فردی دیگران است.

    3) وندالیسم عمومی

    در این جا منظور رفتار خرابکارانه علیه اموال، منابع و امکانات عمومی است؛ منابع و امکاناتی که افراد آنها را متعلق به حکومت یا کل جامعه می­ دانند.

    طبق سوابق موجود بیشترین وندالیسمی که در کشور ما پلیس با آن روبه رو می­باشد، خرابکاری و ایجاد خسارت در محیط­ های آموزشی، زیباسازی شهرداری ها، اداره پست، میادین ورزشی، تلفن ­های همگانی، سازمان اتوبوسرانی و راه ­آهن است(3).

    کلیدواژه­ها

    وندال، تخریب، خرابکاری، آسیب اجتماعی، تأسیسات عمومی.

    ارجاعات

    1- Horowitz, Tamar & Tobaly David, Ann Sloan (2003). Vandalism: environmental & social factors, Journal of College Student Development.

    2- محسنی­تبریزی، علیرضا. وندالیسم. تهران: نشر آن،1383، صص42-21.

    3- دغاقله، عقیل و سمیرا کلهر، آسیب های شهری در تهران (وندالیسم، دختران فراری، زنان سرپرست خانواده، تکدی­گری). تهران: انتشارات جامعه ­شناسان، 1389، صص97-95.

    منابع بیشتر

    1- گلدشتاین، آرنولد. روان­شناسی خرابکاری (وندالیسم). مترجم جهان بخش نیکوکار. تهران: سازمان تحقیقات و مطالعات ناجا، پژوهشکدة انتظام، 1390،صص 43-1.

    2- قاسمی، وحید و وحید ذوالاکتاف و وحید نوعلی­وند. جامعه ­شناسی ورزش- وندالیسم و اوباشگری. تهران: انتشارات جامعه ­شناسان، 1388.

نظر شما