You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • احساس امنیت شهروندان            Feeling of security citizens 

     تعریف امنیت در قانون به معنی نبود تهدید است. در گذشته‌های دور امنیت فقط به معنی نبود تهدید نظامی تلقی می‌شد. ولی امروز مؤلفه‌های امنیت زیاد شده و شامل تمامی ابعاد سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی می‌شود؛ به عبارت دیگر، توان یك ملت یا یك فرد در حفظ ارزش‌های داخلی در مقابل تهدیدات خارجی را امنیت می‌گویند.احساس امنيت، در امان بودن يا در امان حس کردن شخص از هر گونه تهديد تعريف می­ شود (1).

    اهمیت وجود «امنیت» در زندگی جمعی تا حدی است كه برخی متفكران اجتماعی در تعاریف خود كلمۀ «امنیت» را مترادف با مفهوم «سلامتی» به كار گرفته­اند و وجود آن را ضامن بقا و پایداری جامعۀ سالم پنداشته‌اند. در عین حال این نكته نیز قابل تأکید است كه «احساس امنیت» همیشه رابطه ­ای مستقیم با امنیت واقعی ندارد و وجود یا عدم وجود آن (احساس امنیت) لزوماً به معنای بهره مندی یا محرومیت از امنیت واقعی نیست. در جایی كه وجود «امنیت» در جامعه تعاملات اجتماعی را در مسیری طبیعی و واقعی قرار می‌دهد، «احساس عدم امنیت» (فارغ از بود ونبود واقعی امنیت) می‌تواند حركت‌ها و جریان‌های طبیعی را در جامعه دچار اختلال كند (2).

    امنیت شرایطی است كه در چارچوب آن فرد در مقابل خطرها، تهدیدات و زیان‌های ناشی از زندگی اجتماعی، مورد حمایت جمع (جامعه) قرار می‌گیرد. امنیت نیازی بنیادین و پایدار است كه برآورده شدن سایر نیازهای جمعی نیز به وجود آن بستگی دارد. در غیبت آنچه «امنیت» خوانده می‌شود، ترس و وحشت و بی اعتمادی و سردرگمی حاكم می‌شود و هر یك از افراد جامعه نگران از سرنوشت و جایگاه خود در این شرایط، تنها به نجات خویش می‌اندیشد و فارغ از هرچه بر جمع می‌گذرد، درصدد یافتن راه هایی برای به در بردن خود از مهلكه می‌افتد و به بهای نادیده انگاشتن حق و حقوق دیگران، بر اولویت خواسته‌های فردی خود تأكید می‌كند. اهمیت وجود «امنیت» در زندگی جمعی تا حدی است كه برخی متفكران اجتماعی در تعاریف خود كلمۀ «امنیت» را مترادف با مفهوم «سلامتی» به كار گرفته اند و وجود آن را ضامن بقا و پایداری جامعه سالم پنداشته‌اند (3).

    احساس امنيت يكي از ابعاد اساسي مفهوم امنيت در معناي كلي آن است. توانمندي پليس يعني قدرت سخت افزاري و تظاهري پليس بر عوامل اخلاقي و فعاليت­هاي اجتماعي ارجحيت دارد. توانمندي عملياتي پليس به تنهايي نمي­تواند بر احساس امنيت شهروندان اثرگذار باشد بلكه آموزش و رفتار حرفه اي پليس در تعامل با جامعه و ارتقای كيفيت عملكرد نيروي انتظامي در سطح جامعه، احساس امنيت شهروندان را نيز افزايش خواهد داد. ممکن است در جامعه­ ای امنیت واقعی وجود داشته باشد ولی مردم احساس امنیت نکنند،  در این صورت «روح جمعی که نگهدارنده و پیوند دهنده هر جامعه ای است ( از جوامع بدوی تا جوامع مترقی و پیشرفته) به تدریج ضعیف و ناکارآمد می­شود و اراده و خواست آحاد انسانی محور شکل گیری حرکت­ها و تعاملات اجتماعی می­شود. درچنین حالتی، توانمندی­ های فردی به کار جمع نمی­آید و استعدادها در جهت بهبود شرایط کلی جامعه به کار گرفته نمی­شود و ساختار «هویت ملی»دچار گسیختگی می­گردد و این خود زمینه ساز رشد بسیاری از ناهنجاری هایی است که می­تواند جامعه را از مسیر توسعه و پیشرفت دور کند» (4).

    حضور مردم در فضای عمومی شهر، مستلزم احساس امنيت از سوی آنان است. يکی از مهم­ترين عوامل تهديدکنندۀ حضور مردم در فضاهای عمومی، ترس يا احساس ناامنی است. ناامنی مکان­ها و فضاهای عمومی، نشاط و سلامتی را در زندگی روزمره مختل می‌کند و با ايجاد مانع بر سر راه رشد فرهنگی و مشارکت عمومی، هزينه‌های زيادی را بر جامعه تحميل می‌نمايد. بين احساس امنيت شهروندان و عملکرد رسانه‌ها و عملکرد پليس رابطۀ تنگاتنگی وجود دارد. عناصر اصلی احساس امنیت در ایران با فرض نسبی بودن، تنوع، قابل كنترل بودن، تغییر و چند وجهی بودن مفهوم احساس امنیت به ترتیب وزن و نقش مؤثر، عبارت اند از: فقر اقتصادی، اعتیاد، خشونت خانوادگی، فساد و فحشا، بی اعتمادی، هویت خواهی، تبعیض، نظام تأمین اجتماعی، جنایات سازمان یافته، مسائل زنان و بیماری­ها و اختلالات روانی امنیت اجتماعی. و مؤلفه‌های آن مانند انسجام گروهی، نظم عمومی، سلامت و مهارت افراد، امید به زندگی و امنیت هویت، نقش مهمی در بقا و بالندگی احساس امنیت دارند (5).

    کلید واژه ها

     امنیت، احساس امنیت، پلیس.

    ارجاعات

    1- سبزواري، افشين. امنيت شهروندان و خطرناك‌ترين مجرمين.تهران: عصر انديشه،1389،ص32.

    2-     نصري، قدیر. روش و نظریه در امنیت پژوهی. تهران: پژوهشــکده مطالعات راهبردي،1383،ص19.

    3-     كيوان حسيني، اصغر.دوازده نكته محوري در باب امنيت. فصلنامۀ مطالعات دفاعي و امنيتي، سال هفتم، شماره 25،1387، ص37.  

    4- کرمی نوری،رضا.پلیس و احساس امنیت شهروندان. تهران: معاونت اجتماعی ناجا،1388،ص208.

    5- علیزاده، غلامرضا. امنیت و احساس امنیت شهروندان. مجموعه مقالات امنیتی،تهران: وزارت کشور،1388، ص178.

     

     

نظر شما